Wat zijn de openingstijden?

Dinsdag 10:00 - 21:00 Woensdag 10:00 - 17:00 Donderdag 10:00 - 17:00 Vrijdag 10:00 - 17:00 Zaterdag 11:00 - 17:00 Zondag 11:00 - 17:00

Nationaal Archief

Name: Nationaal Archief
Address: Prins Willem-Alexanderhof 20, The Hague, 2595BE, NL
Telephone: +31703315400
Price range: £

Startpagina
Nederland
The Hague
Nationaal Archief

Ontdek bijna 1.000 jaar geschiedenis in het Nationaal Archief! Waar bevindt zich het 'geboortebewijs' van onze democratie? Waar liggen onze grondwetten?

Waar ligt het bewijs dat Manhattan in 1626 is geruild voor goederen ter waarde van een luttele 60 gulden? In het Nationaal Archief!

142 km documenten, ruim 15 miljoen foto’s en 300.000 historische kaarten en tekeningen vertellen de geschiedenis. Van cruciale overheidsdocumentatie tot persoonlijke correspondentie van invloedrijke personen en gewone Nederlanders. Ontdek ze bij het Nationaal Archief

. Huisregels:
Op de social media kanalen van het Nationaal Archief is iedereen van harte welkom om te reageren en mee te praten. Houd het netjes en ga met wederzijds respect met elkaar om. Ongepast taalgebruik, zoals discriminerende, racistische, bedreigende of kwetsende uitspraken, verbergen of verwijderen we.

28/05/2026

Kom op 6 juni, 14.00 uur, naar de lezing 'Vrouwen in het verzet' in het Nationaal Archief. In deze lezing vertellen historici Mark Bergsma en Agnes Cremers over hun boek ‘Verzetsvrouwen. Een onderbelichte geschiedenis’. Zij beschrijven hoe Nederlandse verzetsvrouwen tijdens de Tweede Wereldoorlog opereerden en welke verhalen in de geschiedschrijving terecht gekomen zijn. Na afloop kun je gratis de tentoonstelling 'Zorg voor het verzet' bezoeken.

Wanneer? Zaterdag 6 juni, van 14.00 tot 15.00 uur
Waar? Nationaal Archief, Den Haag

👉Meer informatie en kaartjes: https://www.nationaalarchief.nl/beleven/agenda/lezing-vrouwen-in-het-verzet

[Beeld: Mark Bergsma en Agnes Cremers. Fotograaf: Keke Keukelaar]

27/05/2026

Foto's van een autoloze zondag in 1973

In oktober 1973 breekt er een oorlog uit tussen Israël en een coalitie geleid door Egypte en Syrië. Een groep olieproducerende landen (OPEC) die achter Egypte en Syrië staan, starten een olieboycot tegen de landen die Israël steunen. Zo boycotten zij ook de uitvoer van olie naar Nederland. Daarnaast verhogen ze de prijs van olie en verminderen ze de productie.

Het kabinet Den Uyl neemt allerlei maatregelen om olie te besparen. Benzine gaat op rantsoen en autoloze zondagen worden ingevoerd. Dit leidt tot bijzondere foto’s van verlaten snelwegen. Fietsers, rolschaatsende kinderen en picknickende jongeren maken stiekem van de kans gebruik om de snelweg op te gaan.

Maar de autoloze zondagen zorgen niet voor de gehoopte besparing op benzine, want op zaterdag neemt het verkeer enorm toe. Daarnaast kan Nederland nog steeds aan genoeg olie komen uit andere landen. Dus na tien weken worden de autoloze zondagen weer ingetrokken.

Bekijk meer foto’s van autoloze zondagen in de Bronnenbox op onze website. (Daar vind je overigens nog veel meer bijzondere historische bronnen die te gebruiken zijn in het onderwijs!)

https://www.nationaalarchief.nl/beleven/onderwijs/bronnenbox/autoloze-zondag-in-nederland-1973

[Beeld: Nationaal Archief/Anefo]

26/05/2026

Protest tegen de vrijlating van oorlogsmisdadigers

Op de poster van de tentoonstelling ‘Zorg voor het verzet’ staat een foto van de geëmotioneerde mevrouw Van den Dool. Ze is in januari 1989 naar het Catshuis gekomen om te demonstreren tegen de vrijlating van de ‘Twee van Breda’, de laatste oorlogsmisdadigers uit de Tweede Wereldoorlog die op dat moment nog gevangen zijn in Nederland.

