Khu Di Tích Kim Liên - Di Tích Quốc Gia Đặc Biệt

10/10/2026

🇻🇳💖🇻🇳CHÀO MỪNG 72 NĂM GIẢI PHÓNG THỦ ĐÔ HÀ NỘI 🇻🇳💖🇻🇳

" ..... Cả nước nhìn về Thủ đô ta. Thế giới trông vào Thủ đô ta. Tất cả chúng ta phải ra sức giữ gìn trật tự, an ninh, làm cho Thủ đô ta thành một Thủ đô bình yên, tươi đẹp, mạnh khoẻ cả về vật chất và tinh thần.” (Trích Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên Báo Nhân Dân số 236, từ ngày 9 đến ngày 10/10/1954)

07/10/2026

CỤ HÀ THỊ HY – NGƯỜI PHỤ NỮ XỨ NGHỆ TRONG MẠCH NGUỒN GIA ĐÌNH CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH

(Nhân kỷ niệm 159 năm ngày mất cụ Hà Thị Hy – Bà nội Chủ tịch Hồ Chí Minh (30/8/1867 – 30/8/2026)
🪷🪷🪷🪷🪷🪷🪷
Có những con người đi qua cuộc đời trong lặng lẽ, nhưng cuộc đời và phẩm hạnh của họ vẫn trở thành một phần trong dòng chảy lịch sử của gia đình, quê hương và dân tộc. Cụ Hà Thị Hy - bà nội Chủ tịch Hồ Chí Minh – là một người phụ nữ như thế.
Sinh năm Giáp Ngọ 1834 trong một gia đình nông dân hiếu học ở thôn Mậu Tài, cụ Hà Thị Hy có một cuộc đời ngắn ngủi, chỉ 33 năm. Lấy chồng, sinh con, rồi sớm trở thành góa phụ, cụ một mình nuôi con nhỏ trong những năm tháng đầy khó khăn. Năm 1867, cụ qua đời khi người con trai Nguyễn Sinh Sắc mới tuổi lên bốn.
Một cuộc đời tưởng như chỉ gắn với ruộng đồng, khung cửi, mái nhà và câu hát quê hương, nhưng từ cuộc đời ấy đã nối tiếp một mạch nguồn gia đình đặc biệt: từ cụ Hà Thị Hy đến Nguyễn Sinh Sắc, rồi đến Nguyễn Sinh Cung - Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Nhân kỷ niệm 159 năm ngày mất cụ Hà Thị Hy, nhìn lại cuộc đời và những dấu ấn của Cụ cũng là dịp để hậu thế hiểu thêm về một người phụ nữ bình dị của đất Kim Liên và trân trọng hơn những giá trị gia đình, quê hương đã góp phần bồi đắp nên truyền thống của một gia đình giàu lòng yêu nước, hiếu học.
❤️ Người con gái Mậu Tài – nét đẹp của người phụ nữ xứ Nghệ
Cụ Hà Thị Hy sinh năm Giáp Ngọ 1834, là con gái đầu lòng của cụ Hà Văn Cẩn, thuộc dòng họ Hà ở thôn Mậu Tài, nay thuộc xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An.
Theo tư liệu của Khu di tích Kim Liên, cụ Hà Văn Cẩn xuất thân từ một gia đình nông dân khá giả, hiếu học, coi trọng việc giáo dục con cái. Không chỉ gắn bó với ruộng đồng, cụ còn am hiểu văn hóa dân gian, yêu thích những làn điệu dân ca của quê hương. Trong môi trường gia đình ấy, Hà Thị Hy từ nhỏ được nuôi dưỡng trong nếp sống lao động, nền nếp gia đình và vốn văn hóa truyền thống của quê hương.
Lớn lên, cụ Hà Thị Hy được biết đến là người phụ nữ thông minh, xinh đẹp, nết na và đảm đang. Công việc đồng áng, dệt vải, nội trợ là những công việc quen thuộc trong cuộc sống của cụ. Đặc biệt, cụ có vốn hiểu biết về văn hóa dân gian, thông thạo chữ Hán và có năng khiếu, say mê hát phường vải.
Ở người phụ nữ ấy hội tụ những phẩm chất tiêu biểu của phụ nữ Nghệ Tĩnh trong xã hội xưa, cần cù trong lao động, đảm đang việc nhà nhưng cũng giàu đời sống tinh thần, có ý thức gìn giữ vốn văn hóa của quê hương.
Đó không chỉ là câu chuyện riêng về một người phụ nữ cách chúng ta gần hai thế kỷ. Qua hình ảnh cụ Hà Thị Hy, có thể nhận thấy một nét đẹp của văn hóa gia đình và làng quê xứ Nghệ, chữ nghĩa được coi trọng, lao động được đề cao, câu hát dân gian được gìn giữ và nếp nhà được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Năm 1861, cụ Hà Thị Hy kết duyên với ông Nguyễn Sinh Nhậm, còn gọi là Nguyễn Sinh Vượng, người thuộc dòng họ Nguyễn Sinh ở làng Kim Liên. Cuối năm Nhâm Tuất 1862, hai ông bà sinh người con trai, đặt tên là Nguyễn Sinh Sắc - người sau này trở thành thân sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Cuộc hôn nhân ấy đã đưa người con gái Mậu Tài về với gia đình họ Nguyễn ở làng Sen, đồng thời trở thành một dấu mốc quan trọng trong lịch sử gia đình Chủ tịch Hồ Chí Minh.
❤️ Người mẹ sớm góa bụa và cuộc đời 33 năm đầy nghị lực
Hạnh phúc gia đình của cụ Hà Thị Hy không kéo dài được bao lâu. Năm 1865, ông Nguyễn Sinh Nhậm qua đời khi con trai Nguyễn Sinh Sắc mới lên ba tuổi. Từ đây, cụ Hà Thị Hy phải một mình gánh vác gia đình, vừa lao động sản xuất, vừa chăm sóc, nuôi dưỡng con thơ.
Trong hoàn cảnh của một gia đình nông thôn thế kỷ XIX, đó là gánh nặng không nhỏ đối với một người phụ nữ. Nhưng bằng sự cần cù và nghị lực, cụ vẫn tiếp tục cuộc sống lao động, vun vén gia đình và chăm lo cho người con trai còn nhỏ tuổi.
