Centrum Interpretacji Niematerialnego Dziedzictwa Krakowa / Muzeum Krakowa

20/09/2026

W 2026 roku mija dziesięć lat od wpisania krakowskiej koronki klockowej na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego📝. Z tej okazji Stowarzyszenie Koronczarek Ziemi Krakowskiej wraz z Muzeum Krakowa – Centrum Interpretacji Niematerialnego Dziedzictwa zaprasza na wystawę:

„Krakowska koronka klockowa – żywe dziedzictwo”🪢😀.

🔹Wpis na Krajową listę obejmuje nie tylko zachowane przedmioty czy historyczne wzory, lecz przede wszystkim wiedzę i umiejętności przekazywane pomiędzy kolejnymi osobami. Krakowska koronka klockowa pozostaje właśnie taką żywą praktyką🕸️.

🔹Ważne miejsce w historii krakowskiego koronkarstwa zajmują Olga Szerauc, Zofia Dunajczan i Jadwiga Węgorek, których działalność i projekty przyczyniły się do zachowania i rozwoju tej techniki. Istotną postacią dla badań nad polskim koronkarstwem jest również Maria Modés-Dudrewiczowa👵 – wcześniej dyrektorka szkoły koronkarskiej w Zakopanem, a po przejściu na emeryturę związana z Krakowem. Własnym nakładem wydawała tu metodyczne podręczniki poświęcone różnym technikom koronkarskim📚. Jej dorobek jest obecnie przedmiotem dalszych badań i prób rekonstrukcji historycznych wzorów.

🔹Współczesne środowisko depozytariuszek tworzy kilkanaście aktywnie zajmujących się koronką kobiet, a Stowarzyszenie Koronczarek Ziemi Krakowskiej zrzesza około 20 osób. Wiedza i umiejętności przekazywane są indywidualnie oraz podczas regularnych wspólnych spotkań warsztatowych, służących nauce, wymianie doświadczeń i pracy nad wzorami🤝.

🔹Na wystawie prezentowane są prace współczesnych krakowskich koronczarek. Obok realizacji wykorzystujących historyczne wzory znalazły się rekonstrukcje oraz projekty autorskie. Pozwala to zobaczyć różne sposoby podejmowania tradycji: od zachowania i przekazywania historycznych umiejętności po samodzielne projektowanie oraz ponowne odczytywanie dawnych rozwiązań technologicznych.

🔹Rekonstrukcja historycznej koronki może być czymś więcej niż odtworzeniem jej wyglądu. Analiza źródła i wzoru, rozpoznanie splotów, dobór materiału, odtworzenie sposobu prowadzenia nici i rozwiązywanie problemów wykonawczych pozwalają sprawdzać w praktyce informacje zachowane w dawnych wzornikach i podręcznikach. Praktyka wykonawcza staje się w ten sposób narzędziem poznawania historycznego warsztatu koronczarskiego.

🔹Dziesięć lat po wpisie krakowska koronka klockowa pozostaje tradycją przekazywaną, praktykowaną, badaną, rekonstruowaną i twórczo rozwijaną.

🏛️Miejsce: Muzeum Krakowa – Pałac Krzysztofory / Muzeum Krakowa, I piętro, sala poświęcona strojowi krakowskiemu.

📅Termin: 18 września – 25 października 2026

🕐Godziny otwarcia: Wystawa dostępna w godzinach otwarcia wystawy stałej w Pałacu Krzysztofory

🚶‍♀️‍➡️Wstęp na wystawę w cenie biletu na wystawę stałą "Kraków od początku, bez końca"

🔎Kuratorka: Justyna Łukaszewska-Haberkowa

🛠️Organizator: Muzeum Krakowa, Stowarzyszenie Koronczarek Ziemi Krakowskiej

🛡️Patronat: Narodowy Instytut Dziedzictwa; Uniwersytet Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie

Dofinansowanie: Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 🇵🇱.

