Uniwersyteckie Centrum Przyrodnicze - UwB

Uniwersyteckie Centrum Przyrodnicze - UwB Ponad 2500 niezwykłych eksponatów, 12 Wystaw Stałych, wystawy czasowe, zwiedzanie, zajęcia edukacyjne, warsztaty.

🧐 Niebo jest niebieskie, trawa zielona, a krew czerwona. Prawda? Nieprawda!🔹 Choć u ludzi i większości innych kręgowców ...
17/06/2026

🧐 Niebo jest niebieskie, trawa zielona, a krew czerwona. Prawda? Nieprawda!

🔹 Choć u ludzi i większości innych kręgowców krew jest czerwona dzięki hemoglobinie zawierającej żelazo, w świecie zwierząt natura potrafi zaskoczyć. Krew może być zielona, bezbarwna, fioletowa, a nawet... niebieska.

🔹 Niebieską krew (a właściwie hemolimfę) mają m.in. skrzypłocze.

🔹 U tych zwierząt za transport tlenu odpowiada hemocyjanina - białko zawierające miedź, dzięki której hemolimfa jest niebieska.

🔹 Hemolimfa skrzypłoczy jest niezwykle cenna dla współczesnej medycyny. Ich "błękitna krew" zawiera komórki, które reagują na obecność bakteryjnych toksyn, dlatego od dziesięcioleci wykorzystuje się ją do badania sterylności leków, szczepionek oraz sprzętu medycznego.

🔹 Na świecie żyją zaledwie cztery gatunki skrzypłoczy (rodzina Limulidae). Są one często nazywane „żywymi skamieniałościami”, ponieważ ich przodkowie pojawili się na Ziemi około 445 milionów lat temu. Oznacza to, że skrzypłocze zamieszkiwały naszą planetę na długo przed pojawieniem się dinozaurów i przetrwały kilka wielkich wymierań, zachowując przez setki milionów lat bardzo podobną budowę.

📸 Fotografie przedstawiają skrzypłocze, które można u nas zobaczyć, oraz procedurę pobierania hemolimfy w laboratorium.

⚽️ Maskotki mundiali bardzo często nawiązują do przyrody - bywały m.in. pomarańczą (Hiszpania), papryczką chili (Meksyk)...
15/06/2026

⚽️ Maskotki mundiali bardzo często nawiązują do przyrody - bywały m.in. pomarańczą (Hiszpania), papryczką chili (Meksyk), lwem (Anglia i Niemcy) czy pancernikiem (Brazylia).

⚽️ Tym razem FIFA postawiła na trzy zwierzęta, które są prawdziwymi ikonami przyrody Ameryki Północnej: Maple - łoś (Kanada), Zayu - jaguar (Meksyk) i Clutch - bielik amerykański (USA).

🫎 Łoś (Alces alces) jest największym współcześnie żyjącym przedstawicielem rodziny jeleniowatych. Mimo imponujących rozmiarów doskonale pływa i chętnie korzysta ze środowiska wodnego. Potrafi nurkować w poszukiwaniu roślin wodnych, które dostarczają mu cennych składników mineralnych, zwłaszcza latem.

🐯 Jaguar (Panthera onca) to największy kot obu Ameryk i jedyny przedstawiciel rodzaju Panthera występujący współcześnie na tych kontynentach. Trzeci co do wielkości przedstawiciel rodziny kotowatych (po tygrysie i lwie). Wyróżnia się wyjątkowo silnym zgryzem - najsilniejszym w przeliczeniu na wielkość ciała spośród wszystkich wielkich kotów. Chętnie pływa i często poluje w pobliżu rzek oraz terenów podmokłych.

🦅 Bielik amerykański (Haliaeetus leucocephalus) jest jednym z największych ptaków drapieżnych Ameryki Północnej. Najczęściej żywi się rybami, dlatego swoje gniazda zakłada w pobliżu jezior i rzek. Jego charakterystyczne białe upierzenie głowy i ogona pojawia się dopiero po kilku latach życia - młode ptaki są niemal całkowicie ciemnobrązowe.

🔸 Ponad 3 mln lat temu, przedstawicielka najsłynniejszego australopiteka świata Australopithecus afarensis, słynna Lucy ...
12/06/2026

🔸 Ponad 3 mln lat temu, przedstawicielka najsłynniejszego australopiteka świata Australopithecus afarensis, słynna Lucy musiała bardzo się starać aby przeżyć - aby zdobyć pokarm i nie stać się czyimś obiadem.

