Uniwersyteckie Centrum Przyrodnicze - UwB

Uniwersyteckie Centrum Przyrodnicze - UwB Ponad 2500 niezwykłych eksponatów, 12 Wystaw Stałych, wystawy czasowe, zwiedzanie, zajęcia edukacyjne, warsztaty.

🍄‍🟫 Chociaż maślak sitarz (Suillus bovinus) nie wyróżnia się szczególnymi walorami smakowymi i nie należy do najczęściej...
23/09/2026

🍄‍🟫 Chociaż maślak sitarz (Suillus bovinus) nie wyróżnia się szczególnymi walorami smakowymi i nie należy do najczęściej zbieranych grzybów, ma pewną niezwykłą towarzyszkę. Poznajcie klejówkę różową (Gomphidius roseus)!

🍄‍🟫 Grzyby od zawsze kojarzone są z mykoryzą, czyli współżyciem z korzeniami roślin. Okazuje się jednak, że niektóre gatunki grzybów są zależne nie od roślin, lecz od… innych grzybów. Doskonałym przykładem jest właśnie klejówka różowa.

🍄‍🟫 Występuje ona pod sosną zwyczajną oraz kosodrzewiną i zawsze spotkamy ją w towarzystwie maślaka sitarza. Co ciekawe, nawet jeśli na powierzchni nie widzimy jego owocników, w podłożu mogą znajdować się strzępki jego grzybni.

🍄‍🟫 Choć obecność obu gatunków może sugerować, że łączy je korzystna współpraca, rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej. Klejówka różowa jest pasożytem i rozwija się na grzybni maślaka sitarza.

🍄‍🟫 Sam owocnik klejówki różowej jest stosunkowo łatwy do rozpoznania. Różowy kapelusz pokryty lepką warstwą ochronną oraz charakterystyczny, lejkowato wyciągnięty hymenofor blaszkowy to cechy, które powinny rozwiać wszelkie wątpliwości - szczególnie jeśli w pobliżu znajdziemy również maślaka sitarza.

🍄‍🟫 Jedynym podobnym gatunkiem jest klejówka świerkowa (Gomphidius glutinosus). Ma ona szary, również lepki kapelusz i bardzo podobną budowę hymenoforu. Różni ją jednak przede wszystkim siedlisko - występuje wyłącznie pod świerkami, z którymi żyje w mykoryzie.

🍄‍🟫 Najtrudniejsze może być jednak samo spotkanie klejówki różowej. W Polsce jest to gatunek rzadki, znajdujący się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Posiada status R – gatunku potencjalnie zagrożonego ze względu na ograniczony zasięg geograficzny i niewielkie obszary siedliskowe.

🍄‍🟫 Klejówka różowa jest gatunkiem jadalnym, więc nie musimy obawiać się ewentualnych pomyłek. Jednak nawet jeśli spotkamy ten gatunek, warto zadać sobie pytanie: czy naprawdę warto pozyskiwać grzyba, który jest tak rzadki i wyjątkowy?

🍄‍🟫 Czasami najlepszym sposobem na zachowanie niezwykłego znaleziska jest po prostu zostawienie go w lesie i pozwolenie mu dalej pełnić swoją rolę w ekosystemie.

Fot. K. Cydzik

🪸 Największa rekonstrukcja rafy koralowej w Polsce w Uniwersyteckim Centrum Przyrodniczym 🪸🪸 Na naszej wystawie stałej „...
21/09/2026

🪸 Największa rekonstrukcja rafy koralowej w Polsce w Uniwersyteckim Centrum Przyrodniczym 🪸

🪸 Na naszej wystawie stałej „Fauna mórz podzwrotnikowych” można już podziwiać zjawiskową, kolorową dioramę realistycznie przedstawiającą życie rafy koralowej.

🪸 Ta wyjątkowa, wiernie odtworzona mekka bioróżnorodności świata podwodnego powstała z wykorzystaniem artystycznych i precyzyjnych modeli, wiernych naturze rekonstrukcji zwierząt, która doskonale obrazuje zachwycające bogactwo podwodnego ekosystemu.

