Nationaal Landschap Zuidwest Fryslân, Bezoekerscentrum Mar & Klif

05/10/2026

𝗣𝗮𝗱𝗱𝗲𝗻𝘀𝘁𝗼𝗲𝗹𝗲𝗻𝗲𝘅𝗰𝘂𝗿𝘀𝗶𝗲 𝗼.𝗹.𝘃. 𝗸𝗲𝗻𝗻𝗲𝗿 𝗚𝗼𝘀𝘀𝗲 𝗛𝗮𝗴𝗮 𝗱𝗼𝗼𝗿 𝗱𝗲 𝗯𝗼𝘀𝘀𝗲𝗻 𝗿𝗼𝗻𝗱𝗼𝗺 𝗢𝘂𝗱𝗲𝗺𝗶𝗿𝗱𝘂𝗺

Op maandag 12 oktober organiseert de Gaasterlandse Natuurweek een ochtend- en een middagexcursie 'paddenstoelen' o.l.v. Gosse Haga. De excursies starten bij Bezoekerscentrum Mar & Klif aan de Brink 4 in Oudemirdum.

Na een regenbui schieten de paddenstoelen in de herfst soms letterlijk uit de grond. Maar wist je dat er het hele jaar door paddenstoelen te vinden zijn? In Nederland vind je wel meer dan 5.000 soorten! Struin met paddenstoelenkenner Gosse Haga, gids van Natuurmonumenten, door het bos en ga op zoek naar mooie exemplaren. Welke paddenstoel hoop jij te zien?

Onmisbare schakel
Paddenstoelen spelen een essentiële rol in het ecosysteem. Het mycelium, het ondergrondse netwerk van schimmeldraden, is cruciaal voor het afbreken van organisch materiaal en het voeden van planten. Paddenstoelen zijn dus niet alleen mysterieus en fascinerend, maar ook van vitaal belang voor de natuur.

Leer paddenstoelen herkennen
In de vochtige, koele weken van het najaar zijn paddenstoelen op allerlei plekken te vinden. Maar wat is nou het nut van paddenstoelen en hoe kan je ze herkennen? Tijdens deze excursie neemt Gosse Haga je mee in de wereld van paddenstoelen en geeft hij je tips om ze te herkennen. Neem een zakspiegeltje mee om onder de hoed van de paddenstoel te kijken!

De wandeling wordt georganiseerd i.s.m. Staatsbosbeheer. Deelname is gratis, aanmelden is noodzakelijk via www.gaasterlandsenatuurweek.nl

03/10/2026

𝗘𝘀𝘁𝗮𝗳𝗲𝘁𝘁𝗲-𝗲𝘅𝗰𝘂𝗿𝘀𝗶𝗲: 𝘄𝗮𝗻𝗱𝗲𝗹 𝘃𝗮𝗻 𝘃𝗲𝗿𝗵𝗮𝗮𝗹 𝗻𝗮𝗮𝗿 𝘃𝗲𝗿𝗵𝗮𝗮𝗹

De Gaasterlandse Natuurweek gaat op zondagmiddag 11 oktober van start met een bijzondere excursie door de Gaasterlandse bossen. Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en Nationaal Landschap Zuidwest Fryslân slaan de handen ineen voor een estafette-excursie vol verhalen, natuur en bijzondere plekken.

Meerdere gidsen en verhalen
Geen gewone wandeling met één gids, maar een tocht waarbij deelnemers van gids naar gids wandelen. Iedere gids heeft zijn of haar eigen specialisme en vertelt onderweg over een bijzonder onderdeel van het landschap. Na het verhaal loopt de gids een stukje mee en draagt vervolgens het ‘stokje’ over aan de volgende gids.

Zo maken deelnemers al wandelend kennis met verschillende kanten van het Gaasterlandse landschap. Van de natuur en het bos tot de geschiedenis en bijzondere plekken zoals de Wyldemerk, de Luts, Kippenburg, het Lyklamabos en Elfbergen. Iedere gids voegt een nieuw verhaal toe aan de wandeling.