🔸 Na lądzie zagrażały jej m.in. hieny i wielkie koty, a w wodzie agresywne gady, w tym 600-kilogramowe krokodyle.

🔸 W osadzie Hadar, w Etiopii gdzie żyła Lucy odkryto szczątki krokodyli dorastających do 3,6-4,5 m długości. Badacze nazwali je Crocodylus lucivenator, czyli dosłownie „łowcy Lucy”, bo nie mają wątpliwości, że te zwierzęta i australopiteki zamieszkiwały to samo środowisko. Cechą charakterystyczną krokodyla była duża narośl na pysku.

🔸 Znaleziska z regionu Afar w północno-wschodniej Etiopii pokazują, że nad afrykańskimi rzekami toczyła się walka o przetrwanie, którą prowadzili i nasi przodkowie i wielkie drapieżniki.

👉 Serdecznie zapraszamy na naszą wystawę "Śladami naszych przodków", gdzie można stanąć oko w oko nie tylko z Lucy, lecz także z Neandertalczykiem i Homo erectus.

Źródło: Wiedza i Życie
https://www.projektpulsar.pl/srodowisko/2335399,1,lucy-musiala-byc-czujna-nad-woda-czyhal-tam-na-nia-600-kilogramowy-lowca.read

🔹 Czerwiec to miesiąc, w którym tarło ma m.in. sum - największa słodkowodna ryba Europy.🔹 Dlatego eksponatem miesiąca je...
10/06/2026

🔹 Czerwiec to miesiąc, w którym tarło ma m.in. sum - największa słodkowodna ryba Europy.

🔹 Dlatego eksponatem miesiąca jest model suma pospolitego (europejskiego) (Silurus glanis) z naszej najnowszej wystawy czasowej „Ryby z podlaskich rzek i jezior”.

🔹 W przeciwieństwie do większości ryb, sum europejski nie ma łusek - jego ciało okrywa gładka, pokryta grubą warstwą śluzu skóra.

🔹 Sum rośnie bardzo szybko i w pierwszym roku życia może osiągnąć 25 cm długości i masę ok. 0,1 kg; w dziesiątym roku życia może mierzyć 150 cm i ważyć 20 kg. Rekordowe sumy mają ponad 200 cm długości i ważą ponad 100 kg.

🔹 Średnia długość życia suma pospolitego wynosi około 30 lat. Jednak w sprzyjających warunkach środowiskowych mogą dożywać 50–60 lat, a niektóre szacunki wskazują nawet na 80 lat.

🔹 Sum jest drapieżnikiem aktywnym nocą. Nie ma jednak dobrego wzroku. Do odnajdywania pokarmu wykorzystuje przede wszystkim wąsy z receptorami dotyku i smaku. Zje niemal wszystko, co uda mu się schwytać: ryby, raki, żaby, a nawet ptaki wodne czy małe ssaki.

🔹 Samica suma buduje na oczyszczonym z roślin podłożu prymitywne gniazdo i składa do niego około 500 tys. ziaren ikry, której pilnuje samiec.

08/06/2026

My również dziękujemy!💚

🌿 2 czerwca 2026 r. odbył się finał konkursu „Rośliny wokół nas” zorganizowany przez Uniwersytet w Białymstoku (reprezen...
02/06/2026

🌿 2 czerwca 2026 r. odbył się finał konkursu „Rośliny wokół nas” zorganizowany przez Uniwersytet w Białymstoku (reprezentowany przez Uniwersyteckie Centrum Przyrodnicze im. Profesora Andrzeja Myrchy - współorganizator) oraz Lasy Państwowe (reprezentowane przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Nadleśnictwo Supraśl, Arboretum w Kopnej Górze - organizator).

🌿 Wydarzenie odbyło się w ramach podpisanego porozumienia o współpracy pomiędzy największą podlaską uczelnią a Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Białymstoku.

🌿 W finale konkursu wzięły udział cztery zespoły uczniów z klas IV ze szkół podstawowych z terenu powiatów ziemskich województwa podlaskiego.

