Jakie są godziny otwarcia?

Poniedziałek 07:30 - 15:30 Wtorek 07:30 - 15:30 Środa 07:30 - 15:30 Czwartek 07:30 - 15:30 Piątek 07:30 - 15:30

Dział Archeologii Muzeum Podlaskiego

Name: Dział Archeologii Muzeum Podlaskiego
Address: Bema 11, Białystok, 15-369, PL
Telephone: +48509336849
Price range: Not applicable

Strona główna
Polska
Białystok
Dział Archeologii Muzeum Podlaskiego

Oficjalny fanpage Działu Archeologii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku.

21/08/2026

🪦 Mogiłki Pogranicza
📅 26 sierpnia 2026 r. (środa), godz. 18.00
📍 Ratusz w Białymstoku, Rynek Kościuszki 10
🎟 Wstęp: 2 zł/os.
🦹O Mogiłkach opowie: Hubert Lepionka

Z okazji 70-lecia Działu Archeologii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu jubileuszowych wykładów, poświęconych najważniejszym odkryciom, badaniom i projektom realizowanym przez muzealnych archeologów i nie tylko.

Typowymi elementami krajobrazu województwa podlaskiego są stare nekropole wielu wyznań i narodowości, które zamieszkiwały rejon pogranicza przez wieki. Pośród łatwo rozpoznawalnych cmentarzy chrześcijańskich, kirkutów i mizarów, przykuwają uwagę cmentarzyska nazywane „mogiłkami”. Mogiłka, mahilnik, mohilnik, mohiłki (gw. podlaska) to często stary zapomniany cmentarz wiejski lub miejsce, w którym istniał. Poszczególne groby oznaczono pionowo ustawionymi kamieniami. W skali Polski są to obiekty unikalne.

Największe ich skupisko znajduje się na terenie województwa podlaskiego oraz na białoruskiej Grodzieńszczyźnie. Zlokalizowane są na niewielkich naturalnych wzniesieniach przy wsiach i osadach, powstałych w okresie nowożytnym. Mimo wielu opowieści mieszkańców podlaskich wsi dotyczących pochodzenia cmentarzysk brakowało odpowiedzi na dwa pytania: kiedy cmentarzyska te funkcjonowały i kto został na nich pochowany.

31/07/2026

Miło nam poinformować, że obowiązki kierownika Działu Archeologii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku objął Adam Wawrusiewicz.

Adam Wawrusiewicz jest archeologiem związanym z naszym Muzeum od wielu lat. Specjalizuje się w badaniach pradziejów Europy Środkowo-Wschodniej, ze szczególnym uwzględnieniem neolitu oraz społeczności łowiecko-zbierackich północno-wschodniej Polski. Kierował i uczestniczył w licznych badaniach wykopaliskowych, jest autorem oraz współautorem wielu publikacji naukowych, a także aktywnie angażuje się w popularyzację wiedzy o archeologii poprzez wystawy i wykłady.

Gratulujemy objęcia nowej funkcji i życzymy wielu sukcesów, satysfakcji z realizowanych przedsięwzięć oraz inspirujących odkryć!
HL

23/07/2026

🏺Zapraszamy na wykład „Fortece na bagnach. W kręgu wałów, fos i palisad”
📅 29 lipca 2026 r. (środa), godz. 18.00
📍 Ratusz w Białymstoku, Rynek Kościuszki 10
🎟️ Wstęp: 2 zł/os.

Czy trzy tysiące lat temu w dolinach Narwi i Biebrzy wznoszono prawdziwe fortece? A może tajemnicze konstrukcje ukryte pośród mokradeł pełniły zupełnie inne funkcje?

Z okazji 70-lecia Działu Archeologii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu jubileuszowych wykładów, poświęconych najważniejszym odkryciom, badaniom i projektom realizowanym przez muzealnych archeologów.