Start en einde bij pop-up-tent
De excursie start bij de werkschuur van Staatsbosbeheer aan de Houtwal 2 in Oudemirdum. Hier staat een gezellige pop-up tent klaar met koffie, thee en iets lekkers. Vanuit daar begint de wandeling die via verschillende gidsen en verhalen uiteindelijk weer terugkomt bij het startpunt.

Een wandeling dus waarbij je niet alleen meters maakt, maar vooral verhalen verzamelt.

Aanmelden
De excursie vindt plaats op zondagmiddag 11 oktober. Je kan starten om 12.30 uur of 13.30 uur. De deelname is gratis, aanmelden is noodzakelijk via www.gaasterlandsenatuurweek.nl

Foto: Marijke Siegersma

30/09/2026

𝗙𝗼𝘁𝗼𝘄𝗮𝗻𝗱𝗲𝗹𝗶𝗻𝗴 𝗦𝘁𝗮𝘃𝗼𝗿𝗲𝗻 𝗼.𝗹.𝘃. 𝗕𝗮𝘂𝗸𝗷𝗲 𝗕𝗼𝘀𝗺𝗮

Op vrijdagavond 2 oktober (18:00 uur) organiseren we een fotowandeling o.l.v. Baukje Bosma, fotograaf en ambassadeur Nationaal Landschap Zuidwest Fryslân. Het thema van de fotowandeling is ‘Hoe gaat de zon onder in Nationaal Landschap Zuidwest Fryslân’.

De zonsondergangen langs de Friese IJsselmeerkust zijn een lust voor het oog. De zon die langzaam achter de horizon verdwijnt, het water dat rood kleurt, een zeilboot aan de horizon.

Tijdens onze fotowandeling proberen we dit vast te leggen. En mocht de zon het af laten weten, dan staat een rondje door Stavoren ook garant voor mooie foto’s; de oude haven vol stoere ‘bruine vloot’ schepen, de fontein, kleurrijke huisjes, het ‘Vrouwtje van Stavoren’, de vuurtorens bij de haveningang.

Wandel je mee? We starten om 18:00 uur bij de fontein en de wandeling duurt tot ongeveer 20.00 uur. Heb je een statief, neem het dan gerust mee. Deelname kost € 10. Er kunnen max 8 deelnemers meedoen. Opgave is noodzakelijk en kan via de link in de reacties.

28/09/2026

𝗜𝘁 𝗙𝗿𝘆𝘀𝗸𝗲 𝗚𝗲𝗮 𝗲𝘅𝗰𝘂𝗿𝘀𝗶𝗲 '𝗘𝗲𝗻 𝗸𝗶𝗷𝗸𝗷𝗲 𝗮𝗰𝗵𝘁𝗲𝗿 𝗱𝗲 𝘀𝗰𝗵𝗲𝗿𝗺𝗲𝗻 𝗯𝗶𝗷 𝗲𝗲𝗻𝗱𝗲𝗻𝗸𝗼𝗼𝗶 𝗕𝘂𝗶𝘀𝗺𝗮𝗻𝘀𝗸𝗼𝗮𝗶 𝗯𝗶𝗷 𝗣𝗶𝗮𝗮𝗺'

Benieuwd hoe wilde eenden vroeger werden gevangen? De Buismanskoai bij Piaam aan de Friese IJsselmeerkust is een boeiend stukje cultureel erfgoed. Deze eeuwenoude eendenkooi is alleen toegankelijk met een gids van natuurorganisatie It Fryske Gea. Dus wil je letterlijk eens achter de schermen kijken, grijp dan nu je kans en meld je aan voor deze excursie op dinsdagochtend 6 oktober!

