Apteka Pod Orłem / Muzeum Krakowa

10/06/2026

🗣️ Serdecznie zapraszamy 11 czerwca do Fabryki Emalia Oskara Fabryka Schindlera / Muzeum Krakowa na oprowadzanie kuratorskie po wystawie czasowej "Wojenne dzieci" oraz tuż po nim na rozmowę dotyczącą historii ocalenia 800 sierot żydowskich, które po ewakuacji z Wojskiem Polskim z ZSRR trafiły do obozu dla uchodźców polskich nr 2 w Teheranie. Oprowadzanie rozpocznie się o godzinie 15:30 a rozmowa o godzinie 17:00.

📢 Zapraszamy na dyskusję: Wędrówka Dzieci Teharanu

📅 11 czerwca (czwartek), godz. 17.00

Gośćmi spotkania będą: prof. Piotr Trojański oraz Katarzyna Odrzywołek.

Porozmawiamy o losach żydowskich sierot, które w 1942 roku wraz z Armią Andersa zostały ewakuowane z ZSRR do Iranu. Przyjrzymy się pomocy udzielanej dzieciom przez Armię Andersa, rząd polski na uchodźstwie, sieć delegatur Ambasady RP w ZSRR oraz Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej.

Dyskusja będzie również okazją do poznania złożonych relacji i wyzwań związanych ze współpracą polskich instytucji z organizacjami żydowskimi, w tym z Agencją Żydowską. Zastanowimy się nad motywacjami poszczególnych stron, formami wsparcia udzielanego dzieciom oraz nad tym, co pomagało, a co utrudniało ratowanie żydowskich dzieci podczas wojny.

🎟️ Wstęp wolny
📍 Sala kinowa, I piętro, ul. Lipowa 4

🕞 Przed dyskusją zapraszamy na oprowadzanie kuratorskie po wystawie „Wojenne dzieci”, w ramach której odbywa się spotkanie.

📅 11 czerwca, godz. 15.30
📍 Sala wystaw czasowych, parter, Lipowa 4
🎟️ Udział w cenie biletu na wystawę, zakup w kasie Muzeum lub online: https://bilety.mhk.pl/rezerwacja/nienumerowane.html?id=1347629&idt=51e2596be9c342cdc4164a28a9a95535&d=3&idl=43&idw=744

Serdecznie zapraszamy!

04/06/2026

📆 4 czerwca w czwartek nastąpiła druga faza deportacji Żydów z getta krakowskiego do obozu zagłady w Bełżcu. Od wczesnych godzin rannych, po nocnej kontroli dokumentów, pod eskortą oddziałów SS i niemieckiej policji doprowadzano na plac Zgody ludzi, którzy nie otrzymali pieczątek uprawniających ich do pozostania w getcie. Wśród deportowanych tego dnia znaleźli się rodzice dwudziestotrzyletniej Felicji Immerglück, Henryk i Salomea, oraz jej siostra:

„Rodzice nie zdążyli wziąć plecaków, zrzuciłam im je ze schodów. Wieczór wrócił brat do domu, nie zastał rodziców i rozpłakał się. Pierwszy raz widziałam mojego brata płaczącego. Skrzyczałam, że nie powinien się załamywać, bo możemy im pomóc. A brat wciąż powtarzał, że ma złe przeczucie i boi się, że to wysiedlenie na śmierć”.

🗃️ Relacja Felicji Immerglück, w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego.

W dniach 1, 4 i 8 czerwca 1942 roku wywieziono z Krakowa do obozu zagłady w Bełżcu (oficjalnie SS-Sonderkommando Belzec lub Dienststelle Belzec der Waffen SS) około 6 tys. osób, 130 zamordowano na terenie getta. W dniu 4 czerwca w tzw. "krwawy czwartek" u zbiegu ulic Dąbrówki i Janowa Wola zastrzelono kilkadziesiąt starszych osób, wśród nich stałych bywalców apteki "Pod Orłem" - artystów: Mordechaja Gebirtiga i Abrahama Neumanna.

Czerwcowe deportacje Żydów z Krakowa zapoczątkowały tzw. akcję „Reinhardt” w dystrykcie krakowskim. Akcja „Reinhardt” była nazwą używaną w czasie II wojny światowej przez niemieckich nazistów dla określenia mordu na Żydach w ramach tzw. ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej. Akcję zrealizowano głównie w specjalnie zorganizowanych obozach zagłady w Bełżcu, Sobiborze i Treblince, które znajdowały się na okupowanych terenach Polski wchodzących w skład Generalnego Gubernatorstwa.

📷 Deportowana ludność żydowska na ul. Lwowskiej, 1 czerwca 1942, w zbiorach Muzeum Krakowa.
----------

[ : Fotografia czarno-biała. Deportowana ludność żydowska na ul. Lwowskiej. Na pierwszym planie mężczyzna w mundurze SS z karabinem i sztyletem stojący pomiędzy torami tramwajowymi, spogląda w prawo w kierunku wysiedlanej ludności. W oddali na torach stoi samochód, przed nim na chodniku stoją liczni umundurowani mężczyźni. Po lewej ucięta postać, widać jedynie prawe ramię z karabinem. Na czele pochodu starsza kobieta z plecakiem, ubrana w płaszcz, na głowie chusta. Za nią starszy mężczyzna w płaszczu, w prawej ręce niesie walizkę, w lewej torbę, na głowie kapelusz. Obok niego idzie kobieta niosąca na rękach dziecko. Za nimi tłum ludzi. W tle mur getta.]