🏆 Serdecznie gratulujemy laureatom konkursu:
🥇 uczniom ze Szkoły Podstawowej w Czarnej Wsi Kościelnej (I miejsce)
🥈 uczniom ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Czarnej Białostockiej (II miejsce)
🥉 uczniom z Zespołu Szkół Samorządowych w Krynkach i ze Szkoły Podstawowej w Supraślu (ex aequo dwa III miejsca)

🎗️ Wyróżnienie otrzymali uczniowie ze Szkoły Podstawowej w Łubinie Kościelnym.

🌿 W ramach kilkuetapowego konkursu, dzieci wzięły udział w zajęciach edukacyjnych w żywym muzeum drzew i krzewów - Arboretum w Kopnej Górze i w Uniwersyteckim Centrum Przyrodniczym oraz przygotowały karty inwentaryzacyjne roślin zielnych, krzewów i drzew rosnących w ich najbliższej okolicy, pracę plastyczną przedstawiającą interesujące rośliny oraz przystąpiły do testu z wiedzy o roślinach.

- Dziękuję wszystkim uczestnikom za udział w konkursie! Jestem pod wielkim wrażeniem wysokiego poziomu merytorycznego. Mam nadzieję, że udział w wydarzeniu był nie tylko formą sprawdzenia swoich umiejętności, a także wspaniałą przygodą i zachętą do dalszego zgłębiania botanicznych tajemnic. Wasza ciekawość świata, zaangażowanie, wspaniała rywalizacja, entuzjazm i szacunek do przyrody sprawiają, że konkurs jest wyjątkowy i inspirujący, Dziękuję również pracownikom Nadleśnictwa Supraśl, a w szczególności członkom Jury Panom Wojciechowi Hołowni i Mariuszowi Redo oraz Pani Iwonie Zinkiewicz za współorganizację konkursu - mówiła dr Anna Matwiejuk, dyrektor Uniwersyteckiego Centrum Przyrodniczego.

- Serdecznie dziękuję nauczycielom i rodzicom za wsparcie i motywację dzieci. Wasza pomoc była niezmiernie ważna. Gratuluje pasji i życzę nieustannych sukcesów w odkrywaniu fascynującego świata roślin! Dziękuję również Pani Annie Matwiejuk za współpracę przy organizacji konkursu - mówiła mgr inż. Iwona Zinkiewicz, starszy specjalista Służby Leśnej ds. Arboretum.

🌿 Podczas finału konkursu i uroczystości wręczenia nagród obecni byli również pracownicy Nadleśnictwa Supraśl - mgr inż. Wojciech Hołownia – leśniczy Leśnictwa Sokołda, mgr inż. Mariusz Redo - leśniczy Leśnictwa Podsupraśl (członkowie komisji konkursowej) oraz mgr inż. Iwona Zinkiewicz - starszy specjalista Służby Leśnej ds. Arboretum (osoba odpowiedzialna za organizację konkursu ze strony Lasów Państwowych).

🌿 Celem konkursu było poznanie roślin z najbliższego otoczenia oraz podkreślenie ich roli w życiu człowieka i potrzebie ich ochrony oraz poszerzenie świadomości przyrodniczo-ekologicznej, rozwijanie wrażliwości na otaczające piękno natury oraz zwrócenie uwagi na rośliny rosnące wokół nas.

📸 Fotografie Karol Cydzik i Wojciech Pszczółka

🍫 Z okazji Dnia Dziecka - Ptasie Mleczko!🥛 Niektóre ptaki produkują pokarm nazywany ptasim mleczkiem. Występuje ono prze...
01/06/2026

🍫 Z okazji Dnia Dziecka - Ptasie Mleczko!

🥛 Niektóre ptaki produkują pokarm nazywany ptasim mleczkiem. Występuje ono przede wszystkim u gołębi, flamingów oraz u pingwinów. Nie jest jednak odpowiednikiem mleka ssaków i powstaje w inny sposób.

🥛 U gołębi zarówno samiec, jak i samica tuż przed wykluciem piskląt zaczynają wytwarzać w wolu gęstą, bogatą w tłuszcze i białka wydzielinę. Nie jest ona produkowana przez gruczoły mlekowe, których ptaki nie mają. Powstaje ze złuszczających się komórek wyściółki wola, które gromadzą składniki odżywcze.

🥛 Przez pierwsze dni życia pisklęta są karmione niemal wyłącznie tym pokarmem. Dopiero później rodzice stopniowo mieszają go z częściowo rozdrobnionym pokarmem pobieranym z otoczenia.

