Instytut Śląski

23/06/2026

Szanowni Państwo,
jeszcze tylko przez kilka dni czekamy na Państwa zgłoszenia referatów do konferencji naukowej z cyklu "Dziedzictwo Kresów Wschodnich", organizowanej wraz z Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Opolu w dniach 22-23 października 2026 r.

📆Termin nadsyłania zgłoszeń: 26 czerwca 2026 r.

Szczegóły poniżej lub na stronie organizatorów:
https://instytutslaski.pl/konferencje-kresowe/
https://opole.ipn.gov.pl/opo/nauka-i-edukacja/badania-historyczne/konferencje/241552,CALL-FOR-PAPERS-Ogolnopolska-konferencja-naukowa-Przerwane-losy-Z-Kresow-Wschodn.html

Porozmawiajmy o Kresach Wschodnich – do zobaczenia w Opolu!

Call for Papers:
Ogólnopolska konferencja naukowa „Przerwane losy… Z Kresów Wschodnich na Śląsk” z cyklu „Dziedzictwo Kresów Wschodnich” – Opole, 22–23 października 2026 r.

Instytut Śląski oraz Delegatura Instytutu Pamięci Narodowej w Opolu zapraszają do udziału w ogólnopolskiej konferencji naukowej „Przerwane losy… Z Kresów Wschodnich na Śląsk”, pierwszego sympozjum z cyklu „Dziedzictwo Kresów Wschodnich”, która odbędzie się w dniach 22–23 października w Opolu.
Celem konferencji będzie przybliżenie słabiej dotąd penetrowanej i rzadziej popularyzowanej problematyki, obejmującej zagadnienia związane z historią i kulturą Kresów Wschodnich II RP w XX wieku oraz ciągłości trwania i pielęgnowania kresowych tradycji w warunkach powojennego państwa polskiego, ze szczególnym uwzględnieniem Śląska, a także refleksja nad potrzebą i sposobami zachowania przekazu o Kresach Wschodnich II RP w pamięci kolejnych pokoleń.

Proponowane obszary badawcze:
1. Losy indywidualne i zbiorowe przesiedlanych z Kresów Wschodnich II RP na Śląsk w latach 1945–1946.
2. Mechanizmy przemocy i represji wobec przesiedlanych w kontekście aspektów prawnych i politycznych.
3. Trauma przesiedlanych. Świadectwa przesiedlanych zapamiętane przez pryzmat zachowanych wspomnień, relacji, pamiętników i innych.
4. Problemy przesiedleńców na Śląsku. Asymilacja czy alienacja – swój czy obcy.
5. Mienie utracone i dobra uratowane w kontekście zasobów muzealnych, archiwalnych, bibliotecznych.
6. Pamięć a reinterpretacja losów przesiedlanych – dyskurs historyczny i kulturowy.
7. Formuły pamięci. Upamiętnianie przesiedleń.
8. Spadkobiercy historii. Projekty badawcze, popularyzatorskie, wystawiennicze, edukacyjne dedykowane losom osób przesiedlanych.

Języki obrad: polski
Miejsce obrad: Instytut Śląski, ul. Piastowska 17, 45-082 Opole
Organizatorzy zastrzegają sobie prawo wyboru tematów, spośród zgłoszonych propozycji.

Pełna informacja oraz formularz zgłoszeniowy do pobrania:
https://instytutslaski.pl/nowosci/cfp-ogolnopolska-konferencja-naukowa-przerwane-losy-z-kresow-wschodnich-na-slask

Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Opolu

22/06/2026

Przez ponad 40 lat była jedną z najwspanialszych budowli przedwojennego Opola.
Jej kopuła dorównywała wysokością samej Wieży Piastowskiej i była widoczna z każdego punktu miasta. Mimo że fizycznie już jej nie ma, dzięki cyfrowej podróży w czasie możesz zobaczyć, jak wyglądała! Zapraszamy na stronę internetową Instytutu Śląskiego, gdzie znajdziecie wizualizację 3D opolskiej Nowej Synagogi. (link w pierwszym komentarzu), a przechodząc ulicą Barlickiego w Opolu, warto zatrzymać się u jej wylotu do ul. Piastowskiej, przy granitowym obelisku upamiętniającym zburzenie świątyni.
Przeczytajcie naszą najnowszą kartkę z kalendarza, w której przybliżamy losy tego niezwykłego zabytku. 👇

19/06/2026

Instytut Śląski dla Seniorów 🌞 Z wizytą w Dom Dziennego Pobytu w Biadaczu była Joanna Siek.
Dziękujemy za zaproszenie!
Do zobaczenia😃

