Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN Nowoczesna instytucja kultury prezentująca 1000 lat historii Żydów polskich

80 lat temu, 18 września 1946 roku, odkopano pierwszą część Podziemnego Archiwum Getta Warszawskiego – Archiwum Ringelbl...
18/09/2026

80 lat temu, 18 września 1946 roku, odkopano pierwszą część Podziemnego Archiwum Getta Warszawskiego – Archiwum Ringelbluma. Metalowe skrzynki ukryte pod ziemią przy ul. Nowolipki 68 zawierały świadectwa ludzi, którzy chcieli pozostawić po sobie zapis życia i Zagłady getta warszawskiego.

Za powstaniem Archiwum stał historyk Emanuel Ringelblum. Od początku wojny zapisywał wydarzenia i zbierał dokumenty dotyczące życia Żydów pod okupacją niemiecką. W getcie warszawskim stworzył konspiracyjną grupę Oneg Szabat. Jej członkinie i członkowie gromadzili pamiętniki, listy, dokumenty, opracowania, rysunki – ślady codzienności, której byli świadkami.

Latem 1942 roku, podczas wielkiej akcji deportacyjnej, część Archiwum ukryto w piwnicy budynku przy Nowolipki 68. Ringelblum dokumentował Zagładę również później, gdy wraz z żoną Judytą i synem Urim ukrywał się w schronie „Krysia” przy ul. Grójeckiej. Jedna z przebywających tam osób zapamiętała go przy stole zawalonym papierami i książkami. Pisał niemal bezustannie.

Ringelblum nie przeżył wojny. W marcu 1944 roku kryjówka została odkryta. On, jego rodzina, pozostali ukrywający się oraz pomagający im Polacy zostali zamordowani.

Dwa lata po jego śmierci odkopano pierwszą część zbioru, który pozwala nam dziś poznawać historię getta warszawskiego z perspektywy ludzi, którzy w nim żyli.

Więcej o Emanuelu Ringelblumie i jego historii przeczytasz na: Wirtualny Sztetl / Portal Muzeum POLIN.

***
📷 Emanuel Ringelblum, źródło: Archiwum Uniwersytetu Warszawskiego.

Czy „niby ryba” Fani Lewando mogłaby dziś podbić szkolną stołówkę? 🥕🐟👩‍🍳 W przedwojennym Wilnie Fania Lewando serwowała ...
18/09/2026

Czy „niby ryba” Fani Lewando mogłaby dziś podbić szkolną stołówkę? 🥕🐟

👩‍🍳 W przedwojennym Wilnie Fania Lewando serwowała dania, które dziś mogłyby spokojnie trafić do modnej wegetariańskiej restauracji — i być może podbić serca najmłodszych smakoszy.

🥦 Jej specjalnością była kuchnia roślinna. Prowadzona przez nią w Wilnie jadłodajnia przyciągała artystów i intelektualistów, a sama Lewando prowadziła także szkołę gotowania dla kobiet i propagowała kuchnię bezmięsną.

📖 W 1938 roku wydała niezwykłą książkę kucharską z 400 daniami przygotowanymi wyłącznie z warzyw. Były wśród nich także roślinne odpowiedniki potraw kojarzonych z mięsem i rybami — w tym „niby ryba”, czyli warzywna wersja gefilte fish.

🍅 Dziś dyskutujemy o tym, czy dzieci powinny dostawać w szkolnych stołówkach więcej warzyw, mniej mięsa i bardziej różnorodne dania. Lewando zdaje się odpowiadać z przeszłości:

„Warzywa nie muszą być dodatkiem. Mogą być daniem głównym.”

A skoro tak, to czas zajrzeć do jej kuchni. 🥕📖

🐟 W 140. rocznicę urodzin Fani Lewando przypominamy jej słynny przepis na „Niby rybę”. Zapis oryginalny z książki:

Sztuczne ryby z jarzyn

Przemieć na maszynce główkę ugotowanego kalafjoru, 3 twarde jaja, 1/2 kg cebuli smażonych na maśle, 2 surowe cebule, 1 surowy i 1 gotowany seler. Potem dodać szklankę tartej bułki, 10 dkg tortu moczonego w mleku, 15 dkg roztopionego masła, 4 jaja, nieco soli i pieprzu i razem starannie wymieszać. Zrobić z tego jakoby kawałki ryby, maczać w tartej bułce i smażyć na maśle. Następnie nakrajać do rondla 2 cebule, włożyć 8 dkg masła i owe ryby i wstawić do piecyka na 25 minut. Przed podaniem do stołu polać je sosem chrzanowym.

