Nationaal Archief

Nationaal Archief Ontdek bijna 1.000 jaar geschiedenis in het Nationaal Archief! Waar bevindt zich het 'geboortebewijs' van onze democratie? Waar liggen onze grondwetten?

Waar ligt het bewijs dat Manhattan in 1626 is geruild voor goederen ter waarde van een luttele 60 gulden? In het Nationaal Archief!

142 km documenten, ruim 15 miljoen foto’s en 300.000 historische kaarten en tekeningen vertellen de geschiedenis. Van cruciale overheidsdocumentatie tot persoonlijke correspondentie van invloedrijke personen en gewone Nederlanders. Ontdek ze bij het Nationaal Archief

. Huisregels:
Op de social media kanalen van het Nationaal Archief is iedereen van harte welkom om te reageren en mee te praten. Houd het netjes en ga met wederzijds respect met elkaar om. Ongepast taalgebruik, zoals discriminerende, racistische, bedreigende of kwetsende uitspraken, verbergen of verwijderen we.

'Frankeer als regel met een Nationale Hulpzegel', is de slogan waarmee kort na de Tweede Wereldoorlog de Nationale Hulpz...
16/06/2026

'Frankeer als regel met een Nationale Hulpzegel', is de slogan waarmee kort na de Tweede Wereldoorlog de Nationale Hulpzegel verkocht wordt. Op deze postzegels zit een toeslag. De opbrengst gaat naar vier goede doelen die zich inzetten voor de wederopbouw van Nederland. Dit is terug te zien in het ontwerp dat Hubert de Levigne maakt voor de zegels: De verwoeste gebouwen op de achtergrond verwijzen naar de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog, de hoorn des overvloeds staat symbool voor de opbrengst van de actie.

Eén van de vier goede doelen is Stichting 1940-1945, die zich inzet voor verzetsmensen en hun families. Door het zeer gevaarlijke verzetswerk hebben zij hulp nodig om fysiek en mentaal te herstellen en nabestaanden van gefusilleerde verzetsmensen hebben vaak financiële problemen.

De Nationale Hulpzegel levert Stichting 1940-1945 190.000 gulden op. De Nationale Hulpzegels zijn nu te zien in de tentoonstelling ‘Zorg voor het Verzet - De roerige geschiedenis van Stichting 1940-1945’.

🏦Waar: Nationaal Archief, Prins Willem-Alexanderhof 20, Den Haag
🕰️Wanneer: te bezoeken op dinsdag t/m zaterdag.

Meer informatie over de tentoonstelling Zorg voor het verzet: www.nationaalarchief.nl/zorg-voor-het-verzet

4 juli - lezing Sheila Sitalsing: ‘Waar ik me voor schaam’Columnist Sheila Sitalsing schreef het boek ‘Waar ik me voor s...
10/06/2026

4 juli - lezing Sheila Sitalsing: ‘Waar ik me voor schaam’

Columnist Sheila Sitalsing schreef het boek ‘Waar ik me voor schaam – Over zwijgen en doorgeven van schuld’, over de zoektocht naar het leven van haar grootouders van moederskant, die vol overtuiging collaboreerden met de Duitse bezetter.

In deze lezing vertelt Sitalsing over haar zoektocht in de Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging. Ze spreekt over schaamte die van generatie op generatie wordt doorgegeven. Daarnaast waarschuwt zij voor de verontrustende parallellen die ze ontwaart tussen de jaren 1930 en het heden. Wat kunnen wij doen om de democratie te beschermen?

📅Wanneer: zaterdag 4 juli, 14:00 - 15:30 uur.
👉Waar: Nationaal Archief, Den Haag

Bestel kaartjes op:
https://www.nationaalarchief.nl/beleven/agenda/lezing-sheila-sitalsing-waar-ik-me-voor-schaam-20260704

, Archief

De enige vrouw op Eerebegraafplaats BloemendaalIn de duinen bij Bloemendaal zijn na de bevrijding honderden lichamen van...
09/06/2026

De enige vrouw op Eerebegraafplaats Bloemendaal

In de duinen bij Bloemendaal zijn na de bevrijding honderden lichamen van gefusilleerde verzetsstrijders gevonden. Eén van hen is een vrouw, Hannie Schaft. In een rapport uit het archief van de Oorlogsgravenstichting staat haar verzetswerk beschreven: ze vervalst persoonsbewijzen, brengt geheime informatie rond en pleegt aanslagen.

