31/08/2026
Het derde klooster uit het rijtje dat voormalig Rotterdams archivaris Hermine Moquette noemt in haar straatnamenboek van 1928 : Het Sinte Aechteklooster aan de Westewagenstraat ofwel het klooster van de heilige Agatha dan wel het klooster van de Witte Zusters.
De heilige Agatha van Sicilië stierf in het jaar 251 de marteldood omdat zij haar geloof niet wilde afzweren. Haar levensbeschrijving staat op Wikipedia.
Stadsarchief Rotterdam bezit twee tekeningen van de plattegrond van het klooster. De ene, hier gepubliceerde zou dateren van 1558, kent geen maker en bevat een heldere legenda, de tweede, zonder legenda, van de hand van Jacob Kortebrant dateert van 1563 en lijkt als twee druppels water op de voorgaande.
Het klooster der Witte Zusters zoals het toen ter tijd algemeen bekend stond was gevestigd op de hoek van de Leeuwestraat en de reeds genoemde Westewagenstraat, die Hoogstraat en Schiedamsedijk met de Delftse Poort en de weg naar Delft verbond. Op het hier eveneens gepubliceerde kaartfragment van Balthasar Florisz van Berckenrode uit 1626 heeft de Leeuwestraat nummer 115 en de Westewagenstraat nummer 123, het klooster stond aan de westzijde van de Westewagenstraat en aan de noordzij van de Leeuwestraat. Het is opmerkelijk dat Van Berckenrode de kloosterkerk, die bij Kortebrant en zijn voorganger prominent in beeld is, op zijn plattegrond niet weergeeft. Deze kerk moet de reformatie derhalve niet hebben overleefd.
Het Rotterdams oud-notarieel archief kent geen Aechteklooster en de Witte Zusters komen daarin ook niet voor. In de Westwagenstraat (zonder e) is geen spoor van de Witte Zusters te vinden. Zoeken op Westewagenstraat (met e) geeft drie akten die ik de moeite waard vond. Zij volgen na de volgende drie passages uit de Rotterdamse gifteboeken ofwel registers van overdracht van onroerend goed :
16 september 1555 : Heer Cornelis Heyndericxz, pater van de convente van Ste. Aechten binnen Rotterdam, met Antheunis Jacopsz Besemer en Adriaen Robbrechtsz als vaders van het convent geven Christyna Jansdr gifte van een erf in de Westwagenstraet aan het einde van het convent, met Jacop Diricxz de timmerman aan de noordzijde en aan de zuidzij de steeg toebehorende het convent en Christyna samen, breed 5 roedevoeten. Bezwaard met 8 Karelsgulden per jaar, waarvan 7 gld. te lossen met 5 schellingen groot en 1 gulden zal blijven tot eeuwige erfpacht. De steeg zal lopen vanaf de straat tot aan de sloot, waar men een heimelijk zal maken op beider kosten, ten behoeve van Christina Jansdr en van de bezitters van het erf van het convent, breed 16 roedevoeten, waarop huizen gebouwd kunnen worden.
===
2 augustus1557 : Adriaen Robertsz als buitenvader van de convent van Sinte Aechten binnen Rotterdam, met heer Pieter Cornelisz als kapelaan van het convent, geeft gifte aan Aernt Maertensz. lijndraaier van een erf in de Leeuwestraat, strekkende van de halve straat tot achter aan de eerste p**t, staande bij de molen met Geryt Rutgaertsz aan de oostzijde en Jacob Jansz aan de westzij. Bezwaard met 2 Karelsgulden en 5 stuivers. per jaar, waarmede dit erf is uitgegeven en waarvan 35 stuivers te lossen met de penning 16, ‘met 15 seffens’ en de 10 sts. blijven staan als eeuwige erfpacht. De heining tussen de ontvanger en het convent moet 7 roedevoeten hoog van planken gehouden worden op beider kosten half en half. Geen privaat te zetten op een roe aan beide zijden van de heining van het convent en van Gerrit Rutgaertsz. Waarborg op alle goederen van het convent.
