Dawny Pruszcz Dom Wiedemanna - Krótka 6

13/06/2026

Dlaczego spotkanie poświęcone książce o Wyspie Sobieszewskiej odbyło się właśnie w Domu Wiedemanna w Miasto Pruszcz Gdański? Powodów jest co najmniej kilka!

To nie tylko kwestia bliskiego sąsiedztwa i naszego niezmiennego zainteresowania historią Pomorza oraz lokalnym dziedzictwem. To także wyjątkowa więź autora z naszym miastem. Waldemar Nocny, autor książki „50 lat Wyspy Sobieszewskiej w Gdańsku”, jest absolwentem Liceum Ogólnokształcącego nr 1 w Pruszczu Gdańskim, dlatego jego wizyta w Domu Wiedemanna miała szczególnie symboliczny charakter.

Podczas spotkania autor opowiadał o historii Wyspy Sobieszewskiej, przybliżając uczestnikom mniej znane wydarzenia związane z tym wyjątkowym miejscem. Była to prawdziwa podróż przez pół wieku dziejów wyspy – wspomnień i odkrywania historii, które często pozostają poza głównym nurtem opowieści o naszym regionie.

Dziękujemy Waldemarowi Nocnemu za inspirujące spotkanie, a wszystkim uczestnikom za obecność. Cieszymy się, że historia naszego regionu wciąż budzi tak duże zainteresowanie i potrafi łączyć ludzi wokół wspólnej pasji do poznawania przeszłości.

Do zobaczenia podczas kolejnych wydarzeń w Domu Wiedemanna!

12/06/2026

Jak miło, to tylko w „Miłej”

Właśnie otrzymaliśmy wspaniały dokument historii Pruszcza. Są nim trzy zdjęcia z kultowej kawiarni „Miła”, która przez wiele dziesięcioleci kusiła Pruszczan przechodzących u zbiegu ul. Grunwaldzkiej i dzisiejszego Placu Wyzwolenia w Miasto Pruszcz Gdański.
Już wspominaliśmy, że „Miła” rywalizowała ze znajdującą się po sąsiedzku kawiarnią „Maleńka”. Obie miały swoich, a bardziej swoje – bo to Pruszczanki stanowiły zdecydowaną większość kawiarnianych gości- zagorzałe zwolenniczki.
Zdjęcia przedstawiają młode panie, pracujące w „Miłej”, najprawdopodobniej jeszcze przed jej otwarciem dla klientów. Klimat zdjęć jest taki, że mogłyby równie dobrze służyć za materiał promujący tę kawiarnię. Panie, niby na luzie,a jednak trochę pozują. Oprócz pań ujęcia pokazują znaczną część sali.
Co spożywano w Miłej? Ze wspomnień rysuje się obraz nie różniący się od innych kawiarń tamtych czasów. Klientki gustowały w słodkich winach, do których należało kultowe „Wino Gronowe”, uwielbiane były „Vinpromy”, szczególnie te słodkie i półsłodkie. Może i dobrze, albowiem wytrawne wina, najczęściej bułgarskie były wtedy – delikatnie ujmując – okrutne. Nieodpowiednio leżakowane, więc kwaśne. Z wyczuwalnym w smaku korkiem i o lekkim aromacie siarki. Nie mogło też brakować szampana, z pewnością gruzińskiego.
W kawiarni „Miła” musiano też spożywać dużą ilość kawy. Trudno dostępna w sklepach, ze względu na cenę znacznie wyższą niż herbaty, spożywana była często na tzw. dolewkę. Na jednym ze zdjęć widzimy też specjalny ekspres do kawy i podgrzewania wody. Dzisiaj coś takiego, to już zabytek. Cóż technika zrewolucjonizowała również sposób przyrządzania napojów ciepłych.
I w takim właśnie ambiente pruszczańskie i nie tylko pruszczańskie damy oddawały się życiu towarzyskiemu. Widoczna też, aczkolwiek w znacznie węższym sortymencie wódka wskazywała, że pojawiali się tam też panowie. W tamtych czasach nie wypadało, by wódka pojawiała się na stole zajętym wyłącznie przez kobiety.
Z relacji byłych bywalców „Miłej” rysuje się obraz kawiarni, w której dbano o kulturalną atmosferę. Klienci z reguły „nieawanturujący się”, a ci szukający „przygód” omijali to miejsce udając się do kultowej restauracji „Centralnej”, a potem do cieszącego się złą sławą „Zodiakusa”.
Kawiarnia „Miła” od wielu lat jest już tylko obiektem westchnień Pruszczan średniego i starszego pokolenia. A szkoda, gdyż wraz z „Maleńką” miasto nasze straciło tak ważny element tożsamości, jakim jest miejscowy koloryt. Pozostały więc tylko wspomnienia, na które z naszej strony bardzo liczymy i chętnie ich wysłuchamy, by później uzupełnić najnowszą historię Pruszcza.
Tym bardziej, że jedno ze publikowanych to zdjęć podzieliło nasz zespół na tych, którzy twierdzą, że zostało ono zrobione w „Miłej” i osobę, która jest zdania, że może tu chodzić o „Rotundę”. Może ktoś z Państwa pomoże wyjaśnić nam tę zagadkę.
Zapraszamy na wspominki do Dawny Pruszcz Dom Wiedemanna - Krótka 6!

05/06/2026

📚Spotkania autorskie z Waldemarem Nocnym oraz Marią i Andrzejem Perlakami!📚

Dni Pruszcza to nie tylko festyny, koncerty i sport. W tym roku to także spotkania z historią.
W sobotę, 13 czerwca o godzinie 12.00, w Domu Wiedemanna pojawi się Waldemar Nocny, historyk i autor wielu książek poświęconych dziejom Ziemi Gdańskiej. Zainteresowanym historią naszego regionu postać Waldemara Nocnego musi być dobrze znana. Jest on autorem takich opracowań jak „Wyspa Sobieszewska”, „Trzecie ujście Wisły”, „Odwadnianie i osuszanie Żuław w latach 45-50”, a także serii „Gdańskie dzielnice”, w której przybliżał nam dzieje takich dzielnic jak Stogi, Nowy Port, Brzeźno, Letnica, Jelitkowo. Waldemar Nocny pojawi się w Domu Wiedemanna ze swoją najnowszą publikacją pod tytułem: „50 lat Wyspy Sobieszewskiej w Gdańsku”. Z naszego, lokalnego punktu widzenia jest to o tyle ciekawe, że do 1973 roku Wyspa była częścią powiatu gdańskiego z siedzibą w Pruszczu Gdańskim, w tym czasie będąc postrzeganą jako atrakcyjny teren rekreacyjno - wypoczynkowy. Stąd też związki Pana Waldemara z Pruszczem Gdańskim.
Po 1973 roku w stronę Sobieszewa skierowano m.in. nieoczyszczonych ścieków z Gdańska i okolic. Przez specjalny kolektor odpady trafiały prosto do przekopu Wisły. Efektem była katastrofa ekologiczna. Dopiero po 1989 roku, wraz ze zmianami ustrojowymi i modernizacją oczyszczalni „Gdańsk Wschód”, wróciła szansa na restytucję przyrodniczo -wypoczynkowego charakteru tego terenu, co w dużym stopniu się udało. Obecnie przed Wyspą Sobieszewska stoi kolejne wyzwanie - po otwarciu nowego mostu w 2018 roku teren stał się wyjątkowo atrakcyjny dla deweloperów, co coraz częściej skutkuje tak zwaną „dziką zabudową”.
To jednak nie koniec historycznych wydarzeń tego dnia. O godzinie 15:00 w Centrum Kultury i Sportu w Pruszczu Gdańskim odbędzie się spotkanie autorskie z Marią i Andrzejem Perlakami - autorami książki „Solidarność cukrowników. Zarys historii NSZZ „Solidarność” pracowników przemysłu cukrowniczego w Polsce w latach 1980–1990”. Publikacja przybliża mało znany, lecz ważny fragment najnowszej historii Polski, ukazując działalność związkową pracowników przemysłu cukrowniczego w okresie przełomowych przemian społecznych i politycznych.
Oba spotkania, choć poświęcone różnym tematom, łączy troska o zachowanie pamięci o ludziach, miejscach i wydarzeniach, które współtworzą naszą tożsamość. To doskonała okazja, by spojrzeć zarówno na historię lokalną Pomorza, jak i na dzieje ogólnopolskiego ruchu społecznego przez pryzmat osobistych doświadczeń, badań i opowieści autorów.
📅sobota, 13 czerwca
🕑godz. 12:00 – spotkanie z Waldemarem Nocnym, Dom Wiedemanna, ul. Krótka 6
Omawianą książkę będzie można zakupić na miejscu.
🕓godz. 15:00 – spotkanie z Marią i Andrzejem Perlakami, Centrum Kultury i Sportu w Pruszczu Gdańskim, ul. Chopina 34
Serdecznie zapraszamy wszystkich miłośników historii, literatury i opowieści o ludziach oraz miejscach, które tworzą naszą wspólną pamięć.
💵Wstęp wolny.

31/05/2026

Niedzielny spacer po Pruszczu? Dlaczego nie! No i dlaczego by nie zacząć lub zakończyć go w Domu Wiedemanna... Marek zaprasza na Marka, i nie tylko. Można w spokoju obejrzeć wystawę obrazów Marka Okrassy, porozmawiać o Domu Wiedemanna, historii Pruszcza i nie tylko. Zapraszam dzisiaj do godz. 16.30. Do zobaczenia...

29/05/2026

Za nami wyjątkowy wieczór z pieśnią polską! 🎶

Podczas koncertu mieliśmy przyjemność wysłuchać pięknych interpretacji utworów polskich kompozytorów w wykonaniu sopranistki i gitarzystki. Subtelne brzmienie gitary oraz pełen ekspresji śpiew stworzyły niezwykłą atmosferę, pełną muzycznych emocji.
Dziękujemy wszystkim za obecność i wspólnie spędzony czas.

Na kolejne muzyczne wydarzenie w Domu Wiedemanna zapraszamy już 25 września. Tym razem w niezwykłą podróż - bez słów, ale wypełnioną dźwiękami - zabiorą nas wiolonczela i akordeon.

28/05/2026

Chopin, sopran i gitara? To połączenie może zaskoczyć - i właśnie dlatego warto je usłyszeć na żywo.

W Domu Wiedemanna lubimy pokazywać sztukę w nieoczywistym, świeżym wydaniu. Już jutro o godz. 18:00 zapraszamy na wyjątkowy koncert „W kręgu polskiej pieśni”.
Przed publicznością wystąpi sopranistka Paulina Araśniewicz, a na gitarze akompaniować będzie Iwona Kacprzak. W zabytkowych wnętrzach Domu Wiedemanna zabrzmią między innymi utwory Fryderyka Chopina oraz innych wybitnych polskich kompozytorów.

Wieczór dopełni niezwykła sceneria wystawy Marka Okrassy, którego prace, podobnie jak muzyka tego koncertu, prowadzą dialog z tradycyjnym spojrzeniem na sztukę.

To będzie nastrojowy, kameralny i naprawdę wyjątkowy wieczór.
Serdecznie zapraszamy!

📅Piątek | godz. 18:00
📍Dom Wiedemanna, ul. Krótka 6

27/05/2026

Eduard Hildebrandt dał początek zmianom. Jakim i jak do tego doszło?

Musimy przyjąć, że mieszkańców Pruszcza leczono już od wieków, jednak dopiero w XIX stuleciu pojawili się tu lekarze wybitni - i to nie tylko w swoim fachu.
Pierwszym z nich był Eduard Hildebrandt. Urodził się w 1811 lub 1813 roku (różne źródła podają odmienne daty) w pobliskim Żukczynie. Jego rodzice byli prawdopodobnie właścicielami ziemskimi; w tamtych czasach majątki w okolicy często nabywali zamożniejsi Gdańszczanie. Po ukończeniu gimnazjum w Gdańsku Hildebrandt rozpoczął studia medyczne - najpierw w Królewcu, następnie w Halle. Po zakończeniu nauki wrócił w rodzinne strony i otworzył swoją pierwszą praktykę lekarską w Pruszczu. Nie znamy dokładnej daty jej powstania.

Wiadomo jednak, że w 1837 roku wydano zgodę na otwarcie w Pruszczu pierwszej apteki. Otrzymał ją i prowadził człowiek noszący nazwisko Hildebrandt. Nie dysponujemy jednoznacznymi dowodami, czy chodziło właśnie o Eduarda Hildebrandta, czy też była to jedynie zbieżność nazwisk. Uważamy jednak, że zgodność czasu, nazwiska oraz pełnionej funkcji w tak niewielkiej miejscowości czyni przypadek mało prawdopodobnym. Wszystko wskazuje więc na to, że Eduard Hildebrandt, obok praktyki lekarskiej, prowadził także pierwszą aptekę w Pruszczu.

Oprócz troski o zdrowie ówczesnych mieszkańców Pruszcza Hildebrandt miał również pośredni wpływ na późniejszy rozwój miejscowości. To właśnie dzięki niemu w Pruszczu pojawił się Hermann Wiedemann. Hildebrandt poślubił Emmę Saltzmann, pochodzącą z rodziny słynnego oliwskiego ogrodnika Johanna Georga Saltzmanna - twórcy parku oliwskiego w jego dzisiejszym kształcie. Eduard Hildebrandt był wujem Hermanna Wiedemanna.

Jako człowiek głęboko wierzący i oddany katolik zaangażował się w projekt budowy szpitala św. Marii na gdańskim Dolnym Mieście. W uznaniu jego zasług zaproponowano mu stanowisko głównego ordynatora powstającego szpitala. Hildebrandt przyjął tę funkcję, co wiązało się jednak z koniecznością rezygnacji z prowadzenia praktyki w oddalonym o około 10 kilometrów Pruszczu. Uznał więc, że najlepszym rozwiązaniem będzie przekazanie opieki nad mieszkańcami młodemu, świeżo upieczonemu lekarzowi - 25-letniemu Hermannowi Wiedemannowi, należącemu do rodziny.

Eduard Hildebrandt pełnił funkcję naczelnego lekarza szpitala św. Marii przez 42 lata. Z czasem awansował zarówno w hierarchii zawodowej, jak i administracyjnej, osiągając wysokie stanowisko tajnego radcy sanitarnego. Równolegle prowadził prywatną praktykę lekarską przy ulicy Piwnej w Gdańsku. Jego zaangażowanie religijne znajdowało odzwierciedlenie w licznych funkcjach pełnionych w katolickich organizacjach miejskich. Był między innymi współzałożycielem Stowarzyszenia św. Piusa (nie należy go mylić z późniejszym Bractwem Kapłańskim św. Piusa X).

Eduard Hildebrandt pozostał także silnie związany z okolicami, z których pochodził. Po ślubie z Emmą Saltzmann, wywodzącą się z elitarnego oliwskiego rodu, nie przeniósł się do Oliwy, lecz pozostał w Pruszczu. To tutaj przyszła na świat jego córka Marika.

24/05/2026

Majowe słońce zachęca do wyjścia z domu. ☀️
Chwyćcie aparaty, telefony i wybierzcie się na spacer śladami miejsc i chwil, które zasługują na zatrzymanie w kadrze.
📸Może będzie to klimatyczna uliczka skąpana w popołudniowym świetle, odbicie w Raduni, architektoniczny detal albo codzienna scena, obok której zwykle przechodzimy bez chwili zatrzymania? Uwiecznijcie je na zdjęciach i koniecznie prześlijcie na konkurs „Pruszcz zatrzymany w kadrze”.
📅Na Wasze fotografie czekamy już tylko do 31 maja, więc to ostatnie dni, by wyruszyć na fotograficzne poszukiwania najpiękniejszych ujęć miasta.

A skoro będziecie już w drodze, koniecznie zajrzyjcie także na wystawę Marka Okrassy - dokumentującą wyjątkowe spojrzenie na rzeczywistość. To świetna okazja, by złapać trochę artystycznej energii przed własnym fotograficznym wyzwaniem.
Dzisiaj jesteśmy otwarci do godziny 16.30 - zapraszamy‼

-------------
Fot. Maciej Nowosielski

21/05/2026

Przyszli fotograficy i przedszkolaki w Domu Wiedemanna

📸 Wiosenne plenery fotograficzne klas Technik Fotografii i Multimediów z Pomorskie Szkoły Rzemiosł im. Wiesława Szajdy w Gdańsku powoli stają się pruszczańską tradycją. Stałym punktem programu są również odwiedziny w Domu Wiedemanna - nie inaczej było i tym razem.
Uczniowie mieli okazję zwiedzić wystawę prac Marka Okrassy, a nasz zabytkowy budynek stał się inspiracją do ich fotograficznych prób. Następnie młodzież wyruszyła na spacer po mieście w poszukiwaniu ciekawych kadrów.

Mamy nadzieję, że część efektów pleneru zostanie zgłoszona do konkursu fotograficznego „Pruszcz Zatrzymany w Kadrze”, o którym przy okazji przypominamy i zachęcamy do udziału wszystkich niezdecydowanych.
📅 Termin nadsyłania prac upływa 31 maja!

🎨 Naszymi gośćmi były również przedszkolaki z Publiczne Przedszkole Nad Rzeczką , które wspierają akcję krwiodawstwa w Pruszczu Gdańskim. Przy okazji dzieci obejrzały naszą wystawę. Być może stanie się ona inspiracją do ich własnych rysunków.
📅Wystawę Marka Okrassy można oglądać do 14 czerwca od wtorku do niedzieli w godz. 12.30-16:00

20/05/2026

Tutaj każda kropla ma znaczenie! ❤️
To już jutro - zapraszamy wszystkich zdrowych i pełnoletnich mieszkańców do udziału w tej wyjątkowej i niezwykle ważnej inicjatywie. Oddając krew, możesz pomóc uratować czyjeś życie.

W najbliższy czwartek jesteśmy razem z HDK Pruszcz Gdański Szymon Zander i Paweł Burda na zbiórce krwi w Pruszczu Gdańskim 💙❤️

Gościnne progi Dawny Pruszcz Dom Wiedemanna - Krótka 6 pozwolą Wam poczekać, popijając kawkę lub herbatę 😀

I jesteśmy pewni, że dzieci z Publiczne Przedszkole Nad Rzeczką pojawią się ze swoim entuzjazmem.
Będą niczym kwitnący rzepak. Energetycznie i przesłonecznie 💪😀

A o siły po oddaniu krwi zadbają niezawodnie Przystanek - Crêpes & Wine Pruszcz i Cremo

Zapraszamy 💙❤