Tym razem przeniesiemy się w podmokłe doliny Narwi i Biebrzy, gdzie znajdują się niezwykłe, liczące około trzech tysięcy lat założenia otoczone wałami, fosami i palisadami. Przez stulecia pozostawały niemal niewidoczne – przypominały jedynie delikatne fałdy ziemi pośród łąk, lasów i torfowisk. Dopiero wykorzystanie nowoczesnych technologii pozwoliło rozpoznać ich regularne i złożone układy.

Dziś znamy już 27 podobnych obiektów. Ich budowniczowie nie wybierali wysokich, łatwych do obrony wzgórz, lecz niewielkie wyniesienia pośród mokradeł. Dlaczego właśnie tam wznosili tak skomplikowane konstrukcje? Czy rzeczywiście były to fortyfikacje? A może miejsca spotkań, podejmowania decyzji, przechowywania zapasów lub odprawiania obrzędów?

O historii odkrycia „fortec na bagnach” oraz najnowszych wynikach badań archeologicznych opowie:
🎙 dr Krzysztof Żurek
Dział Archeologii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku – archeolog specjalizujący się w badaniach nad relacjami człowiek–środowisko oraz przemianami osadnictwa pradziejowego.

Zapraszamy do Ratusza! 🌿🏺

Fot. M. Bogacki

20/07/2026

Ten niezwykle efektowny naszyjnik z brązu, bogato zdobiony ornamentem geometrycznym, archeolodzy odkryli w grobie szkieletowym na cmentarzysku kurhanowym ludności kultury sudowskiej w Żywej Wodzie, pow. suwalski.

Piękna ozdoba, oznaka prestiżu, liczy sobie około tysiąca siedemset lat. Prezentujemy go w białostockim ratuszu na naszej jubileuszowej wystawie: „Oblicza przeszłości.70 lat Działu Archeologii”, na której po raz pierwszy, od dwudziestu lat mamy przyjemność pokazać Państwu prawie dwa tysiące zabytków z naszych zbiorów, odkrytych podczas badań prowadzonych na terenie województwa od 1956 roku, a także przekazanych do Muzeum przez darczyńców.
(fot. I. Malesińska)
KR

30/06/2026

W ostatni czerwcowy poniedziałek uczestniczyliśmy w powszechnym, dobrowolnym szkoleniu obronnym w panelu „Przetrwanie”, zorganizowanym przez 1. Podlaską Brygadę Obrony Terytorialnej im. gen. bryg. Władysława Liniarskiego ps. „Mścisław”.

Na zdjęciu - przy ogniskach rozpalonych za pomocą krzesiwa. 🔥

Oczywiście, jako doświadczeni terenowcy, dajemy sobie radę w różnych warunkach - w końcu, trawestując stare rzymskie powiedzenie: archeologia to nie zawód, to charakter. Mimo to każda powtórka praktycznych umiejętności jest cenna i pozwala utrwalić właściwe zachowania w sytuacjach wymagających szybkiej reakcji.

Podczas szkolenia uczyliśmy się m.in. zakładania stazy taktycznej, transportu poszkodowanego oraz korzystania z masek przeciwgazowych. Organizatorzy przygotowali zajęcia perfekcyjnie, z dużym zaangażowaniem i sercem.

To był bardzo dobrze i owocnie spędzony czas. Dziękujemy! 👏

23/06/2026

🎉 Z okazji 70-lecia Działu Archeologii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku zapraszamy na pierwszy wykład z jubileuszowego cyklu!

🏹 „Pierwsi i ostatni łowcy-zbieracze znad brzegów Biebrzy i bezimiennego jeziora”
Prelegenci: Adam Wawrusiewicz i Michał Przeździecki

📅 24 czerwca 2026 r., godz. 16.00
📍 Ratusz w Białymstoku, Rynek Kościuszki 10
🎟️ Wstęp: 2 zł/os.

Spotkanie poświęcone będzie projektowi „Bioregion Biebrza. Rzeka i człowiek” oraz niezwykłym badaniom archeologicznym prowadzonym w okolicy Lipska nad górną Biebrzą. To właśnie tam, pod torfem, zachowały się ślady kilkunastu tysięcy lat historii człowieka.

