Langsdeluts

22/08/2026

Oude Balksterweg.

De zoektocht naar de oorsprong van de enveloppe met foto begint bij de ouders van Nolle Pietersma in Oudemirdum. (zie Weromsjen 587)

Timmerman Meindert Pieters Pietersma (1850-1901) trouwde in 1875 met Jantje Nolles de Vries (1853-1901). Het gezin woonde in Oudemirdum aan de huidige Jan Schotanuswei 65/67. Ze kregen 5 kinderen waarvan 3 op jonge leeftijd overlijden.

Meindert kocht rond 1900 een perceel bouwland ten zuiden van het Roekenbos van de Maatschappij Gaasterland om daar een woning op te bouwen. Hij gaat voortvarend te werk. Zoon Pieter, ook timmerman, helpt mee. In de zomer van 1901 is woning bijna klaar. Dan slaat het noodlot toe. Meindert en Jantje sterven beide in het late voorjaar en vroege zomer van 1901. Het gezin heeft dus nooit in hun zelf gebouwde woning kunnen wonen. Buurman Gerben Gabes Grouwstra (1866-1956) wordt voogd over Nolle van 12 jaar oud. Samen met Nolle’s oudste broer Pieter (*1876) worden ze opgenomen in het gezin van Gerben Grouwstra en Symentje Vlink dat ook al het nodige had meegemaakt. 5 van hun 8 kinderen stierven op jonge leeftijd.

De woning aan de Oude Balksterweg, tegenover het huidige nummer 7 (bouwjaar 1932), werd in 1901 gekocht door werkman Durk Geertsma uit Oudemirdum en had later nog diverse eigenaren. Waarschijnlijk is de woning gesloopt ten tijde van de ruilverkaveling omstreeks 1976.
Nolle gaat van 1905 -1910 aan het werk als boerenknecht in Warns en later in Mirns en Bakhuizen op huisnummer 111. In 1916 vertrekt hij naar Terwinselen in Limburg.

Bij de foto: links de kadastrale hulpkaart opgemaakt in 1904, advertenties uit de Hepkema’s van respectievelijk 31 juli en 26 oktober 1901 en de topografische kaart van 1935 met in de rode cirkel de woning aan de Oude Balksterweg.

Wordt vervolgd in Weromsjen 591

20/08/2026

Weromsjen yn Gaasterlân 587 gepubliceerd in de Balkster Courant van 16 juli 2026

Nolle Pietersma

Misschien herinneren de trouwe lezers van deze rubriek nog dat ik in januari 2021 een aantal afleveringen heb gemaakt over een kistje met foto’s en papieren dat kwam uit de nalatenschap van Jan Hendriks Bremer (1872-1956). Hij woonde als vrijgezel in ’t Sael aan het Westein in Balk. In dat kistje zat ook een foto in een enveloppe geadresseerd aan G.G Grouwstra in de Zaal te Balk met als afzender N. Pietersma, Heiluststraat 32 te Spek Heide (Limburg).
Deze enveloppe met foto was het begin van een uitgebreide, hoofdzakelijk digitale, zoektocht.
Uiteindelijk komt het er in het kort op neer om er achter te komen of de foto bij deze enveloppe hoort. Dan begin je met het zoeken naar gegevens van de geadresseerde en de afzender en wat de relatie is tussen die twee.
Jan Bremer woonde met zijn moeder vanaf 1917 ook in 't Sael (Zaal) aan het Westein in Balk. Hun buurman was Gerben Gabes Grouwstra (1866-1956). Nolle Meinderts Pietersma (1888-1960) was jarenlang kostganger bij de familie Grouwstra. Op 6 december 1916 vertrekt Nolle Pietersma naar Terwinselen bij Kerkrade in Limburg.

In Weromsjen 589 het vervolg hierop.

17/08/2026

Enkele weken geleden heeft de familie Rosenberg uit Lelystad het fotoalbum van de zusters Roelofje en Jantje Rosenberg geschonken aan het HWG en Langsdeluts. Op deze foto uit het album zien we Roelofje Rosenberg ( * 1909) met buurman Arend Haringsma (* 1909) voor de vrachtauto van Haringsma. De foto zal gemaakt zijn in de jaren dertig van de vorige eeuw.
De familie Rosenberg woonde aan de Raadhuisstraat 72 nu viswinkel "De Vismand"

https://www.langsdeluts.nl/Raadhuisstraat%2072.html

27/06/2026

Dreigende luchten boven het tuinbouwcomplex bij Balk. De leeuwenbekjes oftewel Antirrhinum malus maximum staan volop in bloei.

22/06/2026

Weromsjen yn Gaasterlân 585, gepubliceerd in de Balkster Courant van 18 juni 2026

Huize “Vredestein” te Harich.