- Jesteśmy bardzo dumni i poruszeni, że zjawiskową rekonstrukcję rafy koralowej - tętniący życiem podwodny ekosystem każdy może zobaczyć w Centrum Przyrodniczym Uniwersytetu w Białymstoku. W otoczeniu głównych architektów rafy koralowej kolonii koralowców podziwiać można jej mieszkańców: ryby, szkarłupnie, skorupiaki, mięczaki i żółwie szylkretowe. Niezwykła rekonstrukcja o wysokości 2.5 m, na którą składa się ponad 250 modeli zwierząt morskich stanowi kluczowy punkt sali wystawowej poświęconej rafie koralowej – mówi dr Anna Matwiejuk, dyrektor Uniwersyteckiego Centrum Przyrodniczego.

🪸 Zobaczenie rekonstrukcji rafy koralowej w Uniwersyteckim Centrum Przyrodniczym jest niezwykłym wydarzeniem, ponieważ obecnie większość raf na świecie obumiera, a naukowcy szacują, że w ciągu 50 lat może ich już nie być.

🪸 Głównymi czynnikami powodującymi wymieranie raf koralowych są zmiany klimatyczne powodujące proces bielenia, niezrównoważony połów ryb, zanieczyszczenia wód oraz niszczenie siedlisk.

☺️ Serdecznie zapraszamy!

Fot. P. Menducki, W. Pszczółka, K. Cydzik

18/09/2026

📺 Uleksyt – kamień telewizyjny

⛏️ Z okazji Międzynarodowego Dnia Geologa przedstawiamy wyjątkowy minerał – uleksyt.

⛏️ Jest to rzadki minerał z grupy boranów, który działa jak naturalny światłowód - jego równoległe włókna przenoszą światło i obraz z dołu na górną powierzchnię kamienia. Daje to wrażenie wyświetlania się obrazu jak na ekranie telewizora.

🩷 Wszystkich geologów i miłośników geologii serdecznie pozdrawiamy!

🍄 Olimpiada wiedzy o... grzybach.📻 Pierwsze szczegóły tego niezwykłego wydarzenia można poznać w audycji „Zdrowie na fal...
15/09/2026

🍄 Olimpiada wiedzy o... grzybach.

📻 Pierwsze szczegóły tego niezwykłego wydarzenia można poznać w audycji „Zdrowie na fali" Radio JARD, Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Białymstoku z udziałem Dyrektor Uniwersyteckiego Centrum Przyrodniczego - dr Anny Matwiejuk.

☺️ Serdecznie zachęcamy do posłuchania! Więcej szczegółów o Olimpiadzie wkrótce...

https://radio.jard.pl/bez-krawata/urszula-glinska-anna-matwiejuk-i-kamil-mrozowicz/

🍄 Ile gatunków grzybów potrafisz rozpoznać? 5? 10? A może… znacznie więcej?

Jeśli jesienią las przyciąga Cię bardziej niż niejeden weekendowy wyjazd, mamy coś dla Ciebie! 🌲😉

W Podlaskiem startuje pierwsza Olimpiada Wiedzy o Grzybach – wydarzenie dla tych, którzy chcą sprawdzić swoją wiedzę i odkryć, że świat grzybów to znacznie więcej niż prawdziwki, kurki i pytanie: „jadalny czy niejadalny?”.

📻 O tym w cyklicznej audycji „Zdrowie na fali” w Radio JARD mówiliśmy wspólnie z dr Anną Matwiejuk, dyrektor Uniwersyteckie Centrum Przyrodnicze - UwB

Co nas czeka?
🔎 biologia i ekologia grzybów
🌱 ich występowanie i znaczenie w przyrodzie
🍄 rozpoznawanie gatunków
🧠 test wiedzy i zadania ze zdjęciami
🌳 spacery edukacyjne i spotkania z ekspertami

🍄 Kochamy grzyby. Ale czy znamy się na grzybach?