Đằng sau những công việc bình dị ấy là tình yêu thương và trách nhiệm của một người mẹ. Cụ không có cơ hội chứng kiến người con trai trưởng thành, càng không thể biết rằng nhiều năm sau, người con ấy sẽ trở thành một nhà nho có học vấn, đỗ Cử nhân năm 1894 và Phó bảng năm 1901, rồi từ Nguyễn Sinh Sắc, dòng chảy gia đình tiếp tục đến thế hệ Nguyễn Sinh Cung – người sau này trở thành Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Nhưng số phận không cho cụ nhiều thời gian. Năm 1867, cụ Hà Thị Hy lâm bệnh nặng và qua đời khi mới tròn 33 tuổi. Người dân trong làng cùng họ hàng đã đưa thi hài cụ an táng tại phần đất của gia đình ở xứ Cồn Thần, Đồng Sen, nay thuộc xã Kim Liên.
Một cuộc đời ngắn ngủi khép lại, nhưng những giá trị mà cụ để lại không chỉ nằm trong ký ức của người thân. Đó là hình ảnh một người phụ nữ sống bằng lao động, bằng tình yêu thương con, bằng sự thủy chung với gia đình và những giá trị văn hóa của quê hương. Trong dòng chảy lịch sử, những người phụ nữ như cụ Hà Thị Hy thường không xuất hiện ở những trang sử lớn. Họ không để lại những dấu mốc chính trị hay những công trình mang tên mình. Nhưng chính họ lại là những người gìn giữ mái ấm, nuôi dưỡng thế hệ sau và trao truyền những nền nếp đầu tiên của một gia đình. Bởi vậy, khi nhìn lại cuộc đời cụ Hà Thị Hy, điều đáng trân trọng không phải là gán cho cụ những ý nghĩa vượt quá những gì lịch sử cho phép, mà là nhận ra giá trị của một cuộc đời bình dị trong chính hoàn cảnh lịch sử của nó. Từ một người mẹ sớm góa bụa, một người phụ nữ lao động ở làng quê xứ Nghệ, cụ đã trở thành một mắt xích quan trọng trong mạch nguồn gia đình Chủ tịch Hồ Chí Minh.
❤️ Từ một phần mộ bình dị đến một địa chỉ tri ân trong Khu di tích Kim Liên
Sau khi qua đời, cụ Hà Thị Hy được an táng tại quê nhà. Năm 1942, ông Nguyễn Sinh Khiêm – người cháu nội của cụ – cùng bà con dòng họ đã đưa hài cốt cụ lên an nghỉ tại núi Động Tranh, thuộc dãy Đại Huệ. Tháng 10 năm 1989, Khu di tích Kim Liên phối hợp với họ đại tôn Nguyễn Sinh xây dựng lại phần mộ cụ tại vị trí cũ, hướng tới kỷ niệm 100 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sau những lần bảo tồn, tôn tạo, phần mộ cụ Hà Thị Hy ngày nay nằm trong không gian tưởng niệm những người thân trong gia đình Chủ tịch Hồ Chí Minh trên núi Động Tranh. Núi Động Tranh hôm nay là một không gian tưởng niệm đặc biệt trong Khu di tích Kim Liên. Nơi đây có phần mộ cụ Hà Thị Hy – bà nội Chủ tịch Hồ Chí Minh; phần mộ bà Hoàng Thị Loan – thân mẫu của Người và phần mộ cậu Nguyễn Sinh Xin – em trai của Người. Du khách về thăm quê Bác có dịp lên núi, dâng hương, tưởng niệm những người thân trong gia đình đã góp phần tạo nên mạch nguồn gia đình của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Hằng năm, ngày giỗ cụ Hà Thị Hy được tổ chức tại di tích nhà cụ Nguyễn Sinh Nhậm ở Kim Liên. Đây là dịp để con cháu dòng họ tưởng nhớ người đã khuất, đồng thời là dịp để cán bộ Khu di tích Kim Liên và nhân dân địa phương cùng thành kính tri ân một người phụ nữ đã đi qua cuộc đời trong lặng lẽ nhưng để lại dấu ấn trong lịch sử gia đình Chủ tịch Hồ Chí Minh. Kỷ niệm 159 năm ngày mất cụ Hà Thị Hy (30/8/1867 – 30/8/2026) là dịp để hậu thế trở về với một câu chuyện tưởng như rất đỗi bình thường, câu chuyện về một người mẹ, một người vợ, một người phụ nữ lao động của làng quê xứ Nghệ. Nhưng chính từ những điều bình dị ấy lại có thể nhìn thấy sức sống bền bỉ của truyền thống gia đình. Cụ Hà Thị Hy không sống đủ lâu để chứng kiến những đổi thay của quê hương, không biết người con trai Nguyễn Sinh Sắc sau này sẽ trưởng thành và làm nên sự nghiệp lớn lao cho dân tộc. Cụ cũng không thể biết người cháu nội Nguyễn Sinh Cung sẽ trở thành Chủ tịch Hồ Chí Minh – vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc Việt Nam. Song, lịch sử gia đình luôn được tạo nên từ sự tiếp nối giữa các thế hệ. Mỗi người, bằng cuộc đời và những giá trị mình gìn giữ, đều để lại một phần trong mạch nguồn ấy. Từ Mậu Tài đến làng Sen, từ người mẹ Hà Thị Hy đến người con Nguyễn Sinh Sắc, từ thế hệ ấy đến Nguyễn Sinh Cung – Chủ tịch Hồ Chí Minh, đó là một mạch nối của gia đình, quê hương, văn hóa và truyền thống. Và hôm nay, trước phần mộ cụ Hà Thị Hy trên núi Động Tranh, trong không gian thiêng liêng của Khu di tích Kim Liên, hậu thế không chỉ tưởng nhớ một người bà của Chủ tịch Hồ Chí Minh, mà còn tưởng nhớ một người phụ nữ xứ Nghệ đã sống một cuộc đời bình dị, cần cù và giàu tình yêu thương. Một cuộc đời chỉ 33 năm, nhưng tình mẫu tử, nếp nhà, sự cần cù và những giá trị văn hóa quê hương mà cụ mang theo đã trở thành một phần của mạch nguồn gia đình được tiếp nối qua các thế hệ. Đó chính là giá trị bền lâu của những cuộc đời tưởng như lặng lẽ – sống giữa đời thường nhưng vẫn để lại dấu ấn trong ký ức gia đình, trong văn hóa quê hương và trong dòng chảy của lịch sử.
​​​​​

