14/10/2026
Ingezonden verhaal: Klaas Boes
Graag breng ik in dit verband een voorouder van mij onder uw aandacht, die op 15 februari 1895 werd overgebracht naar de 'Bijzondere Strafgevangenis' te Leeuwarden. Alwaar hij tot en met 5 april 1922 heeft gezeten, behoudens enkele tussentijdse opnames in het toenmalige 'Rijkskrankzinnigengesticht' te Medemblik.
De naam is Klaas (Nicolaas) Boes, zoon van een caféhouder uit het Noord-Hollandse plaatsje Schagen. Op zaterdagavond 11 augustus 1894 vermoordde Klaas Boes met een bijl en een mes op bloedige wijze een 58-jarige weduwe en haar 17-jarige inwonende nichtje. Dat gebeurde in de woning annex levensmiddelenwinkel van deze weduwe, in het centrum van Schagen.
Klaas Boes was toen 17 jaar oud -- naar verluid had hij bij het 17-jarige nichtje een blauwtje gelopen, zodat het om een "crime passionnel" (Tegenwoordig noemen we dit femicide: een doding van een vrouw door een (ex-)partner, voorafgegaan door dreiging, controle en voorbedachte rade). zou gaan. Wat overigens niet verhinderde dat Klaas ook enig geld en juwelen uit het huis van de niet onbemiddelde weduwe had meegenomen. In hedendaagse taal mag worden gezegd dat Klaas Boes uit een asociaal milieu voortkwam. Klaas Boes werd vrij snel door de politie opgepakt en op 30 januari 1895 tot levenslang veroordeeld.
Deze dubbele moord + het volgende strafproces haalden royaal de landelijke pers en hun impact in het Noord-Holland-boven-Alkmaar was enorm. 'Klaas Boes' werd een scheld-term: nog tot diep in de 20ste eeuw dreigden Noord-Hollandse moeders hun kinderen: "als je nu niet lief gaat slapen roep ik Klaas Boes".
De term "Klaas Boes" vond zelfs een bescheiden plaats in de Nederlandse literatuur. Herman Heijermans schreef in de vroege 20ste eeuw zijn 'Falklandjes', korte verhaaltjes. In één daarvan, 'Angstavond' wordt deze term als scheldwoord gebruikt. Op 5 april 1922 werd Klaas Boes voorwaardelijk in vrijheid gesteld, met een proeftijd tot 25 september 1930. Hij verhuisde naar een opvanghuis van het Leger des Heils in Lunteren, en ging van daaruit naar Australië.
Na de nodige omzwervingen runde hij met zijn echtgenote een pension op de Veluwe. Hij noemde zichzelf toen Nico Boes, en overleed op 15 oktober 1956. De grote emotionele betrokkenheid bij deze dubbele moord is met de generatie boven mij in mijn familie uitgestorven, zodat ik geen problemen verwacht wanneer u Klaas Boes toevoegt aan uw lijst van 'beruchte inmates’
Met vriendelijke groeten, Wout Visser - Leusden
