Muzeum KL Plaszow

16/09/2026

➡︎ Włączając się w ogólnopolską akcję Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego –„Weekend Seniora z Kulturą”, Muzeum KL Plaszow zaprasza seniorów (60+) na bezpłatne zwiedzanie obszaru miejsca pamięci z przewodnikiem.

Spotkanie odbędzie się w ramach wystawy plenerowej „KL Plaszow. Miejsce po. Miejsce bez”, a jego tematem będzie historia funkcjonowania obozu w latach 1942–1945 oraz losy więźniów i Ocalonych.

Celem tej cyklicznej inicjatywy jest aktywizacja kulturalna osób starszych.

➡︎ Obowiązują zapisy poprzez formularz znajdujący się na stronie internetowej Muzeum KL Plaszow - link w komentarzu.

14/09/2026

➡︎ W najbliższy czwartek, 17 września, o godz. 17:30 odbędzie się kolejne oprowadzanie z cyklu „Historia we fragmentach”.

Tym razem tematem będą miejsca egzekucji w KL Plaszow. Uczestnicy poznają trzy miejsca masowych egzekucji dokonywanych przez Niemców na terenie obozu. Oprowadzanie obejmie również temat sprawców oraz mechanizmów funkcjonowania systemu obozowego.

➡︎ Udział w oprowadzaniu jest biletowany. Szczegóły oraz informacje dotyczące zakupu biletów znajdują się w linku poniżej.

Szóste oprowadzanie z nowego cyklu pn. "Historia we fragmentach"

11/09/2026

Muzeum KL Plaszow zachęca mieszkanki i mieszkańców Krakowa do udziału w XIII edycji Budżetu Obywatelskiego Miasta Krakowa.

➡︎ Głosowanie trwa od 11 do 28 września 2026 roku.

W głosowaniu mogą wziąć udział osoby mieszkające w Krakowie, w każdym wieku, posiadające numer PESEL. Nie trzeba być zameldowanym w Krakowie – kluczowe jest miejsce zamieszkania na terenie miasta.

Szczegółowe informacje dotyczące głosowania znajdują się w linku w komentarzu ⤵︎

10/09/2026

Dzisiaj odbyła się uroczystość upamiętniająca ofiary pierwszej niemieckiej zbiorowej egzekucji na terenie Krakowa. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie.

Uroczystość rozpoczęła się przy pomniku z tablicą upamiętniającą ofiary niemieckiej zbrodni z 10 września 1939 r., znajdującym się przy ul. Abrahama. Po przemówieniach i modlitwie w intencji ofiar nastąpiło złożenie wieńców i zniczy. W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele Muzeum KL Plaszow.

10/09/2026

Oddziały Wehrmachtu wkroczyły do Krakowa 6 września 1939 r. Tego dnia rozpoczęła się niemiecka okupacja miasta, a wraz z nią represje wymierzone w ludność cywilną. Formą zastraszenia społeczeństwa były masowe egzekucje.

▪︎ Pierwsza z nich miała miejsce już 10 września 1939 r., przy murze cmentarza żydowskiej gminy wyznaniowej w Krakowie, przy ul. Abrahama (na terenie późniejszego KL Plaszow). Ofiarami zbrodni byli Polacy, mieszkańcy okolicznych domów. Dokładne motywy tego mordu do dziś pozostają niejednoznaczne, jednak istnieją przesłanki pozwalające na postawienie kilku hipotez.

Jedna z nich zakłada, że w pierwszych dniach niemieckiej okupacji na stacji kolejowej Kraków-Płaszów doszło do rozruchów podczas wydawania żywności. W wyniku powstałego zamieszania padły strzały, które Niemcy potraktowali jako zamach lub akt sabotażu. W odwecie, w niedzielę 10 września 1939 r., schwytali oni 13 przypadkowych mężczyzn. Zakładników doprowadzono pod mur cmentarza żydowskiego przy ul. Abrahama, rozstrzelano i pochowano w zbiorowej mogile. Niespełna rok później grób został przypadkowo odkryty. Według jednej z wersji, miejsce pochówku rozgrzebał pies, możliwe, że z niemieckiego patrolu. Władze okupacyjne wyraziły wówczas zgodę na ekshumację pomordowanych i przekazanie ich ciał do Zakładu Medycyny Sądowej UJ. Po przeprowadzeniu identyfikacji, szczątki wydano rodzinom, aby mogły je godnie pochować.

▪︎ Dotychczas udało się ustalić tożsamość 11 z 13 osób zamordowanych w egzekucji z dnia 10 września 1939 r. Rozstrzelani zostali: Józef Bereźnicki, Andrzej Bilski, Karol Górski, Wojciech Gwóźdź, Stanisław Masny, Franciszek Nawrot, Józef Owsiany, Andrzej Pietryka, Wawrzyniec Pietryka, Czesław Równanyk, Jan Ziembiński oraz dwie osoby NN. Ofiary upamiętnia niewielki obelisk umieszczony przy ul. Abrahama, który w czynie społecznym wykonali uczniowie Zespołu Szkół Budowlanych nr 1 w Krakowie. Pomnik został odsłonięty w 1984 r.

Zdjęcie: Głaz z tablicą upamiętniającą ofiary rozstrzelane 10 września 1939 r., Muzeum KL Plaszow.

07/09/2026

▪︎ Prace adaptacyjne w Szarym Domu trwają. Tu znajdzie się trzecia część wystawy „KL Plaszow. Miejsce po, miejsce bez”, stanowiąca spójną całość z wystawami w Memoriale i miejscu pamięci. Udostępnione do zwiedzania zostaną też piwnice. Jak widać, czeka nas jeszcze dużo pracy zanim to się stanie.