Tussen 1960 en 1990 zijn er meerder keren discussies over het vrijlaten van oorlogsmisdadigers, wat veel verdriet en trauma’s losmaakt bij oud-verzetsmensen. Hierover is meer te zien in de tentoonstelling ‘Zorg voor het Verzet – De roerige geschiedenis van Stichting 1940 – 1945’.

De tentoonstelling is nog tot en met 18 juli te zien in het Nationaal Archief:
www.nationaalarchief.nl/zorg-voor-het-verzet

[Foto: Bert Verhoeff. Ontwerp: Zeppa]

19/05/2026

Guillaume Groen van Prinsterer (1801-1876) was een invloedrijke politicus, historicus en denker uit de 19e eeuw. Ook was hij grondlegger van de protestants-christelijke politiek in Nederland. Het Nationaal Archief beheert niet alleen zijn archief, maar ook een herdenkingszegel. Deze verscheen op 19 mei 1976 - de honderdste sterfdag van Groen van Prinsterer.

De opdracht om een postzegel te maken was erg laat: begin 1976. En het bleek dus een hele opgave om de zegel tijdig klaar te hebben. Om vaart te maken werd de ervaren graficus en vormgever Ootje Oxenaar ingeschakeld. Oxenaar is vooral bekend als ontwerper van bankbiljetten. Hij maakte een serie bankbiljetten met figuren uit de Nederlandse geschiedenis en een serie met afbeeldingen van een zonnebloem, een snip en de vuurtoren van Haamstede.

Oxenaar ging voortvarend aan de slag en ontwierp een postzegel met een portret waarin de karakteristieken van Groens persoonlijkheid goed tot uiting komen. Zo lukte het de PTT toch, met dank aan Oxenaar, om op het gewenste tijdstip de herdenkingszegel uit te brengen.

https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/nieuws/geboorte-van-een-herdenkingszegel-groen-van-prinsterer

12/05/2026

6 juni: lezing over vrouwen in het verzet

In deze lezing vertellen historici Mark Bergsma en Agnes Cremers over hun boek ‘Verzetsvrouwen. Een onderbelichte geschiedenis’. Zij beschrijven hoe Nederlandse verzetsvrouwen tijdens de Tweede Wereldoorlog opereerden en welke verhalen in de geschiedschrijving terecht gekomen zijn.

Voor hun onderzoek zijn Bergsma en Cremers diep in het archief van Stichting 1940-1945 gedoken. Daar stuitten zij op informatie die veelzeggend en soms schrijnend is: voor sommige vrouwen werkte het verzetswerk emanciperend en voor anderen bracht het juist negatieve gevolgen met zich mee.

Wanneer? Zaterdag 6 juni, van 14.00 tot 15.00 uur
Waar? Nationaal Archief, Den Haag

👉Meer informatie en kaartjes: https://obi41.nl/2p9bnryh

[Foto: verzetsdeelnemer Geertruida (Truus) Wijsmuller-Meijer, zij bracht voor en in de Tweede Wereldoorlog Joodse kinderen en volwassenen in veiligheid.]

11/05/2026

Op 10 mei 1940 vond de ‘Slag om Den Haag’ plaats. De Curaçaose George Maduro speelt daarin een grote rol. Hij is reserve-tweede luitenant bij de cavalerie en krijgt de opdracht om de bezette villa Dorrepaal terug te veroveren. Duitse parachutisten hebben zich in deze villa verscholen om een nabijgelegen brug onder vuur te houden. Maduro laat zijn manschappen de villa vanuit verschillende kanten beschieten, zodat de Duitse soldaten het idee krijgen dat ze zijn omsingeld. Uiteindelijk geven de Duitse soldaten zich over.

George Maduro wordt in 1945 vermoord in Dachau. Postuum krijgt hij de Willemsorde toegekend voor zijn daden en zijn ouders richten een monument voor hem op: miniatuurstad Madurodam in Scheveningen.