𝗛𝗲𝘁 𝗴𝗲𝗵𝗲𝗶𝗺 𝘃𝗮𝗻 𝗲𝗲𝗻𝗱𝗲𝗻𝗸𝗼𝗼𝗶𝗲𝗻
Een bomeneiland in een grote groene zee… zo ziet de voormalige eendenkooi in het open landschap bij Piaam er van een afstandje uit. In Fryslân en andere laaggelegen delen van Nederland moeten vroeger honderden van dit soort mysterieuze bosjes – met in het midden een waterplas – hebben gestaan. Eendenkooien werden in ieder geval vanaf de 15e eeuw gebruikt om wilde eenden met hulp van lokeenden en een kooikerhondje te vangen. Zodra de eenden ‘de pijp uit’ gingen werden ze als delicatesse verorberd of verkocht. Het bezitten van een eendenkooi was ooit een statussymbool van rijke Friezen: met een eendenkooi was je altijd verzekerd van verse eendenbout.

𝗩𝗮𝗻𝗴𝗶𝗻𝘀𝘁𝗮𝗹𝗹𝗮𝘁𝗶𝗲 𝘄𝗼𝗿𝗱𝘁 𝗻𝗮𝘁𝘂𝘂𝗿𝗴𝗲𝗯𝗶𝗲𝗱
Einekoaien werden van natuurlijke materialen als wilgentakken gemaakt, zodoende dat de meeste kooien vergaan zijn. Er zijn er echter enkele bewaard gebleven, waaronder de Buismanskoai bij Piaam, aan de oostkant van het IJsselmeer, vernoemd naar de laatste particuliere eigenaar van de kooi. Buisman was bestuurslid van It Fryske Gea en liet enkele eendenkooien aan de natuurvereniging na. It Fryske Gea zorgt ervoor dat het systeem van schermen en vangpijpen als cultureel erfgoed behouden blijft. Er worden tegenwoordig geen vogels meer gevangen, het is nu een beschermd rustgebied voor watervogels en bosvogels, daarnaast is het een levend monument van een eeuwenoud gebruik.

𝗩𝗮𝗻𝘂𝗶𝘁 𝗱𝗲 𝘃𝗼𝗴𝗲𝗹𝗸𝗶𝗷𝗸𝗵𝘂𝘁
Tijdens deze excursie bezoek je ook de plek waar de wilde eenden vroeger vandaan werden gelokt: het IJsselmeer. Vanuit vogelkijkhut De Ral zie je – zonder ze te storen – krakeenden, knobbelzwanen, bergeenden, slobeenden, lepelaars en verschillende soorten ganzen rondzwemmen. In wat water verzamelen ze hun voedsel. Soms is het water zo ondiep, dat de wetterfûgels vergezeld worden door weidevogels als de grutto, scholekster en kievit.

Interesse? Kijk voor meer info, aanmelden en deelnamekosten op onderstaande link 👇

Benieuwd hoe wilde eenden vroeger werden gevangen? De Buismanskoai bij Piaam aan de Friese IJsselmeerkust is een boeiend stukje cultureel erfgoed. Deze eeuw ...

25/09/2026

𝗢𝗽 𝗽𝗮𝗱 𝗼𝘃𝗲𝗿 𝗵𝗲𝘁 𝗧𝗶𝗹𝗹𝗲𝗳𝗼𝗻𝗻𝗲𝗽𝗮𝗱 𝗪𝗼𝗿𝗸𝘂𝗺

Op woensdag 7 oktober van 14:00 - 16:00 uur organiseren de Bibliotheken Mar & Fean en Nationaal Landschap Zuidwest Fryslân een middag met film en excursie.

Wist je dat Workum midden in het Nationaal Landschap Zuidwest Fryslân ligt? Een uniek en veelzijdig gebied met een afwisselend cultuurlandschap. Van de kliffen aan de IJsselmeerkust en middeleeuwse terpen tot uitgestrekte veengebieden, meren en de bosrijke stuwwallen van Gaasterland. Niet voor niets werd Zuidwest Fryslân in 2005 aangewezen als één van de twintig Nationale Landschappen van Nederland.