Nguyễn Văn Định – Nguyễn Khắc Toản

03/10/2026

TRANG TRỌNG VÀ ẤM CÚNG LỄ GIỖ ÔNG NGUYỄN SINH KHIÊM – ANH TRAI CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH LẦN THỨ 76
---------- 🍀🪷🍀🪷🍀 ----------

☀️Sáng ngày 3 tháng 10 năm 2026 (nhằm ngày 23 tháng 8 năm Bính Ngọ), tại nhà Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc, Khu di tích Kim Liên, lễ giỗ ông Nguyễn Sinh Khiêm – anh trai Chủ tịch Hồ Chí Minh được tổ chức trang trọng, thành kính.
☀️Tham dự buổi lễ có: Đồng chí Võ Thị Minh Sinh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Nghệ An; Đồng chí Thái Văn Thành, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An; đồng chí Bùi Công Vinh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao, cùng lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Sở; đại diện lãnh đạo xã Kim Liên; đại diện lãnh đạo, cán bộ chiến sỹ Công an xã Kim Liên, cảnh sát PCCC và CNCH; Phòng Cảnh sát cơ động; Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an tỉnh Nghệ An; đại diện các dòng họ Nguyễn Sinh, Hoàng Xuân, họ Hà; đại diện các cơ quan, đơn vị trên địa bàn; cùng cán bộ, viên chức, người lao động Khu di tích Kim Liên và đông đảo quý khách hành hương về thăm quê Bác.
☀️Trong không khí trang nghiêm, các đại biểu, nhân dân và du khách đã thành kính dâng hương, dâng lễ tưởng niệm ông Nguyễn Sinh Khiêm, bày tỏ lòng tri ân đối với những đóng góp của ông cho quê hương, đất nước.
☀️Ông Nguyễn Sinh Khiêm, thường được gọi thân mật là “cậu Cả Khiêm”, sinh năm 1888 tại làng Hoàng Trù, là người thông minh, cương trực, giàu lòng thương người và có tinh thần yêu nước sâu sắc. Cùng với chị gái Nguyễn Thị Thanh, ông sớm tham gia các hoạt động yêu nước tại quê nhà, mở lớp dạy chữ, dạy võ, góp phần nâng cao dân trí, khơi dậy tinh thần yêu nước trong lớp trẻ. Ông từng tham gia vận động quyên góp tài chính, lương thực tiếp tế cho nghĩa quân chống Pháp, bị thực dân Pháp bắt giam và đày đi nhiều nơi. Trong thời gian bị quản thúc tại Huế, ông vẫn làm nghề bốc thuốc chữa bệnh cho người nghèo, mở lớp dạy chữ Hán cho con em lao động.
☀️Năm 1940, ông được trả tự do trở về quê. Năm 1942, ông có công tìm vị trí trên núi Động Tranh, dãy Đại Huệ để đưa hài cốt mẹ là bà Hoàng Thị Loan lên an táng. Năm 1946, ông ra Hà Nội thăm Chủ tịch Hồ Chí Minh rồi trở về quê sinh sống. Ngày 23 tháng 8 năm Canh Dần (1950), ông Nguyễn Sinh Khiêm qua đời tại làng Sen, hưởng thọ 62 tuổi. Hằng năm, lễ giỗ ông được tổ chức vào ngày 23 tháng 8 âm lịch tại Khu di tích Kim Liên, là dịp tưởng nhớ, tri ân người anh trai của Chủ tịch Hồ Chí Minh, một người con của quê hương đã có những đóng góp cho quê hương, đất nước.
💖Lễ giỗ không chỉ là dịp tưởng niệm ông Nguyễn Sinh Khiêm mà còn góp phần gìn giữ những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, giáo dục thế hệ hôm nay về lòng yêu nước, tình yêu quê hương, tinh thần nhân nghĩa và lối sống giản dị, giàu tình người.
💖Trong không khí trang nghiêm, thành kính, lễ giỗ để lại những tình cảm sâu sắc trong lòng đại biểu, nhân dân và du khách về với quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh.
TRẦN HOÀI THƯƠNG