Serdecznie zapraszamy!

01/06/2026

✨ Dziś świętujemy 70. urodziny Działu Archeologii! ✨

🏛️ Dział Archeologii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku powstał 1 czerwca 1956 roku. Jego pierwszą siedzibą był Pałac Gościnny przy ul. Kilińskiego 6, a pierwszym kierownikiem została Danuta Jaskanis - archeolog, której zainteresowania i działania koncentrowały się na badaniach, działalności wystawienniczej, popularyzacji oraz analizie starożytnych i wczesnośredniowiecznych dziejów Polski północno-wschodniej.

🏺 Przez siedem dekad w zbiorach Działu zgromadzono tysiące zabytków archeologicznych z różnych okresów i epok. Pochodzą one zarówno z prac badawczych prowadzonych na terenie województwa podlaskiego, jak i z przypadkowych odkryć.

📜 Jubileusz jest doskonałą okazją, by przypomnieć historię Działu Archeologii, prowadzone ekspedycje, najważniejsze odkrycia, efekty pracy kilku pokoleń białostockich archeologów oraz niezwykle bogatą i unikatową kolekcję zabytków archeologicznych.

Z tej okazji przygotowujemy wystawę:

🔸 „Oblicza Przeszłości. 70 lat Działu Archeologii” 🔸

📅 Wernisaż: 12 czerwca, godz. 18.00
📍 Ratusz – siedziba główna Muzeum Podlaskiego w Białymstoku

Serdecznie zapraszamy! 🤎

🔔 Obserwujcie nasz profil, aby nie przegapić kolejnych informacji o wystawie i jubileuszowych opowieści o archeologii, odkryciach oraz zabytkach z regionu.

26/05/2026

Wyjątkowe odkrycie na wyciągnięcie ręki!
W białostockim Ratuszu trwa fascynująca wystawa „W kamień zmienione”, przygotowana z okazji 70-lecia Działu Archeologii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku. Jednym z jej najbardziej niesamowitych eksponatów jest fragment ciosu mamuta włochatego (Mammuthus primigenius).

Co warto o nim wiedzieć?
Pochodzenie: Znaleziony w miejscowości Lewkowo Stare.
Lokalizacja: Był ukryty na głębokości aż 8 metrów w pokładzie żwiru.
Anatomia: To fragment korzeniowej części prawego ciosu.

Wystawa to niepowtarzalna okazja, aby zobaczyć ten oraz wiele innych niezwykłych artefaktów z przeszłości naszego regionu. Zapraszamy do odwiedzenia Ratusza – stańcie twarzą w twarz z historią sprzed tysięcy, a nawet milionów lat!

IK

Rekonstrukcja mamuta
Autorstwa Membeth - Praca własna, CC0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=83161337

13/05/2026

🪙✨ Niezwykły skarb z podlaskiego pola!

Czasem wielka historia kryje się tuż pod powierzchnią ziemi… Tak było w lutym 2016 roku, kiedy przypadkowy znalazca natrafił na polu ornym na rozproszone srebrne monety. Przeczuwając, że mogą mieć wyjątkową wartość historyczną, zabezpieczył znalezisko i przekazał je do Muzeum Podlaskiego w Białymstoku.

🔎 Wśród 49 odnalezionych monet rozpoznano zachodnioeuropejskie denary z X–XI wieku – zabytki dotąd niespotykane na Podlasiu ani w skarbach, ani w pojedynczych znaleziskach. Szczególną uwagę zwrócił niezwykle cenny denar wybity za panowania Mieszka II 👑

Unikatowy charakter odkrycia sprawił, że archeolodzy Działu Archeologii Muzeum Podlaskiego rozpoczęli badania wykopaliskowe pod kierunkiem Adama Wawrusiewicza. Już podczas rozpoznania powierzchniowego odnaleziono kolejne 37 srebrnych monet. Ich charakterystyczny rozrzut wskazywał, że przez lata były przemieszczane przez orkę.