01/06/2026

📆 W poniedziałek 1 czerwca 1942 roku z placu Zgody odeszli przed południem pierwsi Żydzi, których deportowano z krakowskiego getta do obozu zagłady w Bełżcu.

Do stawienia się na placu zostali zmuszeni ludzie, którzy nie otrzymali pieczątek na kenkartach, okupacyjnych dowodach tożsamości, podczas „rejestracji” przeprowadzonej przez niemiecką policję bezpieczeństwa w dniach 29 i 30 maja. Po południu 31 maja do getta wkroczyły oddziały SS i policji oraz Sonderdienst.

1 czerwca od wczesnych godzin rannych Żydzi gromadzili się w północno-zachodniej części placu, przy budynku dawnego dworca. Niektórzy zgłosili się na plac dobrowolnie, innych doprowadzono pod przymusem. Na wyznaczonym miejscu zebrało się ok. 2000 ludzi. Wysiedleńcy mogli zabrać ze sobą bagaż do 25 kg i 25 zł gotówki. Wśród zebranych byli ludzie w różnym wieku, różnych zawodów, było bardzo dużo dzieci. Dzień był wtedy upalny, a plac pozbawiony cienia. Wysiedlanych zapewniano, że pojadą na Ukrainę i tam będą pracować w obozach pracy. Przebieg tzw. akcji w tym dniu obserwował z okien apteki farmaceuta Tadeusz Pankiewicz:

„Na przeraźliwe krzyki Niemców tłum podnosi się, siada, to znów wstaje, faluje, zbija się coraz bardziej. Najpierw wolno, potem coraz szybciej, a pod koniec biegiem, ustawicznie popychany, bity i naglony przez wyjących nieartykułowanymi głosami Niemców opuszcza plac Zgody. Bagaże ciążą niemiłosiernie. Część osób rzuca co cięższe, innym odbierają je esesmani. […] Zmaltretowani wygnańcy padają na ziemię, krwawią, podnoszą się, by znów upaść, tobołki wypadają im z zakrwawionych rąk. Niektórzy ich nie podnoszą. Po co mają im ciążyć przez drogę wiodącą do śmierci. W kilka kwadransów później plac pustoszeje – zajeżdżają jeszcze wozy pełne chleba. Ostatni dar, jaki otrzymają wysiedleni od pozostałej ludności”.

📖 Tadeusz Pankiewicz, „Apteka w getcie krakowskim”, Kraków 2012, s. 84.


📷 Grupa deportowanych Żydów na ul. Karpackiej przed rampą kolejową, 1 czerwca 1942, fot. Józef Grudziński, ze zbiorów Muzeum Krakowa.
-----------

[ : Fotografia czarno-biała wykonana z ukrycia z okna na pierwszym piętrze budynku przy ul. Karpackiej. Na pierwszym planie grupa ludzi, mężczyzn, kobiet i dzieci – 27 osób, w opaskach z gwiazdą Dawida. Ludzie ubrani w ciepłe ciuchy, niektórzy mają plecaki, inni tylko niewielkie walizki i torebki. Patrzą przed siebie, jedna z kobiet spogląda w prawo.Po lewej stronie drogi dwie ciężarówki, jedna ujęta od tyłu, druga z przodu. Pomiędzy nimi stoi mężczyzna w mundurze.]

28/05/2026

📖Książka Joanny Rudniańskiej "Szkatułka Pierrot Piłeczka" – została nominowana przez Polskie Towarzystwo Wydawców Książek do prestiżowej nagrody – tytułu Najpiękniejszej Polskiej Książki 2025 w kategorii: KSIĄŻKI DLA DZIECI I MŁODZIEŻY🙂

Joanna Rudniańska napisała tę książkę specjalnie do wystawy czasowej "Wojenne dzieci" prezentowanej w Fabryka Schindlera / Muzeum Krakowa .

Szkatułka Pierrot Piłeczka – Joanna Rudniańska; ilustracje, projekt graficzny i skład: Igor Kubik; wydawca: Muzeum Krakowa; druk i oprawa: Drukarnia ZAPOL Sobczyk, Szczecin; ISBN 978-83-67828-36-9”

https://ptwk.pl/npk-2025/

Spotkała nas ogromna przyjemność i wielkie wyróżnienie.