28/09/2026

TRANG TRỌNG LỄ GIỖ TƯỚNG QUÂN NGUYỄN ĐẮC ĐÀI TẠI ĐỀN THÁNH CẢ XÃ KIM LIÊN
(18.08 năm Đinh Sửu (1337) – 18.08 năm Bính Ngọ (28.9.2026)
--------- 💖💖💖💖💖 ---------

27/09/2026

🇻🇳GIÁ TRỊ LỊCH SỬ, VĂN HÓA DI TÍCH ĐỀN THÁNH CẢ THỜ TƯỚNG QUÂN NGUYỄN ĐẮC ĐÀI TẠI KIM LIÊN 🇻🇳
(Kỷ niệm 689 năm ngày mất của Tướng quân Nguyễn Đắc Đài)
---------- ☀️☀️☀️☀️☀️☀️ -----------

☀️Đền thờ Tướng quân Nguyễn Đắc Đài nằm ở đỉnh thứ ba của núi Chung, thuộc xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An. Theo sự tích ghi trong gia phả họ Nguyễn hiện còn lưu giữ ở xóm Ngọc Đình, tổ tiên của Nguyễn Đắc Đài, nguyên quán ở làng Đống Thượng, sau thuộc xã Trung Mưu, tổng Thông Lạng, huyện Hưng Nguyên (nay là xã Lam Thành, tỉnh Nghệ An), dời lên ở làng Ngọc Đình, xã Chung Cự, tổng Lâm Thịnh, huyện Nam Đường (nay là xóm Ngọc Đình, xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An). Người con cả của dòng họ tên là Nguyễn Khổng đến Ngọc Đình lấy vợ, sinh con trai là Nguyễn Khám. Ông Nguyễn Khám lập gia đình và sinh được 3 người con trai, Nguyễn Đắc Đài là con trai thứ hai. Lớn lên, Nguyễn Đắc Đài là một chàng trai khôi ngô, khỏe mạnh, giỏi võ nghệ, nổi tiếng trong vùng.
☀️Vào nửa đầu thế kỷ XIV, triều vua Trần Hiển Tông (1324–1341), nước ta bị giặc Bồn Man – một tiểu vương quốc cổ thuộc tỉnh Xiêng Khoảng (Lào) ngày nay – quấy phá. Vua xuống chiếu chiêu tập anh tài ra giúp nước. Nguyễn Đắc Đài hăng hái phụng chiếu, sung vào quân ngũ, tham gia đánh giặc và lập nhiều chiến công xuất sắc, được nhà vua phong là Hoa Lâm tướng quân, sau đổi là Xuân Lâm tướng quân, được xếp là một trong 10 tướng giỏi của đất nước thời nhà Trần.
Một thời gian sau, lại có giặc ở phía Tây Bắc quấy nhiễu. Ông phụng mệnh đem quân đi đánh dẹp, giặc thua, nhưng không may ông bị trọng thương. Trên đường cưỡi ngựa về quê, qua làng Hoàng Trù, ông để rơi mấy giọt máu. Về đến làng Ngọc Đình thì ông mất. Hôm đó là ngày 18 tháng 8 âm lịch, năm Đinh Sửu (1337). Mộ ông được táng ở một khu đất rộng chừng một sào Trung Bộ, rất bằng phẳng, tại làng Ngọc Đình.
Cũng theo gia phả họ Nguyễn ở xóm Ngọc Đình, lúc đầu làng dựng một ngôi đền nhỏ để thờ Xuân Lâm tướng quân Nguyễn Đắc Đài, gọi là đền Thánh Cả. Sang đến thời Lê, có một tướng quân đem quân đi dẹp giặc ở vùng này. Khi qua đền, ông vào thắp hương khấn nguyện, được linh ứng, thắng trận khải hoàn. Về tới kinh đô, để nhớ ơn vị thần được thờ trong đền Thánh Cả, tướng quân đã tâu lên nhà vua. Vua phong sắc thần và cho tu bổ đền khang trang, giao cho hai xã Chung Cự và Gia Lạc hương khói, phụng thờ. Đền gồm ba tòa thượng, trung, hạ điện, có đủ đồ tế khí, gươm giáo, ngựa gỗ khá uy nghi, đẹp đẽ. Ở làng Hoàng Trù, nơi Nguyễn Đắc Đài để rơi mấy giọt máu, dân làng cũng dựng lên một ngôi đền nhỏ để thờ ông. Thời niên thiếu, khi còn ở làng Sen (1901–1906), Chủ tịch Hồ Chí Minh thường được thân phụ Nguyễn Sinh Sắc dẫn sang đền thờ để thắp hương tưởng nhớ Tướng quân – một người con ưu tú của quê hương.
Trước năm 1945, hằng năm, xã Chung Cự và tổng Lâm Thịnh mở lễ hội vào ngày 18 tháng 8 âm lịch để kỷ niệm ngày mất của Tướng quân Nguyễn Đắc Đài. Trước khi vào đại lễ, nhân dân tổ chức rước thần từ ngôi đền ở làng Hoàng Trù lên đền Đức Thánh Cả ở làng Ngọc Đình. Lễ hội đền Thánh Cả được tổ chức rầm rộ, vui vẻ, là dịp để người dân cùng gìn giữ và hưởng thụ những giá trị văn hóa của quê hương, xứ sở. Trước Cách mạng Tháng Tám, đền thờ là nơi hội họp của các chi bộ Đảng thuộc tổng Lâm Thịnh giai đoạn 1930–1931. Sau này, đền bị phá, chỉ còn lại đền Thượng.
Ghi nhớ công ơn người có công với dân, với nước, năm 2015, với nguồn kinh phí xã hội hóa từ nhân dân và sự đóng góp của các nhà hảo tâm trong và ngoài tỉnh, ngôi đền được phục dựng tại vị trí cũ và hoàn thành vào năm 2016, với tổng diện tích 7.523 m².