✍Sprawdź się! A wcześniej posłuchaj naszej audycji 👇

🪰 Przy osiąganiu dużych prędkości, na końcach skrzydeł samolotów powstają niebezpiecznie wibracje, zwane flatterem (ang....
14/09/2026

🪰 Przy osiąganiu dużych prędkości, na końcach skrzydeł samolotów powstają niebezpiecznie wibracje, zwane flatterem (ang. flutter - trzepotanie).

🪰 Jest to niebezpieczne zjawisko, które może doprowadzić do złamania skrzydeł i katastrofy lotniczej. Dlatego, aby zapobiec tym zaburzeniom, konstruktorzy samolotów umieszczają na przedniej krawędzi, na końcu skrzydła odpowiednie obciążenie, które działa „antyflatterowo”.

🪰 Okazuje się, że wśród wielu owadów takie zabezpieczenia występują naturalnie. Są nimi obciążenia na skrzydłach nazywane znamionami skrzydłowymi lub pterostigmami. Posiadają je tacy doskonali lotnicy jak ważki oraz błonkówki.

🪰 Pterostigma pomaga w locie ślizgowym i zmniejsza drgania skrzydeł podczas poruszania się w powietrzu.

👃 Niemowlęta pachną wspaniale dla swoich rodziców, ale nastolatki już nie, czyli Ig Nobel dla Polaków. 🏆 Ig Nobel, czyli...
11/09/2026

👃 Niemowlęta pachną wspaniale dla swoich rodziców, ale nastolatki już nie, czyli Ig Nobel dla Polaków.

🏆 Ig Nobel, czyli humorystyczna nagroda dla naukowców „za to, co najpierw nas śmieszy, a potem każe myśleć” trafił do zespołu pod kierownictwem prof. dr hab. Agnieszki Sorokowskiej z Uniwersytetu Wrocławskiego.

👃 Wyniki wyróżnionego projektu pokazują, że bodźce zapachowe wpisują się w "Kindchenschemę", czyli odnoszącą się do niemowląt i małych dzieci grupę cech, która sprawia że wydają się one wyjątkowo urocze.

👃 Zapach ciała niemowlęcia aktywuje kluczowe obszary systemu nagrody w mózgu, co może sprzyjać zachowaniom opiekuńczym. Zmienia się to w okresie dojrzewania: rodzice mają większe trudności z rozpoznawaniem nastolatka po węchu, matki mogą nawet wykazywać awersję do zapachu ciała swoich synów, a ojcowie do córek. Po okresie dojrzewania rodzice ponownie przyzwyczajają się do zapachu ciała swoich dzieci i ponownie wykazują do niego preferencję.

😊 Gratulujemy!

źródło: Uniwersytet Wrocławski

🌼 Lato powoli dobiega końca, a przed nami kolorowa jesień!🍂 Dlatego w niedzielę, 13 września, od godziny 11:00 do godzin...
08/09/2026

🌼 Lato powoli dobiega końca, a przed nami kolorowa jesień!

🍂 Dlatego w niedzielę, 13 września, od godziny 11:00 do godziny 14:00 serdecznie zapraszamy do odwiedzenia naszych wystaw stałych i czasowych.

🍂 Wystawy UCP to podróż w czasie i przestrzeni: wśród ponad 2,5 tys. eksponatów jest mnóstwo skamieniałości z różnych epok, modele dermoplastyczne zwierząt, modele roślin chronionych i charakterystycznych Podlasia, unikatowe rekonstrukcje hominidów oraz wiele innych.

🐟 Szczególną popularnością cieszy się wystawa czasowa „Ryby z podlaskich rzek i jezior” na której zobaczyć można kilkadziesiąt modeli ryb w skali 1:1, w tym majestatycznego suma, tajemniczego węgorza, królową polskich jezior sielawę czy zimnolubnego miętusa.