De sporen van de geschiedenis zijn overal in het landschap nog zichtbaar. Als je eenmaal weet waar je op moet letten, kijk je voortaan met andere ogen naar je omgeving. Want hoe meer je weet, hoe meer je ziet. En hoe meer je ziet, hoe meer je geniet!

Wat kun je verwachten?
We beginnen in de bibliotheek van Workum met een korte film van ongeveer 15 minuten over het Nationaal Landschap Zuidwest Fryslân. Daarna trekken we eropuit om het landschap zelf te ontdekken. Vanaf de bibliotheek wandelen we over het marktplein en door een smalle steeg, waarna je ineens midden in het landschap achter de stad staat.

Daar begint het Tillefonnepad, dat ons door de weilanden rondom Workum voert. Onderweg ontdek je hoeveel verhalen er in dit landschap verborgen liggen en leer je met andere ogen naar je omgeving te kijken.

Ga mee, kijk, luister en beleef het landschap van Zuidwest Fryslân!

Deelname is gratis. Er kunnen maar een beperkt aantal deelnemers mee met deze excursie. Kijk voor aanmelden naar de link in de reacties.

Foto: Jetty de vries

23/09/2026

𝗢𝗽 𝘇𝗼𝗲𝗸 𝗻𝗮𝗮𝗿 𝗯𝗼𝗱𝗲𝗺𝗱𝗶𝗲𝗿𝘁𝗷𝗲𝘀 𝗶𝗻 𝗵𝗲𝘁 𝗥𝘆𝘀𝘁𝗲𝗿𝗯𝗼𝘀𝗸 (𝟲+)

Op zondagmiddag 27 september organiseert It Fryske Gea een educatieve kinderexcursie 'Bodemdiertjes' in het Rysterbosk in Rijs.

Wat is het heerlijk om in de natuur te zijn en door de bladeren te banjeren. Het lijkt haast alsof je alleen op de wereld bent. Maar onder jouw voeten krioelt het van de duizenden kleine kriebelbeestjes. Deze bodemdiertjes die net boven- op- en onder de grond leven zijn de vuilnismannen van de natuur.

Vuilnismannen van de natuur
Je tilt een blad op, de slak die er net lekker van aan het peuzelen was schrikt zich een hoedje en trekt zich terug in zijn huisje. De duizendpoot schiet razendsnel achter zijn prooi aan als een echte rover en een regenworm graaft tunnels onder grond waardoor er zuurstof en regenwater in kan komen. Zodra het regent komt hij gauw naar boven. Al deze beestjes zijn echte superhelden. Door alle dode plantenresten, zoals afgevallen bladeren en dood hout op te eten, ruimen zij de natuur op en zorgen ze voor een gezonde bodem.

Wie kriebelt er onder jouw voeten?
In het Rysterbosk neemt onze enthousiaste natuurgids jullie mee opzoek naar wat er allemaal onder onze voeten leeft. Herken jij de verschillende soorten al? Kom samen met je (klein-, oppas-) kinderen genieten van de gezonde herfstlucht.

Lijkt het jullie leuk om mee te wandelen? Kijk dan voor meer info, aanmelden en deelnamekosten op onderstaande link 👇

Wat is het heerlijk om in de natuur te zijn en door de bladeren te banjeren. Het lijkt haast alsof je alleen op de wereld bent. Maar onder jouw voeten krioe ...

21/09/2026

𝗜𝘁 𝗙𝗿𝘆𝘀𝗸𝗲 𝗚𝗲𝗮 𝗲𝘅𝗰𝘂𝗿𝘀𝗶𝗲 '𝗨𝗶𝘁𝘄𝗮𝗮𝗶𝗲𝗻 𝗶𝗻 𝗱𝗲 𝘃𝗼𝗴𝗲𝗹𝗿𝗶𝗷𝗸𝗲 𝗪𝗮𝗿𝗸𝘂𝗺𝗲𝗿𝘄𝗮𝗮𝗿𝗱 𝗮𝗮𝗻 𝗱𝗲 𝗜𝗝𝘀𝘀𝗲𝗹𝗺𝗲𝗲𝗿𝗸𝘂𝘀𝘁'

Zaterdag 26 september organiseert It Fryske Gea een excursie door het vogelwalhalla 'De Warkumerwaard'.