Huize Vredestein is rond 1849 gebouwd op een perceel grond tussen de toenmalige pastorie ( Stinsenwei 1) en de openbare lagere school en onderwijzerswoning (Stinsenwei 9,11) in opdracht van Constantia Johanna Rengers, echtgenote van grietman jhr. van Swinderen wonende te Rijs. In het kadaster wordt geen bouwjaar genoemd. Wel is er in 1849 een grensaanpassing geweest. Hierbij zijn de tuin naast de school en een deel van een perceel weiland samengevoegd.
Koopman Jan Brandsma uit Lemmer, later bakker aan het Westein in Balk, was samen met zijn vrouw en kinderen de eerste bewoner. Daarna volgden predikant Tijssen en later Johanna van Giffen, weduwe van predikant Hillebrand Andries Lieuwens,
In 1859 kwam het gezin van koetsier Dirk Veen hier wonen. In 1865 opgevolgd door koetsier Doeije Jans Bijl uit Balk. In die periode was er geen hoofdbewoner totdat predikant Reneman het in 1865 kocht voor fl. 2750,-. Twee jaar later gaf hij opdracht voor het bouwen van een koetshuis waar het gezin van koetsier Bijl ging wonen. Reneman vertrok naar Utrecht en verkocht in 1873 de woning en het koetshuis voor fl. 8000,- aan jhr. van Swinderen. De zoon van de vorige.
In bevolkingsregister over de periode 1869 - 1879 is niet goed te achterhalen wie er vanaf 1873 in het hoofdgebouw woonden. Vrijwel zeker moet dit fabrikant / olieslager Meine Annesz Meinesz zijn geweest. In 1872 brandde zijn oliemolen in Het Meer onder de rook van Heerenveen tot de toe grond af. Deze werd niet meer herbouwd. Van Swinderen vroeg hem de leiding over te nemen van de stoomolieslagerij te Ymedaem tussen Warns en Molkwerum. Het gezin Meinesz verbleef tijdelijk op Riniastate. De jongste kinderen uit het gezin Meinesz zijn respectievelijk in 1874 en 1875 in Harich geboren. In 1887 stopte de productie op de Ymedaem. De machines en het personeel gingen naar de Volharding in Balk. Meine Meinesz kocht huize Vredestein in 1890. Inmiddels 68 jaar oud vertrok het gezin Meinesz naar Leeuwarden. De woning en het koetshuis gingen in de verkoop. Na 2 openbare veilingen in 1911 lukte het niet om een nieuwe eigenaar te vinden. Het hoofdgebouw werd gesloopt, het koetshuis bleef staan (Stinsenwei 7). Op het overgebleven perceel bouwgrond kwamen 2 woningen (Stinsenwei 3 en 5)
Zie voor meer informtie op onderstaande link:

https://www.langsdeluts.nl/Harich%20Stinsenwei%203-7.html

11/06/2026

Het is nu niet echt de tijd om de hele dag te spitten in archieven op zoek naar de historie van Balk en ons mooie Gaasterland. Een beetje wroeten, zaaien, oogsten in mijn tuin op het complex van de Tuinbouwvereniging Balk en omstreken aan de Houtdyk even buiten Balk is nu een goede dagbesteding. En dat levert ook mooie plaatjes op. Het Juffertje in 't Groen bloeit nu volop. Evenals de Akelei.

https://www.langsdeluts.nl/verenigingen/Tuinbouwvereniging%20Balk%20en%20Omstreken.html

05/06/2026

Bij het Vredeshof in het Rijsterbos is het eerste Belgische vredesmonument van Nederland onthuld. Het is een aandenken aan de Eerste Wereldoorlog, toen 3.000 Belgische geïnterneerden naar Gaasterland kwamen.

04/06/2026

Hier was de winkel van Hendrik en Sibbeltje Luyckx:

https://www.langsdeluts.nl/Gaaikemastraat%207.html

Henk Luyckx’ opa was een van de drieduizend Belgische geïnterneerden die tijdens WOI naar het interneringskamp in Rijs werd verbannen. Ruim honderd jaar later wordt hier een vredesmonument onthuld.

01/06/2026

03/05/2026

Bakkerij Meinsma 100 jaar. Aflevering 18

Westein 9

Het heeft even geduurd maar hier toch het vervolg van de bakkerij op het Westein.
In december 1928 kwam de 60 jaar oude bakkerij in de verkoop. Een bod van fl. 12.000,- was blijkbaar niet genoeg. De verkoop ging niet door. Pas 8 jaar later vond men een nieuwe eigenaar. Hendrik de Roest uit Ferwerd nam de zaak over. In de Tweede Wereldoorlog mocht er maar op 3 locaties brood gebakken worden. De bakkerij van de Roest was één daarvan. De winkel werd in 1942 verbouwd.
In 1962 gingen de bakkers De Roest, Meinsma, Visser en Sloterdijk samenwerken. De centrale bakkerij “De Korenaar” werd opgericht. Het pand aan het Westein moest grondig verbouwd worden om ruimte te maken de machines en ovens.
In 1963 nam Klaas Bijlsma de bakkerij aan het Westein over. Al jaren had de gemeente plannen voor sanering van het Westein. In 1969 ging de bakkerij over naar de gemeente om te worden afgebroken. Bakker Bijlsma verhuisde naar de van Swinderenstraat 51.

https://www.langsdeluts.nl/Westein%20A%20190.html

Wordt vervolgd