Đền thờ Tướng quân Nguyễn Đắc Đài hiện nay quay về hướng Nam, nhìn ra dòng sông Lam, sau lưng đền tựa vào núi Chung làm hậu chẩm. Đền được xây dựng quy mô, thiết kế khá hài hòa, gồm cổng, sân, hạ điện, trung điện và thượng điện. Cổng đền khá cao, được làm theo kiểu tứ trụ gồm 4 cột nanh. Bộ phận dưới cùng là chân bệ, được làm theo kiểu gờ chỉ giật cấp. Bốn phía thân trụ được nhấn chìm hình chữ nhật dọc theo thân trụ; phía trên thân trụ là một bệ vuông thót đáy. Bao trùm lên bệ vuông thót đáy là bộ phận kiểu chân quỳ; trên cùng là hình tượng con nghê. Các con nghê ngoảnh mặt đối diện nhau, trông mập mạp, khỏe mạnh và sinh động, được tạo dáng ở tư thế ngồi, hai chân trước vươn lên cao, mắt tròn lồi mở to, miệng há rộng, hai chân sau đứng trụ vững chắc.
Ngoài tứ trụ, bề mặt ngoài được trang trí 3 tượng phù điêu gồm voi phục và hai tượng Hộ pháp. Nối liền về mặt bên của hai trụ quyết phía trong là hệ tường zắc ôm trọn bề mặt phía trước của di tích.
Qua cổng đền là đến sân đền, diện tích khoảng 400 m². Giữa sân xây một tắc môn; mặt trước tắc môn là hình tượng con hổ được đắp nổi khá độc đáo, mặt sau đắp nổi hình chữ Vạn. Phía trước tắc môn đặt hai con voi bằng sứ và một lư hương lớn bằng đá, thiết kế theo kiểu chân quỳ; thân lư hương được tạo hình với những vân mây uốn lượn khá mềm mại.
Nhà hạ điện gồm 3 gian, hai chái, khung nhà làm bằng gỗ lim, mít, kiến trúc có dạng 4 mái (theo kiểu hồi văn). Trên mái có kìm nóc, rồng chầu nguyệt, con sô, đầu đao; nhà được lợp ngói vảy cổ kính, bộ mái xòe ra bốn phía, chiếm 2/3 chiều cao của ngôi nhà, trông rất duyên dáng và sinh động. Trên bờ nóc mái chính diện là hình ảnh “Lưỡng long chầu nhật”. Nghệ thuật trang trí trên các con rường của các vì được chạm b**g kênh với hình tượng hoa dây; các đấu hình tròn được chạm những cánh sen cách điệu và hình ảnh tùng, cúc, trúc, mai, làm tăng thêm tính mỹ thuật và trang nghiêm. Đặc biệt, mặt trước câu đầu của hai vì là hình ảnh chim phượng được các nghệ nhân chạm nổi trong tư thế đang bay, đôi cánh dang rộng bao trùm toàn bộ bề mặt câu đầu, thân hình mập, đầu phượng ngoảnh lại phía sau, bố cục chặt chẽ trên nền hoa dây. Tiếp đến là hai đầu bẩy chạm khắc các đề tài phong phú như cá chép hóa rồng, hươu, nai, thể hiện khá sinh động.
Hạ điện là nơi tập trung trước khi vào hành lễ nên tại đây bài trí một hương án sơn son thếp vàng. Trên hương án đặt một cỗ ngũ sự gồm: lư hương, hai con hạc gỗ, hai cọc sáp.
Nhà trung điện: Qua hạ điện tiếp đến là sân lộ thiên rồi đến trung điện. Trung điện được làm ba gian, có kiến trúc và kết cấu giống với hạ điện nhưng kích thước và diện tích nhỏ hơn.
Nhà thượng điện: Thượng điện là bộ phận kiến trúc cuối cùng của di tích, được làm theo kiểu “Trùng thiềm điệp ốc”, có nghĩa là mái sau của nhà trước nối liền với mái trước của nhà sau, được xây dựng theo kiểu chiều dọc. Thượng điện có 1 gian, được tạo bởi hai bộ vì nối nhau bằng các đường hoành và xà dọc, ngang. Chiều cao của thượng điện tính từ thượng lương xuống là 4 m; xung quanh xây tường, có 4 cột quyết đỡ 4 đầu mái. Thượng điện là nơi thờ Xuân Lâm tướng quân Nguyễn Đắc Đài.
☀️Việc phục dựng Đền thờ Tướng quân Nguyễn Đắc Đài nhằm thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, tín ngưỡng thờ tự trong đời sống của nhân dân địa phương, đồng thời bảo lưu những giá trị lịch sử và nét văn hóa vật thể riêng của địa phương. Qua đó, thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với những giá trị văn hóa quý báu cần gìn giữ, lưu truyền; góp phần phát huy truyền thống anh dũng ngàn năm dựng nước và giữ nước của nhân dân ta, đóng góp vào nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc của quê hương, đất nước. Nơi đây cũng là địa chỉ đỏ để du khách muôn phương về tham quan, chiêm bái, dâng nén tâm hương tưởng nhớ, tri ân vị tướng tài của dân tộc.
LÂM HÙNG

