12/06/2026
In de laatste blog van de stoomcursus Rotterdamse Oude Meesters schrijft conservator Liesbeth van der Zeeuw over Adriaen van der Werff en zijn invloed.
Adriaen van der Werff (1659-1722) begon zijn loopbaan met het schilderen van alledaagse taferelen en portretten. Later richtte hij zich op de ‘hogere’ kunst van het classicisme, met onderwerpen uit de Bijbel en mythologie. Hij schilderde deze voorstellingen heel precies en glad, zonder zichtbare penseelstreken. Zo groeide hij uit tot een van de beroemdste schilders van zijn tijd.
Van der Werff schilderde ook behangsels: monumentale doeken die dienden als wand- en plafonddecoratie. Voor de Rotterdamse kunstverzamelaar Nicolaes Flinck vervaardigde hij een plafondstuk met de voorstelling De Faam voor diens huis aan de Hoogstraat. In zijn eigen woning aan de Delftsevaart bracht hij een reeks behangsels aan die samen een doorlopend tuinlandschap vormen. Voor het Oudemannenhuis in Rotterdam schilderde hij een schoorsteenstuk met een allegorie op de Liefdadigheid.
Hoewel Van der Werff weinig behangsels schilderde, is zijn invloed zichtbaar in het werk van Elias van Nijmegen (1667-1755). Rond 1730 kreeg Van Nijmegen een omvangrijke opdracht van Josua van Belle II, die aan de Leuvehaven een huis liet bouwen met het vermogen dat zijn vader mede in de trans-Atlantische slavenhandel had vergaard. Voor de ontvangstzaal schilderde Van Nijmegen een reeks van negen monumentale behangsels met Bijbelse voorstellingen, uitgevoerd in de classicistische stijl die sterk doet denken aan Van der Werff. Het volledige ensemble, is in de collectie van Museum Rotterdam.
Dionys van Nijmegen (1705-1798) trad in de voetsporen van zijn vader en werd een succesvol decoratieschilder. Waarschijnlijk werkte hij al op jonge leeftijd in het atelier van zijn vader mee aan de opdracht voor Van Belle. Ook zijn zus Barbara (1713-1777) was schilder, al is van haar geen werk bewaard gebleven.
📸1: De Faam, Adriaen van der Werff, 1692
📸2: Shepherd and Shepherdess, 1696, Gemäldegalerie Alte Meister, Kassel.
📸3: Liefdadigheid, Adriaen van der Werff, 1702
📸4: Ester, Elias van Nijmegen, 1731
📸5: Mozes bij de farao, Dionys van Nijmegen, ca. 1750