===
28-11-1561: Cornelis Dircxz Knecht geeft met consent van Gerrit Aergensz Kool als Heilige Geestmeester gifte aan het convent van Sinte Aechten van zijn huis en erf in de Westwagenstraet, eertijds het convent toebehoord hebbende, met Anthonis de houtzager aan de noordzijde en het convent aan de zuidzij en strekkende van de halve straat tot achter in het water van de vaart. Met zulke renten als het convent zelf daarop houdt.
===
Drie akten uit het Rotterdams oud-notarieel archief :
Maertge Pieters van Doorne, echtgenote van Jacob Claesz Vermeer, van de Westwagestraat - hoek Leeuwestraat, liggende in het kraambed benoemt in geval van kinderloos overlijden haar man tot universeel erfgenaam. Indien haar ouders dan in leven zijn, krijgen deze haar lijfgoed en 200 gulden, daarnevens een legaat aan haar broers Pieter Pietersz van Doorne en Aryen Pietersz van Doorne van 2 pond Vlaams; indien er kind(eren)zijn, dan krijgt elk kind 700 gulden, Jacob wordt dan tevens voogd. Haar lijfgoed gaat dan naar haar moeder, met compensatie van 100 gulden aan haar man. Indien kind(eren) sterven na haar dood, doch voor haar man erven erfgenamen ab intestato 300 gulden.
Inventarisnummer : 355 – Aktenummer : 186 – Bladzijnummer : 508 – Aktedatum 1 juli 1644 – Aktesoort : testament – Notaris : Jacobus Delphius
===
Ingetgen Adriaensdr, weduwe van Salomon Lourisz, witter, wonende in de Westewagenstraat op de hoek van de Leeuwestraat, verklaart dat haar man Salomon Lourisz in het ziekbed, kort voor zijn overlijden, heeft gezegd dat hij zijn testament, ongeveer een jaar voor zijn overlijden gemaakt bij notaris Adriaen van Aller, niet wil zien uitgevoerd. Hij houdt vast aan het testament dat hij samen met Ingetgen heeft gemaakt in 1626,omtrent drie jaar na hun trouwdag, bij notaris Willem Jacobsz te Rotterdam.
Inventarisnummer : 456 – Aktenummer : 249 – Bladzijnummer : 635 – Aktedatum : 30 oktober 1656 – Aktesoort : attestatie of verklaring – Notaris Leronard van Zijl
===
Ingetgen Adriaensdr Molegraeff, weduwe van Salomon Lourissen Wittox, wonende in de Westewagenstraat op de hoek van de Leeuwestraat, en Jan Roosenboom, wijnkoper, mede wonende in de Westewagenstraat, gehuwd met Hester Salomons, dochter van genoemde Wittox en Grietgen Henricxdr, verklaren dat zij wederzijds geen schulden hebben.
Roosenboom krijgt, voor hetgeen hij nog tegoed heeft, een kustingbrief die op 04-05-1650 was verleden ten profijte van Salomon Wittox en ten laste van Annitge Buijs. Deze kustingbrief is verhypothekeerd op een huis in de Leeuwestraat.
Inventarisnummer : 459 – Aktenummer : 148 – Bladzijnummer : 260 – Aktedatum : 30 oktober 1656 – Aktesoort : kwijting – Notaris : Leonard van Zijl
===
Overige legenda bij het kaartfragment van Van Berckenrode : rechts naast de Westewagenstraat loopt de Delftse Vaart ook wel afgekort tot Vaart en bij de legenda op de oude plattegrond als Spuivaart. Verder rechts daarvan bij 133 de Grote of Latijnse school, het latere Erasmiaans Gymnasium. Bij 8 op de hoek van de Hoogstraat en de Schiedamsedijk de Engelse Kerk. Links daarvan op de plaats van het parkje met de bomen stond het vroegere slot Bulgerstein.
===
Zo de inhoud van dit bericht u aanstaat, zoudt u het dan willen liken ?