Zadanie inwestycyjne „Muzeum – Miejsce Pamięci KL Plaszow” jest finansowane ze środków Gminy Miejskiej Kraków, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 (FEnIKS).

▪︎ Adaptation work at the Grey House is underway. It will house the third part of the exhibition "KL Plaszow: A Place After, A Place Without," forming a cohesive whole with the exhibitions at the Memorial and the memorial site. The cellars will also be opened to visitors. As you can see, there is still a great deal of work to be done before that happens.

The investment project “Museum – KL Plaszow Memorial Site” is co-financed by the Municipality of Kraków, the Ministry of Culture and National Heritage and the European Funds for Infrastructure, Climate and Environment 2021–2027 (FEnIKS).

31/08/2026

➡︎17 września o godz. 17:30 (czwartek) zrealizujemy kolejne oprowadzanie w ramach cyklu "Historia we fragmentach.

Na terenie dawnego KL Plaszow zachowało się niewiele materialnych śladów po dokonanych tu zbrodniach. W wielu miejscach krajobraz wydaje się dziś spokojny i niemal pusty, trudno więc od razu zrozumieć, że właśnie tu rozgrywały się sceny przemocy i śmierci.

Podczas szóstego spaceru realizowanego w ramach "Historii we fragmentach", uczestnicy poznają trzy miejsca, w których Niemcy dokonywali masowych egzekucji na terenie obozu. Opowieść dopełni refleksja m.in. nad mechanizmami funkcjonowania systemu obozowego, ukazująca, w jaki sposób wszechobecna przemoc stała się podstawowym elementem systemu kar.

Bilety na spacer dostępne są za pośrednictwem formularza na stronie Muzeum KL Plaszow. Link w komentarzu ⤵︎

27/08/2026

27 sierpnia 1946 r. w Krakowie rozpoczęła się rozprawa sądowa komendanta KL Plaszow – Amona Götha. Oskarżony stanął przed polskim wymiarem sprawiedliwości – Najwyższym Trybunałem Narodowym, którego zadaniem było wymierzanie kar nazistowskim zbrodniarzom, którzy dopuścili się licznych przestępstw na terenie okupowanej Polski.

Okręgowa Komisja Badania Niemieckich Zbrodni w Krakowie, utworzona w kwietniu 1945 roku, gromadziła m.in. materiał dowodowy dotyczący funkcjonowania obozu w Płaszowie oraz odpowiedzialności karnej pełniących w nim służbę funkcjonariuszy, na czele z komendantem. Kluczowe dla śledztwa okazały się relacje Ocalałych, którzy po zakończeniu wojny wrócili do Krakowa. To właśnie ich świadectwa i zeznania doprowadziły do skazania Götha na najwyższą, przewidzianą w ówczesnym prawie karę.

Rozprawa rozpoczęła się 27 sierpnia 1946 r. w siedzibie Sądu Okręgowego w Krakowie, przy ul. Senackiej 3. Z powodu ogromnych tłumów gromadzących się przed budynkiem, na salę wpuszczano wyłącznie posiadaczy specjalnych kart wstępu. Pozostali chętni mogli śledzić przebieg procesu dzięki zamontowanym na zewnątrz megafonom. Wydarzenie to znajdowało się również w centrum uwagi prasy krajowej i zagranicznej.

Linia obrony Götha polegała na umniejszaniu swojej roli oraz znaczenia decyzji podejmowanych w KL Plaszow. Do samego końca nie przyznał się do winy, z cynizmem i wyrachowaniem zaprzeczając relacjonowanym zbrodniom. Przeciwko niemu zeznawali ocalali więźniowie, wśród których znaleźli się m.in. Mieczysław Pemper, Ziuta Grünberg oraz Alojzy Lempart. Proces zakończył się 5 września 1946 r. ogłoszeniem wyroku śmierci, który wykonano 13 września – w krakowskim więzieniu przy ul. Montelupich.

Zdjęcie 1: Amon Göth wyprowadzany w wojskowej eskorcie z gmachu Sądu Okręgowego przy ul. Senackiej 3 w Krakowie, po wydaniu wyroku śmierci, Żydowski Instytut Historyczny.
Zdjęcie 2: Obwieszczenie Prokuratora Specjalnego Sądu Karnego w Krakowie z dnia 13 września 1946 r. informujące o wykonaniu wyroku śmierci na Amonie Göthcie, IPN.

25/08/2026

➡︎ 29 sierpnia o godz. 9:30 (sobota) odbędzie się ostatnie z wakacyjnych oprowadzań organizowanych przez Muzeum KL Plaszow. Trwają zapisy.

Tematem sobotniego oprowadzania będzie historia KL Plaszow – przedstawione zostaną najważniejsze wydarzenia, etapy funkcjonowania obozu oraz losy jego więźniów.
Oprowadzania są jednym z istotnych działań edukacyjnych Muzeum KL Plaszow. Ich celem jest przybliżanie historii miejsca, a przede wszystkim zachowanie pamięci o ofiarach i świadkach historii.

Wydarzenie jest biletowane. Zapisy na oprowadzanie prowadzone są za pośrednictwem formularza dostępnego w linku poniżej.

Zapraszamy do uczestnictwa w tegorocznej edycji oprowadzań wakacyjnych. Trzeci z sierpniowych spacerów odbędzie się w sobotę 29 sierpnia o godz. 9:30. Miejsce zbiórki przy „Szarym Domu” na ul. Jerozolimskiej 3.