Jury 66. Konkursu Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek nominowało książkę Szkatułka Pierrot Piłeczka – Joanny Rudniańskiej do prestiżowej nagrody – tytułu Najpiękniejszej Polskiej Książki 2025 w kategorii: KSIĄŻKI DLA DZIECI I MŁODZIEŻY (https://ptwk.pl/npk-2025/ Dział III. poz. 17)

Szkatułka Pierrot Piłeczka – Joanna Rudniańska; ilustracje, projekt graficzny i skład: Igor Kubik; wydawca: Muzeum Krakowa; druk i oprawa: Drukarnia ZAPOL Sobczyk, Szczecin; ISBN 978-83-67828-36-9”

Joanna Rudniańska napisała tę książkę specjalnie do wystawy Wojenne dzieci, składa się ona z trzech opowiadań, dwa osnute są na losach dwojga bohaterów wystawy, trzecie jest fikcją literacką i nawiązuje do wojny w Ukrainie.

Zachęcamy do obejrzenia wystawy Wojenne dzieci i do zakupu książki, dostaniecie ją w Sklep Muzeum Krakowa lub online: https://sklep.muzeumkrakowa.pl/produkt/szkatulka-pierrot-pileczka
https://ptwk.pl/npk-2025/

25/05/2026

Szanowni Państwo, zapraszamy w maju, czerwcu i lipcu na nasze oprowadzania i spacery edukacyjne:

📅31 maja 2026
⏱️12:00
📍 "Transport wyruszył do Bełżca" - deportacje Żydów z Krakowa
https://muzeumkrakowa.pl/kalendarium/transport-wyruszyl-do-belzca-deportacje-zydow-z-krakowa

📅27 czerwca
⏱️11:00
📍 Oprowadzanie po wystawie stałej "Apteka Tadeusza Pankiewicza w getcie krakowskim"
https://muzeumkrakowa.pl/kalendarium/oprowadzanie-po-wystawie-stalej-w-aptece-pod-orlem-2

📆5 lipca
⏱️12:00
📍"Transport wyruszył do Bełżca" - deportacje Żydów z Krakowa

https://muzeumkrakowa.pl/kalendarium/transport-wyruszyl-do-belzca-deportacje-zydow-z-krakowa-1

📅9 lipca
⏱️11:00
📍Oprowadzanie po wystawie stałej "Apteka Tadeusza Pankiewicza w getcie krakowskim"

https://muzeumkrakowa.pl/kalendarium/oprowadzanie-po-wystawie-stalej-w-aptece-pod-orlem-3

📅23 lipca
⏱️11:00
📍Oprowadzanie po wystawie stałej "Apteka Tadeusza Pankiewicza w getcie krakowskim"

https://muzeumkrakowa.pl/kalendarium/oprowadzanie-po-wystawie-stalej-w-aptece-pod-orlem-4

📷 Materialnia apteki „Pod Orłem, 2013, fot. Andrzej Janikowski, wł. Muzeum Krakowa.

14/05/2026

📅14 maja 1944 r. z obozu KL Plaszow odszedł transport liczący ok. 1,5 tys. żydowskich więźniów. Wszyscy ponieśli śmierć w komorach gazowych KL Auschwitz-Birkenau.

13/05/2026

🌕 Drodzy odwiedzający,
informujemy, że 15 maja w "Noc Muzeów" Apteka pod Orłem będzie otwarta od godz. 19:00 do 01:00 - ostatnie wejście 00:30. 16 maja Muzeum będzie zamknięte🌙

📷Wejście do Apteki pod Orłem, 2022, fot. Marcin Gulis, wł. Muzeum Krakowa.

[ : Fotografia kolorowa. Na wprost róg jednopiętrowej kamienicy z beżową elewacją. Na parterze brązowe drzwi wejściowe. Nad nimi balkon z roślinami w dużych doniczkach. Przed budynkiem dwa metalowe krzesła.]

08/05/2026

📆 8 maja 1945 roku zakończyła się II wojna światowa rozpoczęta przez narodowosocjalistyczne Niemcy. W jej trakcie zginęło na całym świecie kilkadziesiąt milionów ludzi, z których większość była cywilami.

„Jądrem tej strategii unicestwienia każdego, kogo uważano za innego, była Zagłada – plan całkowitego unicestwienia narodu żydowskiego i faktycznego wymordowania wszystkich Żydów, których mogli dopaść mordercy. A najstraszniejszą rzeczą związaną z Szoa nie jest fakt, że naziści byli nieludzcy; najokropniejszą rzeczą jest to, że w istocie byli ludźmi, takimi samymi ludźmi, jak Państwo i ja”.

*Yehuda Bauer, „Przemyśleć Zagładę”, Warszawa 2016, s. 333.


📷 Winston Churchill wita tłumy zgromadzone na Whitehall w Londynie podczas obchodów Dnia Zwycięstwa w Europie. Po lewej stronie Churchilla stoi sir John Anderson, kanclerz skarbu. Po jego prawej stronie Ernest Bevin, minister pracy, 8 maja 1945, Wikimedia Commons, domena publiczna.

[ : Fotografia czarno-biała. Na pierwszym planie trzech mężczyzn w garniturach stojących na balkonie, ujętych od tyłu. Prawa ręka mężczyzny stojącego w środku uniesiona do góry, palce wskazujący i środkowy wyprostowane w geście zwycięstwa. Na placu tłumy ludzi. W tle fragmenty budynków.]