👉 Bilety dostępne na stronie bilety.uwb.edu.pl oraz w biletomacie. Prosimy o wchodzenie wejściem od ul. K. Ciołkowskiego.

☺️ Serdecznie zapraszamy!

‼️Fotografia doktora Janusza Kupryjanowicza na okładce prestiżowego czasopisma Heredity‼️🔹 Wodniczka (Acrocephalus palud...
07/09/2026

‼️Fotografia doktora Janusza Kupryjanowicza na okładce prestiżowego czasopisma Heredity‼️

🔹 Wodniczka (Acrocephalus paludicola) sfotografowana przez doktora Janusza Kupryjanowicza - emerytowanego pracownika Uniwersyteckiego Centrum Przyrodniczego im. Profesora Andrzeja Myrchy - to narażony na wyginięcie gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny trzciniaków.

🔹 Fotografia nawiązuje do artykułu doktor Justyny Kubackiej i in. o tym jak chów wsobny (krzyżowanie się spokrewnionych osobników) wpływa na przeżywalność i sukces lęgowy zagrożonej wodniczki, okazując się szkodliwy głównie dla mniejszych samców.

😊 Gratulujemy!

https://www.nature.com/articles/s41437-026-00859-0

🐟 Eksponatem września został model szczupaka pospolitego Esox lucius - wyjątkowego drapieżnika.😊 Jest to jeden z wielu m...
03/09/2026

🐟 Eksponatem września został model szczupaka pospolitego Esox lucius - wyjątkowego drapieżnika.

😊 Jest to jeden z wielu modeli ryb na naszej wystawie czasowej „Ryby z podlaskich rzek i jezior”, na którą serdecznie zapraszamy!

🐟 Szczupak poluje z zasadzki. Może przez kilka godzin unosić się nieruchomo wśród roślin wodnych, by w ułamku sekundy wystrzelić i załapać ofiarę. W błyskawicznym ataku pomaga przesunięta płetwa grzbietowa, która wraz z płetwą ogonową i odbytową tworzy “wiosło” o dużej powierzchni.

🐟 Zjada głównie ryby, rzadziej ptaki, drobne ssaki, gady i płazy. Jest także kanibalem. Posiada szeroki otwór gębowy i rozciągliwy aparat szczękowy, dzięki czemu jest w stanie połykać bardzo duże ofiary. Szczupak o długości 100 cm potrafi upolować i połknąć innego szczupaka o długości 30 - 40 cm.

🐟 Szczupak zazwyczaj łapie zdobycz w połowie ciała, a następnie obraca ją w pysku tak, by połknąć ją w całości od strony głowy. Ze względu na liczne, zakrzywione ku tyłowi zęby, częste są przypadki zadławienia się zbyt dużą ofiarą.

😊 W ten ostatni dzień wakacji serdecznie dziękujemy wszystkim, którzy odwiedzili nas w ciągu ostatnich dwóch miesięcy. T...
31/08/2026

😊 W ten ostatni dzień wakacji serdecznie dziękujemy wszystkim, którzy odwiedzili nas w ciągu ostatnich dwóch miesięcy. To wiele dla nas znaczy!

😊 Z okazji rozpoczynającego się jutro nowego roku szkolnego życzymy wszystkim powodzenia! Oczywiście bardzo serdecznie zapraszamy wszystkie szkoły i przedszkola do odwiedzenia naszych wystaw i uczestnictwa w warsztatach. Przygotowaliśmy dla Was wiele niespodzianek, o których już wkrótce powiemy…

Adres

Ciołkowskiego 1J
Białystok
15-245

Godziny Otwarcia

Poniedziałek 09:00 - 15:00
Wtorek 09:00 - 15:00
Środa 09:00 - 15:00
Czwartek 09:00 - 15:00
Piątek 09:00 - 14:00

Telefon

+48857457322

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Uniwersyteckie Centrum Przyrodnicze - UwB umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Firmę

Wyślij wiadomość do Uniwersyteckie Centrum Przyrodnicze - UwB:

Skróty

Udostępnij

Kategoria