🥛 To rozwiązanie ma ogromną zaletę: młode otrzymują bardzo skoncentrowany, łatwo przyswajalny pokarm dokładnie wtedy, gdy rosną najszybciej.

🥛 Co ciekawe, produkcja ptasiego mleczka jest kontrolowana przez hormon prolaktynę - ten sam hormon, który u ssaków odpowiada za wytwarzanie mleka.

🥛 U pingwinów cesarskich powstaje podobna wydzielina, którą nie każdy biolog nazwie ptasim mleczkiem. Kiedy pisklę się wykluje, samiec może przez kilka dni karmić je wydzieliną produkowaną w przełyku (a nie w wolu, którego pingwiny nie mają, dlatego nie jest to klasyczne ptasie mleczko).

🤍 Na szczęście popularny deser nie powstaje w wolu żadnego ptaka… Wszystkim dzieciom życzymy wszystkiego najlepszego!

💧 Województwo podlaskie to jedno z najbogatszych hydrologicznie miejsc w Polsce - wody powierzchniowe naszego województw...
26/05/2026

💧 Województwo podlaskie to jedno z najbogatszych hydrologicznie miejsc w Polsce - wody powierzchniowe naszego województwa zajmują ponad 370 km², co stanowi blisko 1,9% powierzchni.

💧 W województwie podlaskim płynie 317 rzek o łącznej długości 5281 km oraz znajduje się 309 naturalnych jezior o łącznej powierzchni 162,6 km².

📸 Fotografie niezwykłych krajobrazów wodnych województwa podlaskiego są częścią naszej najnowszej Wystawy „Ryby z podlaskich rzek i jezior”.

💧 Uroczyste otwarcie wystawy odbyło się dzięki wsparciu udzielonemu przez Województwo Podlaskie. Serdecznie dziękujemy.

📸 Autorami fotografii są: prof. dr hab. Marek Konarzewski, dr Janusz Kupryjanowicz, mgr Agnieszka Cydzik i mgr Wojciech Pszczółka - serdecznie dziękujemy.

💙 Szczególnie dziękujemy mgr Agnieszce Cydzik, wicedyrektor II Społeczne Liceum Ogólnokształcące im. Jana Pawła II w Białymstoku, za przekazanie wielu wspaniałych fotografii ukazujących piękno różnych części województwa podlaskiego, m.in. Jeziora Wigry, Rzeki Supraśl, czy rozlewisk Narwi i Bugu.

💧 Partnerem Strategicznym wystawy było Województwo Podlaskie.

📘źródło: Górniak A., Wody województwa podlaskiego, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok, 2025

✨Niezwykły prezent✨🐝 Podczas tegorocznej Nocy Muzeów (16 maja) Uniwersyteckie Centrum Przyrodnicze odwiedził młody przyr...
25/05/2026

✨Niezwykły prezent✨

🐝 Podczas tegorocznej Nocy Muzeów (16 maja) Uniwersyteckie Centrum Przyrodnicze odwiedził młody przyrodnik-artysta: Antek Wasilewski.

🐝 Antek przekazał nam wspaniały, własnoręcznie wykonany model pszczoły, za który serdecznie dziękujemy☺️

🐝 Model będzie ważnym elementem przeprowadzanych przez nas warsztatów o pszczołach "Pszczoły i ich rola w przyrodzie".

💙 Tak wyglądało otwarcie naszej najnowszej Wystawy Czasowej "Ryby z podlaskich rzek i jezior". 💙 Partnerem Strategicznym...
22/05/2026

💙 Tak wyglądało otwarcie naszej najnowszej Wystawy Czasowej "Ryby z podlaskich rzek i jezior".

💙 Partnerem Strategicznym wystawy było Województwo Podlaskie.

💙 Serdecznie dziękujemy i równie serdecznie zapraszamy!

Szczupak, sandacz, okoń, lin, różanka, węgorz, sum, sielawa czyli „...

Adres

Ciołkowskiego 1J
Białystok
15-245

Godziny Otwarcia

Poniedziałek 09:00 - 15:00
Wtorek 09:00 - 15:00
Środa 09:00 - 15:00
Czwartek 09:00 - 15:00
Piątek 09:00 - 14:00

Telefon

+48857457322

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Uniwersyteckie Centrum Przyrodnicze - UwB umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Firmę

Wyślij wiadomość do Uniwersyteckie Centrum Przyrodnicze - UwB:

Udostępnij

Kategoria