25/09/2026

TRAO YÊU THƯƠNG, THẮP SÁNG ƯỚC MƠ NƠI VÙNG CAO MƯỜNG LỐNG - NGHỆ AN
-------- 💝💝💝💝💝 --------

Sáng 25/9, tại Trường PTDT bán trú TH & THCS Mường Lống, xã Mường Lống, tỉnh Nghệ An, Khu di tích Kim Liên phối hợp với Ban Quản lý Quảng trường Hồ Chí Minh và Tượng đài Bác Hồ tổ chức chương trình trao quà cho học sinh hiếu học nhân dịp Tết Trung thu năm 2026.

Tham dự chương trình có đồng chí Bùi Công Vinh – Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An; đồng chí Nguyễn Thị Lan Hương – Trưởng Ban Quản lý Quảng trường Hồ Chí Minh và Tượng đài Bác Hồ; đồng chí Hà Văn Vinh – Phó Giám đốc Khu di tích Kim Liên; Trung tá Nguyễn Đăng Đề – Đội trưởng Đội Cảnh sát bảo vệ mục tiêu, Phòng Cảnh sát Cơ động – Công an tỉnh Nghệ An; cùng cấp ủy, chính quyền xã Mường Lống, Ban Giám hiệu, các thầy cô giáo và gần 430 học sinh nhà trường.

Tại chương trình, cán bộ Ban Quản lý Quảng trường Hồ Chí Minh và Tượng đài Bác Hồ nói chuyện chuyên đề “Trăng thu nhớ Bác – Thắp sáng ước mơ Mường Lống”, giúp các em hiểu thêm về cuộc đời, sự nghiệp và tình cảm của Chủ tịch Hồ Chí Minh dành cho thiếu niên, nhi đồng. Các em cũng tham gia giao lưu, tìm hiểu về Bác Hồ và quê hương Nghệ An.

Dịp này, Ban Tổ chức trao 36 phần quà Trung thu cho 36 lớp và 30 suất quà, mỗi suất trị giá 500 nghìn đồng, cho học sinh hiếu học có hoàn cảnh khó khăn; tặng quà lưu niệm cho nhà trường. Các em còn được tham gia phá cỗ, nhận bánh kẹo, đèn lồng và giao lưu vui Tết Trung thu. Ban Tổ chức cũng hỗ trợ nhà trường 20 triệu đồng để trang bị thêm giường bán trú, góp phần giúp học sinh vùng cao có điều kiện sinh hoạt tốt hơn.

Chương trình góp phần đưa việc học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh đến gần hơn với học sinh thông qua những hoạt động gần gũi, thiết thực.