Wypróbujecie jej przepis?

===
Więcej o Fani Lewando przeczytasz w portalu Wirtualny Sztetl / Portal Muzeum POLIN. Link w komentarzu.

18-20 i 26-27 września przypadają Europejskie Dni Dziedzictwa pod hasłem „Przyszłość przeszłości. Dziedzictwo w zagrożen...
18/09/2026

18-20 i 26-27 września przypadają Europejskie Dni Dziedzictwa pod hasłem „Przyszłość przeszłości. Dziedzictwo w zagrożeniu”. To dobry moment, by przyjrzeć się historii żydowskiej swojej miejscowości.

Ile historii mijasz każdego dnia, nawet o tym nie wiedząc?

Dawny sklep, którego już nie ma. Kamienica, o której dziś niewiele wiadomo. Nazwa ulicy, stary adres, fotografia znaleziona w rodzinnym albumie. Czasem właśnie od takiego drobiazgu zaczyna się odkrywanie historii miejsca i jego mieszkańców.

Jeśli chcesz lepiej poznawać żydowskie dziedzictwo swojej miejscowości i działać na rzecz jego zachowania, sięgnij po bezpłatne „Vademecum opiekunki i opiekuna pamięci”.

To praktyczny przewodnik, który pomoże Ci:
🔹 znaleźć i weryfikować źródła historyczne,
🔹 prowadzić poszukiwania genealogiczne,
🔹 odkrywać historię miejsc i ludzi,
🔹 odpowiedzialnie upamiętniać dawną społeczność żydowską,
🔹 dbać o cmentarze i miejsca pamięci,
🔹 organizować działania edukacyjne i kulturalne,
🔹 angażować lokalną społeczność i nawiązywać współpracę.

Nie musisz od razu wiedzieć, co zrobić. Wystarczy zacząć od pytania, śladu albo miejsca, obok którego przechodzisz codziennie.

📥 Pobierz bezpłatne „Vademecum opiekunki i opiekuna pamięci” i sprawdź, dokąd może Cię zaprowadzić pierwszy ślad. Link w komentarzu.

Halo, jesieniary! Halo, jesieniarze! 🍂 Już czas!Liście mokną, dzień jest coraz krótszy, a z szafy uśmiechają się do nas ...
17/09/2026

Halo, jesieniary! Halo, jesieniarze! 🍂 Już czas!

Liście mokną, dzień jest coraz krótszy, a z szafy uśmiechają się do nas ciepłe swetry.

To dobry moment, żeby zamiast kolejnej dawki bodźców — zatrzymać się. Usiąść. Odłożyć telefon. Zaparzyć herbatę i przez chwilę po prostu pobyć. 🍵

Zapraszamy na autorskie warsztaty Łyk Ciszy — spotkanie z herbatą, uważnością i metodą Gongfu cha. Wspólnie sprawdzimy, co daje nam uważne zatrzymanie się przy sobie i przy drugim człowieku.

📅 25 września, godz. 18:00

🎟️ Bilety: bit.ly/lyk_ciszy_bilety

Spotkanie w ramach cyklu „Hejmisz. Szabatowe spotkania o dobrostanie”.

Miejsce, które opowiada tysiąc lat historii. Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN to przestrzeń poświęcona historii i dz...
17/09/2026

Miejsce, które opowiada tysiąc lat historii.

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN to przestrzeń poświęcona historii i dziedzictwu, które są ważną częścią historii Polski.

ORLEN pozostaje Mecenasem Muzeum na kolejne dwa lata. Za nami współpraca, której skalę najlepiej pokazują liczby: ponad 576 tys. odwiedzających wystawę stałą oraz 1090 warsztatów edukacyjnych dla ponad 23 tys. uczestników.