Wil je in de herfst naar trekvogels en wintergasten gaan kijken? Ga dan zeker mee op deze wandelexcursie met It Fryske Gea: je komt dan op plekken die voor gewoon publiek niet toegankelijk zijn.

𝗗𝗿𝗼𝗼𝗴𝗴𝗲𝘃𝗮𝗹𝗹𝗲𝗻 𝘇𝗮𝗻𝗱𝗽𝗹𝗮𝗮𝘁
De Warkumerwaard – net ten noorden van Elfstedenstad Workum gelegen – is een pronkje van natuurbeschermingsorganisatie It Fryske Gea. De voormalige zandplaat die ooit te midden van een zoute Zuiderzee lag, is sinds de aanleg van de Afsluitdijk droog komen te liggen en zo ontstonden de Warkumerbinnen- en bûtenwaard.

𝗞𝘂𝘀𝘁 𝘇𝗼𝗻𝗱𝗲𝗿 𝗱𝗶𝗷𝗸
De Warkumerwaard is Natura2000 gebied. In de binnenwaard vind je vooral schrale graslanden die in samenwerking met lokale boeren op natuurlijke wijze worden beheerd. De buitenwaard is ruiger en bestaat uit zandbanken, rietkragen en lint aan witte schelpenbanken. Het bijzondere is dat hier geen dijk langs de kust ligt: het land en het IJsselmeer vormen een natuurlijke oergong. In het najaar bij stormen en een hoge waterstand loopt het gebied regelmatig onder water, het is vergelijkbaar met de kwelders aan de Waddenkust. Er is overigens wel een kade opgeworpen die de buitenwaard van de binnenwaard scheidt, de Simmerdyk.

𝘐𝘵 𝘵𝘪𝘭𝘵 𝘩𝘫𝘪𝘳 𝘰𝘱 𝘧𝘢𝘯 𝘥𝘦 𝘧û𝘨𝘦𝘭𝘴

𝗩𝗼𝗴𝗲𝗹𝘀 𝗶𝗻 𝗵𝗲𝘁 𝗻𝗮𝗷𝗮𝗮𝗿
Met de gids van It Fryske Gea trek je vanaf de zuidkant het gebied in, je wandelt over de Simmerdyk richting Gaast. Tijdens je wandeling wordt je vergezeld door ganzen. In het najaar arriveren er opvallend veel brandganzen in de Warkumerwaard, te herkennen aan hun grijs-zwarte pak en witte kop. Ze zijn afkomstig uit Russische broedgebieden en brengen de winter in Súdwest Fryslân door. Dan arriveer je bij de schelpenbanken die op laarzen meestal wel te bereiken zijn. In het voorjaar nestelen hier de kokmeeuwen met hun chocoladebruine kopjes die ze in het najaar verruilen voor een soort koptelefoontje. Zie jij ze vliegen? Ook de kluut is hier een graag geziene gast, steeds vaker overwintert hij in Nederland. Met zijn opvallende kromme snavel zoekt hij in de bodem naar voedsel. Kom ook met volle teugen van dit vogelrijke gebied aan het IJsselmeer genieten!

Interesse? Kijk voor meer info, aanmelden en deelnamekosten op onderstaande link👇

De Warkumerwaard aan de Friese IJsselmeer is een waar vogelwalhalla. Wil je in de herfst naar trekvogels en wintergasten gaan kijken? Ga dan zeker mee op wa ...