Voor de in de duinen gefusilleerde verzetsmensen komt een speciale begraafplaats. Deze Eerebegraafplaats opent op 27 november 1947 met de herbegrafenis van Hannie Schaft. Na een dienst in Haarlem wordt haar kist door de duinen naar de begraafplaats gedragen.

Foto’s en documenten over de herbegrafenis van Hannie Schaft zijn nu te zien de tentoonstelling ‘Zorg voor het verzet – De roerige geschiedenis van Stichting 1940 -1945’ in het Nationaal Archief, te Den Haag.

Lees meer over de tentoonstelling:

https://obi41.nl/3zc9mu5b

-1945

Beeld: Herbegrafenis verzetsstrijders (fotograaf: Harry Sagers/Anefo/Nationaal Archief), portret Hannie Schaft (fotograaf onbekend), rapport van de Oorlogsgravenstichting.

Kom morgen (6 juni 14.00 uur) naar de lezing 'Vrouwen in het verzet' in het Nationaal Archief. Er zijn nog enkele kaartj...
05/06/2026

Kom morgen (6 juni 14.00 uur) naar de lezing 'Vrouwen in het verzet' in het Nationaal Archief. Er zijn nog enkele kaartjes beschikbaar!

In deze lezing vertellen historici Mark Bergsma en Agnes Cremers over hun boek ‘Verzetsvrouwen. Een onderbelichte geschiedenis’. Zij beschrijven hoe Nederlandse verzetsvrouwen tijdens de Tweede Wereldoorlog opereerden en welke verhalen in de geschiedschrijving terecht gekomen zijn. Na afloop kun je gratis de tentoonstelling 'Zorg voor het verzet' bezoeken.

Wanneer? Zaterdag 6 juni, van 14.00 tot 15.00 uur
Waar? Nationaal Archief, Den Haag

👉Meer informatie en kaartjes: https://obi41.nl/2p9bnryh



[Foto: Keke Keukelaar]

Gerbrandy maakt zich zorgen over de Binnenlandse StrijdkrachtenEind november 1944 bezoekt minister-president Pieter Gerb...
03/06/2026

Gerbrandy maakt zich zorgen over de Binnenlandse Strijdkrachten

Eind november 1944 bezoekt minister-president Pieter Gerbrandy het bevrijde deel van Nederland. Met dit bezoek wil hij op een rijtje zetten welke risico’s en gevaren er bestaan in de wederopbouw van Nederland. Gerbrandy bezoekt veel verschillende gemeentes en onderzoekt zo de stand van zaken. Van zijn reis maakt hij een verslag voor Koningin Wilhelmina, die zich op dat moment in Engeland bevindt.

Gerbrandy ziet allerlei problemen. Het gedrag van de Binnenlandse Strijdkrachten (samenvoeging van verschillende verzetsgroepen in Nederland) ziet hij als grootste gevaar. Volgens Gerbrandy weigeren leden van de Binnenlandse Strijdkrachten te luisteren naar militair gezag. Ook verrichten ze arrestaties en nemen ze spullen en geld in zonder duidelijke reden.

Lees de brief van Gerbrandy in onze Bronnenbox. Ook vind je er een kleine opdracht voor leerlingen. (In de Bronnenbox vind je overigens nog veel meer bijzondere historische bronnen die te gebruiken zijn in het onderwijs!)

https://obi41.nl/2mypeazz

Het Nationaal Archief beheert de grootste collectie kaarten en tekeningen in Nederland. Die collectie bestaat uit zo’n 3...
03/06/2026

Het Nationaal Archief beheert de grootste collectie kaarten en tekeningen in Nederland. Die collectie bestaat uit zo’n 300.000 objecten verdeeld over ruim 100 kaartenarchieven en -collecties. En omspant de periode van de late middeleeuwen tot het begin van de 21e eeuw.

Geregeld komen onderzoekers naar het Nationaal Archief om ze te bestuderen. Veerle Simons deed dat in het kader van een bijzonder project rondom de Noordzee.