⛏️ Największe odkrycie czekało jednak pod ziemią. Podczas wykopalisk archeolodzy udokumentowali aż 160 srebrnych monet z X–XI wieku. Wśród nich 65 egzemplarzy spoczywało in situ – ukrytych w ceramicznym naczyniu, celowo zakopanym ponad tysiąc lat temu.

🏺 Choć dolna część naczynia została zniszczona przez prace rolne, zachowane fragmenty pozwoliły odtworzyć historię jednego z najbardziej niezwykłych znalezisk numizmatycznych ostatnich lat na Podlasiu.

📍 Dziś te wyjątkowe zabytki można zobaczyć na wystawie Skarby Przeszłości organizowanej w ramach 70 rocznicy powstania Działu Archeologii w Muzeum Podlaskim.

🪙 Przyjdźcie i zobaczcie historię, która przez ponad tysiąc lat czekała ukryta w ziemi!
To fascynująca opowieść o średniowiecznym Podlasiu, dalekich kontaktach i skarbie, który przetrwał do naszych czasów.

06/05/2026

☀️ Słońce uwięzione w kamieniu?

„Węgiel to słońce sprzed milionów lat, uwięzione w kamieniu przez gęste knieje karbonu” – słowa George’a Stephensona nabierają wyjątkowego znaczenia, gdy cofniemy się myślą o ponad 300 milionów lat.

To właśnie wtedy Ziemię porastały niezwykłe lasy karbońskie – jedne z najbardziej fascynujących ekosystemów w historii naszej planety. Na podmokłych, bagnistych terenach wyrastały roślinne olbrzymy: łuskowate lepidodendrony, sygilarie zwieńczone pióropuszami liści oraz kalamity – dalecy krewni dzisiejszych skrzypów, które w karbonie osiągały imponujące rozmiary. 🌿

Był to także świat gigantycznych owadów. Dzięki wysokiej zawartości tlenu w atmosferze nad pradawnymi mokradłami mogły unosić się ważki o rozpiętości skrzydeł dochodzącej nawet do 75 cm! 🪽

To właśnie w takich warunkach powstawały pokłady węgla kamiennego. Obumarłe rośliny, opadając na podmokłe podłoże, nie rozkładały się całkowicie. Gromadziły się warstwami, tworząc torf, który pod wpływem czasu, ciśnienia i temperatury stopniowo przekształcał się w „czarne złoto”. 🪨

A ślad tego pradawnego świata można zobaczyć także dziś. W białostockim Ratuszu, na jubileuszowej wystawie „W kamień zmienione”, prezentowany jest niezwykły skamieniały odcisk widłaka – pamiątka po roślinach, które miliony lat temu współtworzyły karbońskie puszcze.

Wystawa została przygotowana z okazji 70-lecia Działu Archeologii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku.

Zapraszamy do wspólnego odkrywania tajemnic karbonu! 🌿🪨

Na ilustracjach:
🪨 Skamieniały odcisk kory/pnia widłaka drzewiastego, prawdopodobnie sygillarii (Sigillaria sp.) – materialny ślad pradawnej puszczy, z której powstały pokłady węgla kamiennego.
🌿 Flora karbońska – podmokły świat roślinnych gigantów sprzed ponad 300 milionów lat. Ilustracja z Meyers Konversations-Lexikon.

Adres

Bema 11
Białystok
15-369

Godziny Otwarcia

Poniedziałek	07:30 - 15:30
Wtorek	07:30 - 15:30
Środa	07:30 - 15:30
Czwartek	07:30 - 15:30
Piątek	07:30 - 15:30

Telefon

+48509336849

Strona Internetowa

https://muzeumpodlaskie.pl/dzialy-muzeum/dzial-archeologii/

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Dział Archeologii Muzeum Podlaskiego umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.