Lees meer over de Slag om Den Haag en over het leven van Maduro in onze Bronnenbox. (Daar vind je overigens nog veel meer bijzondere historische bronnen die te gebruiken zijn in het onderwijs!)

https://obi41.nl/9zyhfefu

[Artikel door D. A. van Hilten, luitenant-kolonel van de Generale Staf, oorspronkelijk verschenen in de ‘Militaire Spectator’]

05/05/2026

Ontbijtkoek voor het verzet

Na de Tweede Wereldoorlog zijn er allerlei acties om geld op te halen voor Stichting 1940-1945. Eén van die acties is de verkoop van een ontbijtkoek onder naam ‘bevrijdingskoek’, waarvan een deel van de opbrengst naar de Stichting gaat. De stichting gebruikt de opbrengst om oud-verzetsmensen en hun families financieel te steunen, maar ook voor het organiseren van vakantieweken en hulp bij het vinden van werk.

De wikkel van de bevrijdingskoek en ander materiaal van wervingsacties zijn nu te zien in de tentoonstelling ‘Zorg voor het verzet – De roerige geschiedenis van Stichting 1940 -1945’.

Lees meer over deze tentoonstelling, die nu in het Nationaal Archief te bezoeken is:

www.nationaalarchief.nl/zorg-voor-het-verzet

05/05/2026

Vandaag ben je van harte welkom bij de Haagse Vrijheidsmaaltijd van het Nationaal Archief en KB nationale bibliotheek! We serveren Vrijheidssoep van 11.00 tot 14.30 uur in de hal van het Nationaal Archief, te Den Haag (zolang de voorraad strekt 😉).

Ook is er een gratis programma met lezingen, rondleidingen en verschillende activiteiten voor kinderen. Bekijk het volledige programma:

www.nationaalarchief.nl/bevrijdingsdag-2026

03/05/2026

Vier Bevrijdingsdag in het Nationaal Archief

Het Nationaal Archief en de KB nationale bibliotheek organiseren een Haagse Vrijheidsmaaltijd op dinsdag 5 mei. Tussen 11.00 en 14.30 uur serveren wij Vrijheidssoep: een romige witte soep met allerlei gekleurde toppings. Het recept is gemaakt door Janny van der Heyden - bekend van Heel Holland Bakt.

Naast de maaltijd zijn er diverse gratis activiteiten voor jong en oud. Ga mee met een rondleiding door de tentoonstelling ‘Zorg voor het verzet’, woon een lezing bij over nieuws en nepnieuws tijdens de Tweede Wereldoorlog, of maak je eigen gedicht met ‘blackout poetry’.

Voor kinderen zijn er workshops schminken, kralenrijgen en vlechten. Oudere kinderen (vanaf groep 7) en hun ouders kunnen een lezing bijwonen van een ooggetuige van de Tweede Wereldoorlog in Zuidoost-Azië.

📍Locatie: hal van het Nationaal Archief, Den Haag

⏲️Tijd: dinsdag 5 mei, 11.00 – 14.30 uur

Alle activiteiten zijn gratis; aanmelden is niet nodig. (Maar de soep wordt geserveerd zolang de voorraad strekt!)

Het volledige programma en de exacte tijden vind je op:

www.nationaalarchief.nl/bevrijdingsdag-2026

(Credits foto: Eric Koch/Anefo/Nationaal Archief)

01/05/2026

Veel Nederlanders blijven, ook tachtig jaar na de oorlog, het belangrijk vinden aandacht te geven aan de dodenherdenking (4 mei) en Bevrijdingsdag (5 mei). En ze blijven geïnteresseerd in de verhalen over de Tweede Wereldoorlog. In het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR), maar ook in veel andere oorlogsarchieven, is een schat aan informatie over de oorlog en de nasleep ervan te vinden. Bijvoorbeeld over de arrestatie, het verhoor en de executie van de jonge communistische verzetsstrijder Hannie Schaft:

https://obi41.nl/yckye4mf

[Beeld: Herbegrafenis Hannie Schaft op 17 november 1945. Foto: Henk Blansjaar/Collectie Spaarnestad/Nationaal Archief]

Adres

Prins Willem-Alexanderhof 20
The Hague
2595BE

Openingstijden

Dinsdag	10:00 - 21:00
Woensdag	10:00 - 17:00
Donderdag	10:00 - 17:00
Vrijdag	10:00 - 17:00
Zaterdag	11:00 - 17:00
Zondag	11:00 - 17:00

Telefoon

+31703315400

Website

http://www.nationaalarchief.nl/

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Nationaal Archief nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.