14/10/2026
Trigger Warning: seksueel geweld
Na de bevrijding werden duizenden vrouwen in Nederland op grote schaal en structureel slachtoffer van ernstig seksueel geweld. Het ging om vrouwen die werden verdacht van collaboratie of van omgang met Duitse soldaten.
Dat blijkt uit verhoorverslagen uit 1950, gemaakt voor de Parlementaire Enquête Regeringsbeleid 1940-1945. Het eindrapport aan de Enquêtecommissie zweeg er toch over. Het wekte zelfs de indruk dat er geen getuigen waren gevonden.
In de vanochtend gepubliceerde longread Seksueel geweld in interneringskampen laat het NIOD Institute for War, Holocaust and Genocide Studies zien hoe groot en ernstig dit geweld was, welke structurele mechanismen erachter zaten en waarom overheid en samenleving niet ingrepen.
Ook in de vrouwenbarak van de Scheveningse strafgevangenis vond dergelijk seksueel geweld plaats. Zo werden vrouwelijke gevangenen gedwongen te dansen voor mannelijke bewakers en kwamen bewakers van de BS en leden van de marechaussee ’s ochtends al langs om te kiezen wie ze ’s nachts mee zouden nemen.
In de tijdelijke tentoonstelling In de schaduw van de bevrijding vertelt NM Oranjehotel het verhaal van deze periode in de Nederlandse naoorlogse geschiedenis. Het verhaal van de internering en berechting van (vermeende) collaborateurs in de eerste jaren na de bevrijding en de scherpe spanning tussen het herstel van de rechtsstaat en de maatschappelijke roep om wraak.