Wystawa "Krakowska koronka klockowa – żywe dziedzictwo" jest wydarzeniem realizowanym w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa 2026

18/09/2026

🎙Kto powiedział, że miejsce muzyki jest tylko w salach koncertowych, na wielkich scenach czy w klubach... Występy muzyków ulicznych mają własną, długą tradycję 👩‍🎤👨‍🎤

Sto lat temu krakowskie podwórka odwiedzały wędrowne kapele, a na przedmieściach żywy był folklor muzyczny. Grano na poręcznych instrumentach, jak gitara, banjo, cymbały, akordeon, skrzypce czy harmonijka ustna. A nawet na grzebieniu i pile do drewna. 🪕

Nie mniej różnorodny był muzyczny pejzaż Krakowa w latach dziewięćdziesiątych i dwutysięcznych. Wielu krakowian wciąż pamięta licznych muzyków występujących na Starym Mieście. Pod koniec ubiegłego wieku na Rynku oraz ulicach Floriańskiej i Siennej mieszały się style i gatunki. Można było usłyszeć między innymi gitary elektryczne Tomasza Gaworka i Roberta Pieculewicza, kongi „Pinokia”, andyjską muzykę zespołów Aysiri i Varsovia Manta, ukraiński folk, standardy jazzowe, blues rock Gienka Loski. Zespoły Andrusy i Centusie wykonywały podmiejskie i wodewilowe piosenki. Na skrzypcach wirtuozersko grał Stefan Dymiter „Kororo”. 🎻

Miasto tętniło muzyką, a może męczyło kakofonią? Którzy artyści uliczni zapisali się w Waszej pamięci? Gdzie dziś występują w Krakowie muzycy uliczni?

🎵 Więcej o krakowskiej muzyce ulicznej dowiecie się i posłuchacie na wystawie "Kraków. Dźwięki, melodie, słowa", którą można oglądać tylko do 11 października 2026.
📍Zapraszamy na ul. Szpitalną 21 od środy do niedzieli w godzinach 10-17.

Fotografie:
1) Stefan Dymiter „Kororo” grający na skrzypcach, fot. Janusz Podlecki, Kraków, lata 80. XX w., w zbiorach Muzeum Krakowa.
2) Grajkowie na ul. Szerokiej, fot. Henryk Hermanowicz, Kraków, 1945, w zbiorach Muzeum Krakowa.
3) Hare Kryszna na Rynku Głównym, fot. Leszek Jesionkowski, Kraków, lata 90. XX w., w zbiorach Muzeum Krakowa.
4) Muzycy grający na ulicy Pijarskiej, fot. Leszek Jesionkowski, Kraków, lata 90. XX w., w zbiorach Muzeum Krakowa.

17/09/2026

Minerva poleca wystawę "Kraków. Dźwięki, melodie, słowa", a my przypominamy, że można ją oglądać (i słuchać! 🎧) już tylko do 1️⃣1️⃣ października 🍁

10/09/2026

Każde miasto ma swój dźwiękowy klimat, który zmienia się wraz z czasem i mieszkańcami. W cyklu wykładów towarzyszących wystawie „Kraków. Dźwięki, melodie, słowa” przybliżamy różne oblicza miejskich brzmień.
Tym razem zapraszamy na wykład dotyczący krakowskich galenosfer, czyli miejskich środowisk ciszy (z gr. „galene” = cisza).
Hałas i cisza stanowią dwa żywioły komponujące miejski pejzaż dźwiękowy. W obliczu zwiększającego się natężenia hałasu, a więc dźwięków ocenianych przez mieszkańców miasta jako niemiłe, przeszkadzające czy szkodliwe dla zdrowia fizycznego i psychicznego, wyrażenia „miejska cisza” lub „cisza w mieście” mogą brzmieć oksymoronicznie. Mapowanie i badanie galenosfer ujawnia naturę miejskich pejzaży dźwiękowych. Pozwala zrozumieć, w jaki sposób mieszkańcy miasta tworzą je i odbierają.
Pejzaże dźwiękowe i galenosfery jako ich części stanowią również element dziedzictwa kulturowego Krakowa. W trakcie wykładu przedstawimy wybrane galenosfery Krakowa, ich charakter, a także rolę, jaką pełnią w pejzażu dźwiękowym miasta.
Miejsce: Dom pod Krzyżem, ul. Szpitalna 21 (sala edukacyjna na I piętrze).
Udział bezpłatny, brak konieczności rezerwacji.
Wydarzenie będzie transmitowane online na profilu Facebook Centrum Interpretacji Niematerialnego Dziedzictwa Krakowa.
Osoba prowadząca: dr Łukasz Sochacki – etnolog, muzealnik amator, adiunkt w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UJ.