18/06/2026

W dniu 15 czerwca 2026 r. w Bibliotece Instytutu Śląskiego przeprowadzono lekcję biblioteczną dla dzieci z Publicznego Przedszkola nr 24 „Chatka Puchatka”. Podczas zajęć przedszkolaki dowiedziały się, czym jest biblioteka naukowa oraz zapoznały się z literaturą dziecięcą dostępną w naszych zbiorach. Rozmawiano również o tym, czym jest karta katalogowa i w jaki sposób korzystać z alfabetycznego katalogu szufladkowego.
W ramach zajęć dzieci wzięły udział w zabawie polegającej na odnajdywaniu ukrytych w katalogu elementów układanki. Po odnalezieniu wszystkich części wspólnie ułożyły obrazek, utrwalając w ten sposób zdobytą wiedzę o tym, jak działa katalog.
Na zakończenie lekcji każde dziecko otrzymało pamiątkową naklejkę oraz kolorowankę.

Oprac. Agata Ludwikowska, fot. Joanna Siek

Publiczne Przedszkole nr 24 "Chatka Puchatka" w Opolu

18/06/2026

Czy historia musi kojarzyć się wyłącznie z grubymi tomiszczami i datami? W Instytucie Śląskim udowadniamy, że absolutnie nie. Z myślą o najmłodszych odkrywcach tworzymy publikacje, które rozbudzają naturalną ciekawość świata i pokazują, że przeszłość regionu to gotowy scenariusz na przygodę.
Z radością oddajemy w Wasze ręce drugi tomik z serii „Podróż z historią przez Śląsk”. Tym razem – łącząc siły z Muzeum Ślężańskie oraz PAN OD HISTORII-pokazy, wykłady, lekcje i korepetycje – pakujemy plecaki i wyruszamy na wyprawę, której celem jest pełna tajemnic góra Ślęża.
🗺️ Co czeka na Was na kartach tej książeczki?
🕵️Przede wszystkim szybki kurs detektywistyczno-archeologiczny. Wyjaśnimy, czym zajmują się tak skomplikowanie brzmiące nauki jak palinologia czy dendrochronologia, a przy okazji sprawdzimy, skąd właściwie mogła wziąć się nazwa „Śląsk”. 📜 Rozwikłamy też pewną historyczną zagadkę i sprawdzimy, dlaczego słynny „Geograf Bawarski”... wcale nie był człowiekiem. 🔥 Na koniec przyjrzymy się bliżej słowiańskim obrzędom Nocy Kupały oraz sprawdzimy, jak według podań śmiały Piotr Włostowic ocalił samego władcę, Bolesława Krzywoustego. ⚔️
📖 Książeczka jest dostępna w Instytucie Śląskim oraz w Muzeum Ślężańskim.
Szkoły, biblioteki oraz osoby zainteresowane wysyłką zapraszamy do kontaktu.

17/06/2026

W związku z otrzymaniem Nagrody Marszałka Województwa Opolskiego Doctor Opoliensis, dr Bernard Linek, jeden z laureatów tegorocznej edycji, przeprowadził 10 czerwca 2026 r. w V Liceum Ogólnokształcącym w Opolu zajęcia dla klas pierwszych pt.: "Górnoślązacy w I połowie XX wieku: między językiem, religią a państwem. Przykład opolski."
Zapraszamy do wysłuchania lekcji: https://instytutslaski.pl/nowosci/lekcje-gornoslazacy-w-i-polowie-xx-wieku/

ELO 5 Opole

13/06/2026

Zapraszamy na stoisko Instytutu Śląskiego i Instytut Historii, Uniwersytet Opolski podczas Opolski Festiwal Nauki na placu Kopernika. Znajdziecie nas na błoniach przed Zamek Górny w Opolu

13/06/2026

Zachęcamy młodszych i starszych podróżników do odwiedzenia nas dzisiaj na Festiwal Książki Opole i udział w grze🛺📚🎁 czekają ciekawe upominki

Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego
Instytut Biologii UO

13/06/2026

Festiwal Książki Opole dzień dobry 👋
Zapraszamy na nasze stoisko nr 39 i do kącika dla młodych podróżników przez historię Śląska 📚🛺

12/06/2026

Wydawnictwo Instytutu Śląskiego oraz Zakład Edukacji zapraszają na nasze stoisko nr 39 podczas jubileuszowej, 10 edycji Festiwal Książki Opole 📚📖

Dzisiaj i jutro, do godziny 15:00 zapraszamy, szczególnie najmłodszych do zapoznania się z książeczką "Podróż z historią przez Śląsk" i włączenie się do gry wraz z Instytut Biologii UO i Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego !