19/07/2026
NU TE ZIEN; de tentoonstelling 'Nijenrode 750 jaar, van ridders tot studenten'.
Onderstaand in het kort de geschiedenis van dit kasteel vanaf het het rampjaar 1673 tot de koop van kasteel Nijenrode door Michiel Onnes.
In 1675, koopt de Amsterdamse koopman Johan I Ortt de restanten van het in 1673 door de Fransen verwoeste kasteel voor 40.000 gulden.
Johan I Ortt (zie afbeelding) was een koopman, die schatrijk geworden was, liet het kasteel restaureren en ging er samen met zijn vrouw Anna Pergens (zie afbeelding) wonen. Hij leidde er het leven van een rijke edelman en nodigde beroemde schilders uit om van hemzelf en zijn vrouw portretten te laten maken. Hij onderhield contact met mensen als Swammerdam, Hooft en Huygens en had de beschikking over 50 paarden en diverse rijtuigen. Het kasteel vererfde binnen de familie Ortt steeds van vader op zoon, tot Johan IV Ortt in 1814 overleed. Zijn weduwe bleef nog tot 1849 op het kasteel wonen, waarbij ze het kasteel liet verbouwen en moderniseren. In 1849 verkoopt zij Nijenrode aan Willem Jan Adriaan van Romondt. Willem Jan Adriaan was maar gedurende twee jaar eigenaar van het kasteel, want in 1851 verkoopt hij Nijenrode aan Sara Adriana Ortt. Sara Adriana is een dochter van Johan IV Ortt. In 1814 erfde zij het kasteel van haar vader, maar toen weigerde ze het! Haar moeder kocht toen het kasteel van haar om er te kunnen blijven wonen. Lang heeft Sara Adriana niet op het kasteel kunnen wonen, want ze verongelukt op 10 december 1853 in Tilburg.
Het volgende jaar, in april, wordt Nijenrode via een publieke veiling verkocht aan Willem Hendricus de Heus. Op 1 mei 1854 staat er in de Opregte Haarlemmer Courant een advertentie waarin kasteel Nijenrode te huur wordt aangeboden. Willem Hendrikus heeft waarschijnlijk nooit op het kasteel gewoond, want in de zomermaanden woonde hij op 'de Pietersberg' te Oosterbeek en in de wintermaanden hoogstwaarschijnlijk in de villa Sophia's Hoeve, die gebouwd was bij zijn fabriek in Apeldoorn. Hoewel hij het kasteel niet bewoonde, liet hij het in 1860 voor een aanzienlijk bedrag verbouwen in neo-Tudorstijl. Misschien had hij plannen er later toch te gaan wonen. In 1872 sterft hij en het kasteel vererft op zijn zoon Henri Guillaume Arnoud. De nieuwe eigenaar heeft geen interesse voor Nijenrode, omdat hij zijn werk bij Apeldoorn had. Gedurende een aantal jaren verhuurde hij het kasteel aan C.J. van der Meulen, die er een kostschool in had ondergebracht.
Na de dood van Henri in 1902, brengen zijn erfgenamen Nijenrode in 1903 in een openbare veiling en verkopen het aan Gerardus Laurentius van Es. Gedurende vier jaar gebruikte de familie Van Es het kasteel als zomerhuis, waarna ze het in 1906 al weer lieten veilen. De nieuwe eigenaren werden J. Plomp, Th.J. Schipperijn en N. Beutener uit Maarssen. Economisch ging het niet zo goed in Nederland en deze personen kochten verschillende grote huizen langs de Vecht op, om het interieur eruit te slopen en te verkopen, waarna de huizen veelal als ruïne bleven staan. Gelukkig was Nijenrode dit lot niet beschoren, want een jaar later werd het gekocht door Michiel Onnes, een koffiehandelaar uit Amsterdam.
De tentoonstelling is te zien tot en met zondag 13 september 2026 van woensdag tot en met zondag van 11.00 tot 17.00 uur. Met een museumkaart is de toegang gratis, zonder museumkaart bedraagt de toegangsprijs € 8. Vooraf reserveren is niet nodig.