10/09/2026

W nadchodzącą niedzielę zapraszamy na Dźwięki Krakowa zaklęte w legendach - spektakl dla dzieci w wykonaniu TEATR OTWARTY🎭

Naszym przewodnikiem będzie Jasiek Melepetka, który odnajduje Stary Młynek zakopany przy ulicy Szewskiej, niedaleko domu Skuby. Bohater postanawia uruchomić znalezisko, co daje początek niesamowitej historii. Razem z Jaśkiem Melepetką przeniesiemy się w świat legend o dwóch wieżach mariackich i hejnale, o srebrnej strunie, którą słychać w każdym uderzeniu dzwonu Zygmunt i o Stasiu Wyspiańskim, który ten dzwon uruchomił. A także o tym, jak na dźwięk Zygmunta budzą się rycerze pod Giewontem, a królowie spotykają się w wawelskich podziemiach.

🎭 Wszystko to zostanie opowiedziane w barwny i radosny sposób przy aktywnym udziale najmłodszej publiczności. Widowisko zawiera zarówno elementy teatru żywego aktora, jak i teatru kukiełkowo-lalkowego. Podczas trwania spektaklu dzieci występują na scenie, stają się bohaterami legend, co gwarantuje niezapomniane wrażenia i wspaniałą zabawę.

📆 13 września, godz. 11:00
📍 Dom pod Krzyżem, ul. Szpitalna 21
🎟 Udział w cenie biletu wstępu na wystawę.
Limit miejsc: 30 osób. Pierwszeństwo dla osób z rezerwacją w Centrum Obsługi Zwiedzających: tel.: (12) 426 50 60, e-mail: [email protected]

Spektakl jest wydarzeniem towarzyszącym wystawie „Kraków. Dźwięki, melodie, słowa”.

09/09/2026

👂 Jak brzmi Podgórze? I które dźwięki tej dzielnicy warto zachować dla przyszłych pokoleń?

Już w najbliższą sobotę zapraszamy na Słuchanie miasta. Spacer dźwiękowy po Podgórzu, podczas którego wspólnie wsłuchamy się w tę część Krakowa i poszukamy dźwięków, które tworzą jej klimat akustyczny – zarówno tych, które znamy dziś, jak i tych, które pamiętają wcześniejsze pokolenia.

Inspiracją do spaceru będzie historia kapsuły czasu odkrytej w wieży kościoła Redemptorystów. Zastanowimy się, jakie dźwiękowe ślady współczesnego Podgórza warto umieścić w kapsule czasu dla przyszłych mieszkańców miasta. Stworzymy także mapę dźwięków Podgórza – tych charakterystycznych, ważnych i wartych zarchiwizowania.

🎧 Spacer poprowadzi Marcin Barski.

🗓️ 12 września 2026, godz. 11:00
📌 Miejsce zbiórki: plac przed kościołem Redemptorystów pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy, róg ul. Zamoyskiego 56 i ul. Redemptorystów
🎟️ Bilet: 30 zł
👉 Bilety do kupienia online: https://bilety.mhk.pl/rezerwacja/nienumerowane.html?id=1349667&idt=038efbb5ef827726ea68081b01551298&d=3&idl=35&idw=939
Uwaga: bilety NIE BĘDĄ dostępne u prowadzącego.

Spacer jest wydarzeniem towarzyszącym wystawie „Kraków. Dźwięki, melodie, słowa”.

Przyjdźcie posłuchać Podgórza – być może odkryjecie dźwięki, których wcześniej nie zauważaliście. 👂

Na ilustracji: Widoki Podgórza, fot. Henryk Hermanowicz, Kraków, lata 60. XX w.,

[ : czarno-biała fotografia przedstawia panoramę miasta z widocznymi licznymi podgórskimi kamienicami, dachami oraz wieżą kościoła św. Józefa, a w tle rozciągają się wzgórza.]