21/09/2026

Nationaal Landschap - Bijzondere plekken!
Archeoloog Marco Bakker vertelde over de opgravingen én bijzondere ontdekkingen op het terpje van Arkum 🟢
Boerin en Grut ambassadeur Geartsje vervolgt het verhaal met rondleiding over biologisch buorkjen. En de gedachten erachter.🐮🫙🍀

Een informatieve middag waarbij uitbreiding van de (biologische) boerderij uiteindelijk de aanzet vormde 'voor een herziening van de bestaande ideeën over deze ontginningen”, aldus de archeoloog.

15/09/2026

🍯👨‍🌾⚱ Er is nog plaats! Archeoloog Marco Bakker en boerin Geartsje Postma vertellen zondag 20 september op de boerderij van Arkum over hoe de uitbreiding van een boerenbedrijf leidde tot een historische vondst.

De oorzaak van deze toevallige samenloop van omstandigheden: de familie Postma wilde hun boerderij in Arkum uitbreiden met een extra stal. Die uitbreiding had een historische bijvangst; tijdens graafwerkzaamheden werden bijzondere archeologische ontdekkingen gedaan.

Gepromoveerd
Marco Bakker werkte mee aan de opgravingen. Hij is recent gepromoveerd aan de Rijksuniversiteit Groningen op het onderwerp van de vroegste veenontginningen in Friesland. Een belangrijke aanleiding voor dit onderzoek waren de ontdekkingen in Arkum.

,,Het waren namelijk de resultaten van deze opgraving die een herziening van de bestaande ideeën over deze ontginningen noodzakelijk maakten”, aldus de archeoloog.

Veenontginning
Tijdens de lezing vertelt Marco over veenontginningen en de nasleep daarvan. De opgraving bij Arkum neemt een belangrijke rol in, maar ook andere opgravingen in Zuidwest Fryslân komen aan bod.

Hij toont dat deze ontginningen een belangrijke factor zijn geweest voor de vorming van het huidige landschap van Zuidwest Fryslân.

Biologisch boeren
Aansluitend vertelt Geartsje Postma – tevens ambassadeur van Nationaal Landschap Zuidwest Fryslân – over hun biologische boerenbedrijf en neemt ze de bezoekers mee tijdens een rondleiding.

Aanmelden https://nationaallandschap.frl/evenementen/lezing-uitbreiding-boerderij-in-arkum-leidt-tot-verrassende-archeologische-ontdekkingen/
De lezing begint om 13.30 uur op de boerderij. Adres: Arkum 4, Tjerkwerd. Toegang bedraagt €7,50. Dat is inclusief koffie/thee en wat lekkers.

Delen wordt gewaardeerd :-)

14/09/2026

𝗘𝘅𝗰𝘂𝗿𝘀𝗶𝗲 𝗠𝗼𝗸𝗸𝗲𝗯𝗮𝗻𝗸 𝗼.𝗹.𝘃. 𝗲𝗲𝗻 𝗴𝗶𝗱𝘀 𝘃𝗮𝗻 𝗜𝘁 𝗙𝗿𝘆𝘀𝗸𝗲 𝗚𝗲𝗮

Wil je weten hoe It Fryske Gea het rijke natuurgebied De Mokkebank nóg aantrekkelijk maakt voor de vogels en de vissen?

Ga dan mee op zondagochtend 20 september met de wandelexcursie in het gebied aan de IJsselmeerkust langs de Wieldyk, tussen Bakhuizen en Laaksum. Hier werken zij samen met partners aan de aanleg van een nieuw moerasgebied vol variatie en met een natuurlijk waterpeil en een vispassage. Dit zal een flinke impuls geven aan het leefgebied voor vissen en vogels en krijgen visjagers, zoals de zwarte stern, weer meer kans.

Interesse? Kijk voor meer info, aanmelden en deelnamekosten op onderstaande link 👇

In dit gebied starten we na de zomer van 2024 met de aanleg van een nieuw moerasgebied vol variatie en met een natuurlijk waterpeil en een vispassage. Dit z ...