W kolejnych dwóch latach nadal będziemy wspierać działalność edukacyjną, kulturalną, naukową i wystawienniczą Muzeum. Rozszerzamy też nasze zaangażowanie o mecenat nad Dostępnością i Innowacjami oraz Wystawami Czasowymi

Sesja zdjęciowa autorstwa Patryk Wikaliński – ambasadora ORLEN Art&Science.

Dziś wrocznicę sowieckiej agresji przypominamy historię polskich Żydów, którzy podczas II wojny światowej znaleźli się w...
17/09/2026

Dziś wrocznicę sowieckiej agresji przypominamy historię polskich Żydów, którzy podczas II wojny światowej znaleźli się w Związku Radzieckim.

Za tą historią stoją konkretni ludzie. Jedną z nich była Babeta Koblitz, której dokument zachował się w kolekcji Muzeum POLIN.

Deportacje, przymusowe przesiedlenia, łagry, ucieczki przed niemiecką okupacją i wieloletnia tułaczka – drogi polskich Żydów na Wschód były bardzo różne. Pozostały po nich fotografie, dokumenty, listy i przedmioty, które pozwalają dziś odtworzyć indywidualne losy.

👉 Jak wyglądały „drogi na Wschód” polskich Żydów? Przeczytaj tekst Anny Zapalec „Drogi na Wschód. Polscy Żydzi w ZSRR podczas II wojny światowej” na portalu Kolekcje: https://kolekcje.polin.pl/drogi-na-wschod-polscy-zydzi-w-zsrr-podczas-ii-wojny-swiatowej-0

🎬📖 Ten sezon należy do „Lalki”! Zachęcamy szkoły ponadpodstawowe do rezerwowania spacerów edukacyjnych „Warszawa Wokulsk...
17/09/2026

🎬📖 Ten sezon należy do „Lalki”!

Zachęcamy szkoły ponadpodstawowe do rezerwowania spacerów edukacyjnych „Warszawa Wokulskiego – Warszawa Prusa”.

To okazja, by zobaczyć miejsca związane z powieścią i lepiej zrozumieć świat przedstawiony w jednym z najważniejszych dzieł polskiej literatury. Warszawa końca XIX wieku nabiera tu realnych kształtów, dzięki czemu łatwiej zapamiętać bohaterów, wydarzenia i historyczny kontekst epoki.

Podczas wycieczki odkryjemy miasto wielkich ambicji i głębokich podziałów, nowoczesności i tradycji, przepychu i biedy. Przyjrzymy się Warszawie jako społecznemu i kulturowemu tyglowi, który Prus obserwował z niezwykłą przenikliwością.

📚 Jeśli chcecie spojrzeć na „Lalkę” z nowej perspektywy, ten spacer będzie doskonałym uzupełnieniem szkolnej lektury.

Szczegóły i rezerwacje: 🔗 link w komentarzu

Mecenas Muzeum: ORLEN ORLEN Art & Science

🎬 Tworzysz animacje? Masz okazję zrobić projekt z budżetem do 150 000 zł i dotrzeć z nim do młodej publiczności w całej ...
16/09/2026

🎬 Tworzysz animacje? Masz okazję zrobić projekt z budżetem do 150 000 zł i dotrzeć z nim do młodej publiczności w całej Polsce.

Szukamy twórców do dwóch cykli krótkometrażowych filmów animowanych. Każdy cykl to trzy filmy po 5–7 minut, opowiadające o doświadczeniach młodych polskich Żydów w XIX i XX wieku.

Scenariusze i materiały merytoryczne przygotowuje Muzeum. Po stronie twórców pozostaje język wizualny i sposób przełożenia historii na ekran. Technika jest dowolna – możliwe jest także połączenie animacji z materiałami archiwalnymi.

Na realizację każdego cyklu przeznaczamy do 150 000 zł brutto.

Filmy będą wykorzystywane w edukacji uczennic i uczniów klas 7–8 oraz szkół ponadpodstawowych w całej Polsce.

📅 Na zgłoszenia czekamy do 30 września 2026 r.

Sprawdź szczegóły konkursu, wymagania i materiały potrzebne do przygotowania zgłoszenia - link w komentarzu.