05/09/2026

Wykład "Galenosfery Krakowa. W poszukiwaniu dziedzictwa ciszy"
📆 czwartek 10 września, godz. 17:00
📍 Dom pod Krzyżem, ul. Szpitalna 21
🎟 wstęp wolny

Zapraszamy na wykład dotyczący krakowskich galenosfer, czyli miejskich środowisk ciszy (z gr. „galene” = cisza).

Hałas i cisza stanowią dwa żywioły komponujące miejski pejzaż dźwiękowy. W obliczu zwiększającego się natężenia hałasu, a więc dźwięków ocenianych przez mieszkańców miasta jako niemiłe, przeszkadzające czy szkodliwe dla zdrowia fizycznego i psychicznego, wyrażenia „miejska cisza” lub „cisza w mieście” mogą brzmieć oksymoronicznie. Mapowanie i badanie galenosfer ujawnia naturę miejskich pejzaży dźwiękowych. Pozwala zrozumieć, w jaki sposób mieszkańcy miasta tworzą je i odbierają.

Pejzaże dźwiękowe i galenosfery jako ich części stanowią również element dziedzictwa kulturowego Krakowa. W trakcie wykładu przedstawimy wybrane galenosfery Krakowa, ich charakter, a także rolę, jaką pełnią w pejzażu dźwiękowym miasta.

Opowie o tym dr Łukasz Sochacki – etnolog, muzealnik amator, adiunkt w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UJ. Kieruje Laboratorium Antropologii Multimedialnej UJ, współkoordynuje EtnoLAB – Pracownię Etnografii Stosowanej oraz pełni funkcję zastępcy dyrektora IEiAK UJ. Sekretarz generalny Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego i redaktor naczelny serii „Prace i Materiały Etnograficzne” PTL.

Wykład będzie również transmitowany online na naszym profilu Facebook.

Wykład jest wydarzeniem towarzyszącym wystawie "Kraków. Dźwięki, melodie, słowa", którą można oglądać do 11 października 2026 r.

Na ilustracji: Sienie i podwórka, fot. Eugeniusz Wilczyk, Kraków, lata 60. XX w.,
[ : czarno-biała fotografia przedstawia sklepione, kamienne wnętrze z drewnianą podłogą i dużą bramą, w której świetle stoi sylwetka człowieka.]

04/09/2026

Oprowadzanie, wykład, spacer, spektakl rodzinny - we wrześniu wiele się u nas dzieje. Serdecznie zapraszamy! 😊

03/09/2026

W maju z satysfakcją informowaliśmy, że Muzeum Krakowa zostało zwycięzcą III edycji Polskiej Nagrody Kultury Niematerialnej „Siła Tradycji” 🏆w kategorii ochrona za projekt: "Muzeum Krakowa – instytucja chroniąca niematerialne dziedzictwo kulturowe miasta". Nagroda przyznawana jest przez Stowarzyszenie Lokalna Organizacja Turystyczna „Szlak Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego w Polsce” z siedzibą w Uniejowie oraz przez Ce😀ntrum Spycimerskie Boże Ciało w Spycimierzu.
Oprócz statuetki i dyplomu nagrodzona instytucja lub projekt zostają umieszczone na "Szlaku Polskich Tradycji", na którym odnaleźć można liczne tradycje i praktyki związane z niematerialnym dziedzictwem kulturowym🗺️. Teraz można zapoznać się na stronie Szlaku również z przedsięwzięciami realizowanym przez Muzeum Krakowa😀.

Zachęcamy do odwiedzenia strony "Szlaku Polskich Tradycji" i odkrywania bogactwa i różnorodności polskich tradycji🔎:
https://szlakpolskichtradycji.pl/szlak/muzeum-krakowa/
https://www.facebook.com/SzlakPolskichTradycji

Muzeum Krakowa od ponad stu lat dokumentuje dzieje miasta, gromadzi pamiątki oraz popularyzuje jego historię. Chroni niematerialne dziedzictwo kulturowe miasta.