Veerle is begonnen met historisch onderzoek om te weten te komen hoe de cartografie van de Noordzee in de loop der eeuwen veranderd is. Daarvoor heeft ze onderzoek gedaan bij het Nationaal Archief.

https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/nieuws/kaarten-in-het-nationaal-archief-een-bijzonder-onderzoek

[Foto: afbeelding van de vergelijking Carta Marina 1539 vs. kaart MUST visie op de Noordzee 2014]

Help mee om KNIL-stamboekgegevens toegankelijk te maken!Het Nationaal Archief bewaart veel loopbaangegevens van militair...
02/06/2026

Help mee om KNIL-stamboekgegevens toegankelijk te maken!

Het Nationaal Archief bewaart veel loopbaangegevens van militairen. Deze staan in zogeheten stamboeken. Ook van het Koninklijk-Nederlandsch Indisch Leger (KNIL) zijn stamboekgegevens bewaard.

Het Nationaal Archief is een nieuw vrijwilligersproject gestart in samenwerking met crowdsource-platform Het Volk. Het doel van dit project is om stamboekgegevens van KNIL-militairen (geboren na 1900) beter toegankelijk te maken.

We zoeken vrijwilligers die de persoonsgegevens uit de gescande stamboeken willen overnemen. Uiteindelijk zullen de stamboekgegevens op de website van het Nationaal Archief komen te staan.

Wil je helpen? Lees meer over dit project en hoe je je kunt aanmelden:

https://obi41.nl/4czwem6h

Kom op 6 juni, 14.00 uur, naar de lezing 'Vrouwen in het verzet' in het Nationaal Archief. In deze lezing vertellen hist...
28/05/2026

Kom op 6 juni, 14.00 uur, naar de lezing 'Vrouwen in het verzet' in het Nationaal Archief. In deze lezing vertellen historici Mark Bergsma en Agnes Cremers over hun boek ‘Verzetsvrouwen. Een onderbelichte geschiedenis’. Zij beschrijven hoe Nederlandse verzetsvrouwen tijdens de Tweede Wereldoorlog opereerden en welke verhalen in de geschiedschrijving terecht gekomen zijn. Na afloop kun je gratis de tentoonstelling 'Zorg voor het verzet' bezoeken.

Wanneer? Zaterdag 6 juni, van 14.00 tot 15.00 uur
Waar? Nationaal Archief, Den Haag

👉Meer informatie en kaartjes: https://www.nationaalarchief.nl/beleven/agenda/lezing-vrouwen-in-het-verzet

[Beeld: Mark Bergsma en Agnes Cremers. Fotograaf: Keke Keukelaar]

Foto's van een autoloze zondag in 1973 In oktober 1973 breekt er een oorlog uit tussen Israël en een coalitie geleid doo...
27/05/2026

Foto's van een autoloze zondag in 1973

In oktober 1973 breekt er een oorlog uit tussen Israël en een coalitie geleid door Egypte en Syrië. Een groep olieproducerende landen (OPEC) die achter Egypte en Syrië staan, starten een olieboycot tegen de landen die Israël steunen. Zo boycotten zij ook de uitvoer van olie naar Nederland. Daarnaast verhogen ze de prijs van olie en verminderen ze de productie.

Het kabinet Den Uyl neemt allerlei maatregelen om olie te besparen. Benzine gaat op rantsoen en autoloze zondagen worden ingevoerd. Dit leidt tot bijzondere foto’s van verlaten snelwegen. Fietsers, rolschaatsende kinderen en picknickende jongeren maken stiekem van de kans gebruik om de snelweg op te gaan.

Maar de autoloze zondagen zorgen niet voor de gehoopte besparing op benzine, want op zaterdag neemt het verkeer enorm toe. Daarnaast kan Nederland nog steeds aan genoeg olie komen uit andere landen. Dus na tien weken worden de autoloze zondagen weer ingetrokken.

Bekijk meer foto’s van autoloze zondagen in de Bronnenbox op onze website. (Daar vind je overigens nog veel meer bijzondere historische bronnen die te gebruiken zijn in het onderwijs!)

https://www.nationaalarchief.nl/beleven/onderwijs/bronnenbox/autoloze-zondag-in-nederland-1973

[Beeld: Nationaal Archief/Anefo]

Adres

Prins Willem-Alexanderhof 20
The Hague
2595BE

Openingstijden

Dinsdag 10:00 - 21:00
Woensdag 10:00 - 17:00
Donderdag 10:00 - 17:00
Vrijdag 10:00 - 17:00
Zaterdag 11:00 - 17:00
Zondag 11:00 - 17:00

Telefoon

+31703315400

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Nationaal Archief nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Delen