16/09/2026

Betty Q „Morte” – wielowarstwowa opowieść o pamięci, tożsamości i śladach obecności.

🔹 Punktem wyjścia instalacji jest zapis performansu artystki wyświetlany na tkaninie. Projekcji towarzyszą rekwizyty i elementy kostiumu wykorzystane podczas działania performatywnego, tworząc przestrzeń, w której obraz przenika się z materialnymi śladami doświadczeń. Poszczególne warstwy instalacji splatają się ze sobą, odsłaniając różne aspekty pamięci oraz tożsamości Betty Q – polskiej i żydowskiej.

🔹 Betty Q to performerka, choreografka, feministka i pionierka polskiej burleski. Absolwentka pedagogiki ze specjalizacją animacja społeczno-kulturalna na Uniwersytecie Warszawskim, reżyserka projektu czytań performatywnych „Bez Okładek”. Była rezydentką berlińskiego „Jews! Jews! Jews! Cabaret of MinoriTEASE” oraz krakowskiego FestivALT-u.

📆 10.09 - 05.10 | Wstęp wolny
👉 Więcej: https://tinyurl.com/betty-q

***
Projekt jest częścią programu Galerii Rotacyjnej, prezentującej twórczość żydowskich osób artystycznych. Tegoroczna edycja poświęcona jest „pytaniom granicznym”, a kolejne odsłony przyjmują formę instalacji i działań performatywnych tworzonych przez indywidualne osoby artystyczne lub kolektywy.

***
Projekt jest finansowany przez mieszkańców Norwegii i budżet krajowy w ramach projektu Żydowskie Dziedzictwo Kulturowe

📖 Jest w „Lalce” wątek, o którym na lekcjach polskiego mówi się zdecydowanie za mało.🎥✨ Już dziś premiera serialu „Lalka...
16/09/2026

📖 Jest w „Lalce” wątek, o którym na lekcjach polskiego mówi się zdecydowanie za mało.

🎥✨ Już dziś premiera serialu „Lalka”. To dobry moment, żeby spojrzeć na powieść Bolesława Prusa trochę inaczej — także na obecny w niej wątek Żydów i stosunku ówczesnego społeczeństwa do żydowskich mieszkańców Warszawy.

Dlaczego Rzecki patrzy na Żydów inaczej niż Wokulski?

I co tak naprawdę kryje się za postaciami Szlangbauma i Szumana?

🖋 Czy Prus opisywał Żydów — czy raczej społeczeństwo, które nie potrafiło poradzić sobie z własnymi uprzedzeniami? A może jedno i drugie?

📖 To temat znacznie bardziej złożony, niż mogłoby się wydawać po szkolnej lekturze. Prus nie tylko pokazuje uprzedzenia — każe nam również przyjrzeć się temu, skąd się biorą i do czego prowadzą.

A jakie podejście do Żydów miał sam autor Bolesław Prus?

🖋 Dowiecie się z premierowego artykułu „Kogo widział Rzecki, gdy widział Żyda?” w Wirtualny Sztetl / Portal Muzeum POLIN. Link w komentarzu 👇

🎬 A już dziś przekonamy się, jak nowa ekranizacja „Lalki” pokaże te mniej oczywiste wątki powieści.

===
Chcesz na żywo odkryć świat Lalki?

Zapraszamy na spacer miejski szlakiem niespełnionej miłości Stanisława Wokulskiego do Izabeli Łęckiej. Zastanowimy się, ile w Wokulskim było z samego Prusa i w usta, których bohaterów autor włożył własne przekonania, wątpliwości i diagnozy społeczne.

4 października 2026 (niedziela), godz. 12:00
Kup bilet: https://tinyurl.com/spacer-lalka-bilety

Adres

Anielewicza 6
Warsaw
00-157

Godziny Otwarcia

Poniedziałek 10:00 - 18:00
Środa 10:00 - 18:00
Czwartek 10:00 - 18:00
Piątek 10:00 - 18:00
Sobota 10:00 - 20:00
Niedziela 10:00 - 18:00

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Firmę

Wyślij wiadomość do Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN:

Skróty

Udostępnij

Kategoria