PHAN QUÝ

25/09/2026

KHU DI TÍCH KIM LIÊN THAM GIA ĐOÀN CÔNG TÁC HỌC TẬP, KHẢO SÁT VỀ XÂY DỰNG KHÔNG GIAN VĂN HOÁ HỒ CHÍ MINH

Từ ngày 23/9 đến 26/9/2026, Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ Nghệ An tổ chức đoàn công tác học tập, trao đổi kinh nghiệm, khảo sát về xây dựng không gian văn hoá Hồ Chí Minh tại Thành phố Hồ Chí Minh, đại diện Khu di tích Kim Liên có ông Nguyễn Bảo Tuấn – Giám đốc cùng tham gia với đoàn.
Là địa phương vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, Thành phố Hồ Chí Minh luôn nâng cao trách nhiệm giữ gìn, phát huy di sản tư tưởng, đạo đức, phong cách và các giá trị văn hóa của Người trong đời sống xã hội. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của quá trình xây dựng, phát triển Thành phố và từ tình cảm, lòng kính trọng, biết ơn sâu sắc của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh đã xác định nhiệm vụ “Hình thành Không gian văn hóa Hồ Chí Minh ở Thành phố mang tên Bác”, gắn với mục tiêu xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh có chất lượng sống tốt, văn minh, hiện đại, nghĩa tình, phát triển nhanh và bền vững.
Hiện tại, Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai xây dựng 7.677 mô hình Không gian văn hóa Hồ Chí Minh, được hình thành tại nhiều loại hình cơ quan, đơn vị, thiết chế và không gian xã hội, gồm: trụ sở cơ quan, đơn vị; thiết chế văn hóa, thể thao; di tích lịch sử - văn hóa; bảo tàng, nhà truyền thống; thư viện; cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng; trường học; doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh; chợ; không gian công cộng; khu nhà trọ, chung cư, gia đình và lực lượng vũ trang.
Nội dung được triển khai với nhiều hình thức, từ trưng bày sách, tranh, ảnh, hiện vật, tư liệu về cuộc đời, sự nghiệp Chủ tịch Hồ Chí Minh; giới thiệu các điển hình trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; sưu tầm, hệ thống hóa các câu nói, lời dạy, tác phẩm của Người; đến xây dựng, cập nhật kho tư liệu và phát triển Không gian văn hóa Hồ Chí Minh trên nền tảng số. Một số mô hình được thiết kế theo chủ đề, phù hợp với đặc điểm của từng cơ quan, đơn vị, địa phương như: “Bác Hồ với thanh thiếu nhi”, “Bác Hồ với phụ nữ”, “Bác Hồ với lực lượng vũ trang”, “Bác Hồ với doanh nhân, trí thức, kiều bào”, “Hành trình theo chân Bác”, “Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người”, “Học tập Bác mỗi ngày”, “Lời Bác Hồ dạy ngày này năm xưa”...
Việc xây dựng được triển khai theo hướng phù hợp với chức năng, đặc điểm và điều kiện thực tế của từng địa bàn, cơ quan, đơn vị, từng bước mở rộng từ không gian trưng bày, giới thiệu tư liệu sang các mô hình gắn với hoạt động chuyên môn, giáo dục, văn hóa, đời sống cộng đồng. Cụ thể như: các đơn vị, doanh nghiệp tích cực tham gia xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh, coi đây là động lực thúc đẩy cán bộ, đảng viên, người lao động học tập, rèn luyện và cống hiến; từ đó xuất hiện nhiều tập thể, cá nhân điển hình, có sức lan tỏa, góp phần khơi dậy tinh thần yêu nước và ý thức đóng góp cho phát triển đơn vị. Tại các cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng, nhiều hình thức sáng tạo được triển khai, gắn giá trị văn hóa Hồ Chí Minh với đời sống tinh thần, tôn chỉ hành đạo theo hướng gắn bó dân tộc, đúng quy định pháp luật, góp phần tăng cường đoàn kết giữa các tôn giáo và giữa đồng bào có đạo với không có đạo. Trong các cơ sở y tế, Không gian văn hóa Hồ Chí Minh được triển khai với hình thức trưng bày kết hợp mã QR, tư liệu số, sách điện tử, phim tư liệu và các gương điển hình học tập và làm theo Bác, góp phần lan tỏa sâu rộng tinh thần “Lương y như từ mẫu”, nâng cao ý thức, trách nhiệm và xây dựng môi trường bệnh viện nhân văn, phục vụ Nhân dân… Bên cạnh đó, Mô hình “Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh”, “Đường sách Thủ Đức” tiếp tục là những không gian văn hóa tiêu biểu, kết hợp trưng bày, giới thiệu sách, giao lưu chuyên đề về Chủ tịch Hồ Chí Minh, lịch sử Thành phố gắn với phát triển văn hóa đọc.
Đặc biệt, trong hệ thống giáo dục hướng tới xây dựng mỗi cơ sở giáo dục trở thành một không gian tiêu biểu, sáng tạo, hiệu quả. Các cơ sở giáo dục duy trì, nâng cấp không gian hiện hữu với phòng, góc truyền thống, khu trưng bày, sách – tư liệu, góc đọc sách về Bác; phát triển không gian phi vật thể thông qua học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với các hoạt động giáo dục, trải nghiệm, văn hóa – văn nghệ; đồng thời mở rộng không gian số qua thư viện số, tin bài, hình ảnh, video và mã QR. Ngoài ra, Không gian văn hóa Hồ Chí Minh được khai thác như một “phòng học đặc biệt”, gắn với các môn học, sinh hoạt dưới cờ, hoạt động trải nghiệm và nghệ thuật, góp phần đổi mới giáo dục truyền thống, lịch sử, văn hóa, bồi dưỡng lý tưởng, đạo đức, nhân cách và khát vọng cống hiến cho học sinh.
Không gian văn hóa Hồ Chí Minh được thể hiện đồng thời trên không gian vật thể, không gian phi vật thể và không gian số, tạo sự kết hợp giữa hình thức trực quan với hoạt động giáo dục, thực hành và ứng dụng công nghệ.
Việc học tập và xây dựng mô hình Không gian văn hóa Hồ Chí Minh là cách làm thiết thực nhằm "Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới” thấm sâu vào đời sống xã hội, giúp cán bộ, đảng viên, học sinh và nhân dân chuyển từ nhận thức "biết", "hiểu" sang hành động "làm" theo Bác từ những việc nhỏ nhất, xây dựng lối sống văn minh, văn hóa công vụ, tinh thần phụng sự Nhân dân và ý thức thượng tôn pháp luật cho tỉnh Nghệ An cũng như Nhân dân cả nước.
Lê Bích Thủy

