15/06/2026
W piątek 12 czerwca 2026 r. pracownicy Muzeum i Miejsce Pamięci w Bełżcu / Museum and Memorial in Bełżec oraz Muzeum w Sobiborze razem z uczniami i nauczycielami z Włodawy i Zamościa obchodzili Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich N**istowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady. Dzień Pamięci, ustanowiony w 2006 r. przez Sejm RP, upamiętnia transport w 1940 r. 728 Polaków, głównie żołnierzy kampanii wrześniowej, z więzienia w Tarnowie do obozu koncentracyjnego Auschwitz.
Podczas oprowadzania młodzież zapoznała się z losami więźniów obozu zagłady w Bełżcu, w tym Chaima Hirszmana. 26 czerwca 1943 r. do Sobiboru przybył transport ostatnich 300 więźniów-robotników ze zlikwidowanego obozu w Bełżcu. Kiedy pociąg zatrzymał się przy rampie obozowej, przewiezieni więźniowie próbowali stawiać opór, lecz esesmani brutalnie stłumili tę próbę i rozstrzelali całą grupę zaraz po wyjściu z wagonów. Więźniowie z Sobiboru, przeszukując ubrania zamordowanych, natknęli się na skrawki papieru, z których dowiedzieli się o likwidacji tamtejszego obozu zagłady.
Losy Tomasza Blatta również stanowiły jeden z głównych wątków piątkowego spaceru edukacyjnego z młodzieżą. T. Blatt, ocalały z obozu zagłady w Sobiborze, opisywał treść kartek pozostawionych przez Żydów z Bełżca w swoich wspomnieniach: „Pracowaliśmy rok w Bełżcu. Nie wiemy, gdzie nas wiozą. Mówią, że do Niemiec. W wagonach są stoły do jedzenia. Dostaliśmy chleb na trzy dni i wódkę. Jeśli to kłamstwo, powinniście wiedzieć, że was też czeka śmierć. Nie ufajcie Niemcom. Pomścijcie nas”.
Słowa te były jednym z najważniejszych czynników, które przyczyniły się do wybuchu zbrojnego powstania i ucieczki blisko 300 więźniów z obozu zagłady w Sobiborze 14 października 1943 r.
W czasie spaceru uczniowie odczytali fragmenty relacji więźniów obozów zagłady. Przy polanie mogił, jak i przy kamieniach pamięci, zostały zapalone znicze upamiętniające wszystkie ofiary Zagłady oraz zostały przypomniane losy społeczności z Włodawy i Zamościa.
Dziękujemy uczniom i nauczycielom za wzięcie udziału oraz Fundacji Bildungswerk Stanisław Hantz e.V. za pomoc.
➡️ Pełna relacja jest dostępna na naszej stronie internetowej:
https://www.sobibor-memorial.eu/aktualnosci/ostatni-transport-z-belzca