01/09/2026
🔴 LƯỢC Ý TƯỚNG RÂU BÁT TỰ TRÊN DIỆN TƯỢNG PHẬT 🔴
Đức Phật là “Nhân Trung Vương”, là tướng tốt trên hết thảy các tướng tốt, trượng phu hơn hết thảy được gọi là trượng phu nên hình tướng của Ngài được các nhà điêu khắc thời kỳ đầu của nghệ thuật điêu khắc Phật Giáo, tạo hình chạm trỗ hay họa vẽ tượng Phật và Bồ Tát nào cũng đều có râu, để thể hiện và nói lên đức tướng “Đại Trượng Phu” theo quan niệm lúc bấy giờ.
Tướng râu trên diện của tượng Phật theo quan niệm của nghệ thuật tạo tượng Phật Giáo Đại Thừa Bắc Truyền, người Đông phương gọi là râu Bát Tự (râu hình chữ Bát) là tướng râu thể hiện nam tính rõ nét nhất của người đàn ông khác biệt với phụ nữ, ông bà xưa có câu: “Nam tu Nữ nhũ”, cho nên trong xã hội ngày xưa đàn ông thường phải để râu để thể hiện tướng Trượng Phu, vậy nên hình tượng của Đức Phật được thể hiện có râu, cũng không có gì lạ trong tư tưởng văn hóa nghệ thuật xã hội lúc bấy giờ, và đôi khi còn được xem như là phong cách thời thượng được mọi người tôn sùng.
Theo quan niệm của người Đông phương râu mép trên miệng được tượng trưng cho tướng Đại Trượng Phu. Các bậc Đông phương Cổ đức cho rằng: “Người có tướng Đại Trượng Phu là người có chí khí của người nam tử làm việc gì cũng thuận thời, thuận thế. Người có thể đem lại an lạc cho mọi người, tránh cho mọi người khỏi các khổ nạn đó là người chính nhân quân tử Đại Trượng Phu”.
Tướng Đại Trượng Phu theo quan niệm của các Thiền Lâm Cổ Đức Phật Giáo Bắc Truyền là: “Học Phật là việc làm của người Đại Trượng Phu, chưa chắc gì các bậc Đế vương có thể làm được. Cũng có thể nói, đế vương tướng anh hùng khí khái, nhưng chưa chắc gì đã đầy đủ những tư cách của người học Phật cần có. Cho nên Đức Phật mới được tôn xưng là Đại Hùng Thế Tôn, Thiên Nhân Sư, Điều Ngự Đại Trượng Phu”.
Thời Kỳ thứ IV là thời kỳ “Đại Thừa Hóa Thân Phật tượng”, hình tượng đức tướng của Đức Phật được thần thánh hóa theo các Kinh Điển của Đại Thừa Phật Giáo Bắc Truyền. Hình tướng có râu của Đức Phật được Kinh Điển Đại Thừa Phật Giáo Bắc Truyền nhắc đến từ rất sớm như trong Pháp Uyển Châu Lâm trích đoạn Kinh Phật Bổn Hạnh có chép: “Ta thấy chư Phật đều tự mình cắt bỏ râu tóc, hết thảy Thánh Phàm không thể thấy được Phật đảnh của Ta, duy chỉ có hai râu mép, tuy đã cạo nhưng không rụng…”, đây là một trong những điển tích quan trọng trong kinh điển Phật Giáo nói về sự xuất hiện tướng có râu của Phật 🙏🏻
- Thượng Toạ Thích Tâm Mãn -
© Minh Thành Tự
̣̂ThuậtPhậtGiáo