25/09/2026

🌼🍀 ĐÊM KHAI MẠC ĐẠI HỘI TDTT NGHỆ AN LẦN THỨ X VÀO TỐI NGÀY MAI 26.09.2016🍀🌼

🔥🏆 ĐÊM KHAI MẠC ĐẠI HỘI TDTT NGHỆ AN LẦN THỨ X🏆🔥
Một đêm rực rỡ sắc màu, bùng cháy cảm xúc và tự hào xứ Nghệ đang chờ đón! ❤️
✨ 1.000 người cùng tạo nên màn đồng diễn nghệ thuật hoành tráng.
🎤 Hương Tràm góp giọng trong đêm hội đặc biệt.
🌟 Sân vận động tỉnh Nghệ An sẽ bừng sáng trong âm nhạc, ánh sáng và tinh thần thể thao!
🕗 20h00 | 26/9/2026
📍 Sân vận động tỉnh Nghệ An
🎟️ MIỄN PHÍ VÀO CỬA – CHÀO ĐÓN TẤT CẢ NGƯỜI DÂN!
❤️ Cùng đến sân – cùng hòa nhịp – cùng tự hào Nghệ An!
🔥 Đêm khai mạc, nhất định không thể bỏ lỡ!

23/09/2026

TRAO QUÀ TRUNG THU – GỬI TRỌN YÊU THƯƠNG ĐẾN TRẺ EM KHUYẾT TẬT XÃ KIM LIÊN
🌸🌼🌸🌸🌼🌸
Chiều ngày 22/9/2026, Chi đoàn Khu di tích Kim Liên phối hợp với Đoàn cơ sở Phòng Cảnh sát cơ động, Công an tỉnh Nghệ An tổ chức chương trình trao quà Trung thu cho các cháu thiếu nhi khuyết tật thuộc Hội Bảo vệ quyền trẻ em và Bảo trợ người khuyết tật – nạn nhân chất độc da cam xã Kim Liên.
Tham dự chương trình có các đồng chí lãnh đạo, đại diện các đơn vị phối hợp cùng đông đảo đoàn viên, thanh niên và các cháu thiếu nhi.
Tại chương trình, những phần quà Trung thu được trao tận tay các cháu với mong muốn mang đến niềm vui, sự động viên và một mùa Trung thu ấm áp, trọn vẹn hơn. Mỗi phần quà tuy giá trị vật chất không lớn nhưng chứa đựng tình cảm, sự quan tâm và tinh thần trách nhiệm của tuổi trẻ đối với các em nhỏ có hoàn cảnh đặc biệt.
Hoạt động trao quà Trung thu là dịp để đoàn viên, thanh niên 2 đơn vị cùng chung tay lan tỏa tinh thần “tương thân tương ái”, thể hiện sự quan tâm của cộng đồng đối với trẻ em khuyết tật; đồng thời góp phần tạo nên không khí vui tươi, ấm áp để các em đón Tết Trung thu đầy ý nghĩa.
Thông qua chương trình, Chi đoàn Khu di tích Kim Liên và Đoàn cơ sở Phòng Cảnh sát cơ động, Công an tỉnh Nghệ An mong muốn tiếp tục phát huy vai trò xung kích, tình nguyện của tuổi trẻ, đồng hành cùng các tổ chức, cá nhân trong các hoạt động an sinh xã hội, chăm lo cho trẻ em và những người có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.


Ngọc Nguyên

22/09/2026

THỂ THAO NGHỆ AN – KHÁT VỌNG VƯƠN CAO
----- 🏃‍♂️🏓🚴🏻‍♀️⛹🏻🤽🏻‍♀️🇻🇳🏅🤽🏻‍♀️⛹🏻🚴🏻‍♀️🏓🏃‍♂️-----

🔥 Chỉ còn 4 ngày nữa, Sân vận động tỉnh Nghệ An sẽ bùng nổ với Lễ khai mạc Đại hội Thể dục thể thao tỉnh Nghệ An lần thứ X – năm 2026!
✨ Tâm điểm đêm khai hội là màn đồng diễn nghệ thuật quy mô với 1.000 người, kết hợp âm nhạc, nghệ thuật và thể thao, tái hiện sắc màu văn hóa, con người và khát vọng vươn cao của xứ Nghệ.
🎤 Đặc biệt, khán giả sẽ được gặp gỡ và thưởng thức phần trình diễn của ca sĩ Hương Tràm – giọng ca được đông đảo khán giả yêu mến, trong một đêm hội thể thao hứa hẹn giàu cảm xúc.
🎉 Chương trình còn có sự góp mặt của nhiều nghệ sĩ, ca sĩ được khán giả yêu mến như NSND Phạm Tiến Dũng, NSND Hồng Lựu, NSƯT Vũ Thắng Lợi, NSƯT Quế Thương, Hoàng Hồng Ngọc, Hà Quỳnh Như, Trang Nhung, Hoàng Tuấn, Quốc Bảo, Mạnh Đạt, Hải Lê và rapper RAMC. Chương trình được dàn dựng công phu, sôi động, tiếp thêm năng lượng cho các vận động viên trước những cuộc tranh tài.
🔥 4 ngày nữa – cùng đếm ngược, cùng hòa nhịp và cùng lan tỏa khát vọng thể thao Nghệ An!
📍 20h00 | 26/9/2026
🏟️ Sân vận động tỉnh Nghệ An
📺 Truyền hình trực tiếp trên NTV