14/04/2026
Câu chuyện: Kỷ niệm đi viết bài Đại tướng Nguyễn Chí Thanh thăm Lao Chải. - (Theo lời kể của nhà báo Trần Hùng).
Nhà báo Trần Hùng, nguyên Phó Trưởng ty Văn hóa tỉnh Lào Cai, nguyên Phó Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy Hoàng Liên Sơn. Đối với ông kỷ niệm sâu đậm nhất là lần trực tiếp theo Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng phụ trách nông nghiệp của Trung ương lên thăm, làm việc tại huyện vùng cao Sa Pa và xã Lao Chải ngày 16/11/1963.
Khi gặp ông, Đại tướng bắt tay và hỏi:
- Đồng chí là bộ đội vừa chuyển sang làm báo phải không?
Viết đúng sự thật nhé. Đừng viết nhiều về tôi mà chỉ viết những vấn đề ở cơ sở nơi chúng ta sẽ đến thăm và làm việc.
Vào làm việc với đồng bào và cán bộ xã Lao Chải, Đại tướng chuyển lời thăm hỏi ân cần của Bác Hồ tới Nhân dân địa phương và trao tặng Huy hiệu Bác Hồ cho một số cán bộ, người dân xã Lao Chải.
Đại tướng lắng nghe ý kiến của đồng bào và đề nghị mọi người phát biểu nêu ý kiến riêng của mình và yêu cầu người phiên dịch dịch sát nghĩa bà con phát biểu...
Chào tạm biệt xã Lao Chải về thị trấn Sa Pa, trên đường đi tôi thầm nghĩ Đại tướng có nhiều trăn trở sau buổi làm việc hay sao nên ít nói chuyện với mọi người cùng đi như buổi sáng trên đường vào thăm...
Hôm sau Đại tướng tới thăm và làm việc với lãnh đạo Huyện ủy Sa Pa.
Lãnh đạo Huyện ủy Sa Pa đã báo cáo tình hình mọi mặt của địa phương và có vẻ tâm đắc về việc huyện có chủ trương phát triển rộng khắp cây d**g riềng và hứa với Đại tướng sẽ xây dựng Sa Pa là “Thủ đô d**g riềng” trong vài năm tới.
Hình như Đại tướng không vui lắm, tôi thấy Đại tướng nói:
- Tôi đã xuống xã Lao Chải, lại được nghe các đồng chí phát biểu nhưng thử hỏi thiên nhiên cho Sa Pa một bầu trời mát, đẹp như thế này, người Pháp xưa chọn làm nơi nghỉ mát, du lịch thì tại sao các đồng chí lại không hướng vào xây dựng Sa Pa thành “Thủ đô du lịch”? Còn theo người dân Lao Chải nói thì trồng rừng, trồng cây sa mộc, cây ăn quả xứ lạnh, cây dược liệu quý và có đủ điều kiện phát triển chăn nuôi trâu, bò đủ sức kéo tại chỗ và cung cấp cho miền xuôi. Cùng với thâm canh tăng năng suất cây trồng, Sa Pa phải đầu tư làm nhiều ruộng bậc thang, kể cả nương bậc thang để chống xói mòn, mở đường phục vụ du lịch...
Ý kiến chỉ đạo của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh làm mọi người bừng tỉnh.
Hình như cảm nhận sự thay đổi của người nghe nên Đại tướng tiếp tục phát biểu:
- Những vấn đề tôi phát biểu ở đây đề nghị các đồng chí suy nghĩ, tôi sẽ nêu vấn đề này với Tỉnh ủy Lào Cai cùng xem xét và quyết định…
Qua tìm hiểu, một số người dân cao tuổi ở Lao Chải (nay thuộc phường Hoàng Liên, thị xã Sa Pa) còn nhớ hình ảnh năm xưa địa phương vinh dự được đón Đại tướng Nguyễn Chí Thanh từ thị trấn Sa Pa lội rừng xuống thăm đồng bào Lao Chải đang hăng hái làm ruộng bậc thang để định canh, định cư lâu dài theo lời huấn thị của Hồ Chủ tịch khi Người thăm tỉnh Lào Cai ngày 23 - 24/9/1958.
Trong chuyến thăm này, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh đã khen ngợi cán bộ, đảng viên và Nhân dân xã Lao Chải giỏi làm ruộng bậc thang nhất huyện Sa Pa và tặng địa phương tấm ảnh chân dung Hồ Chủ tịch cùng 17 Huy hiệu Bác Hồ để xã làm giải thưởng tặng những xã viên có thành tích xuất sắc trong khai phá ruộng bậc thang.
Năm 1963 và các năm tiếp theo, xã Lao Chải luôn là lá cờ đầu làm ruộng bậc thang của huyện Sa Pa và cả tỉnh Lào Cai.
Từ kinh nghiệm hay của xã Lao Chải, đầu tháng 11/1964, Tỉnh ủy Lào Cai đã ra chỉ thị “Quy định một số điểm cụ thể khuyến khích Nhân dân các dân tộc đẩy mạnh phong trào làm ruộng bậc thang” đăng trên Báo Lao Cai đổi mới.
Báo Lao Cai đổi mới còn có xã luận và tổ chức đợt tuyên truyền sâu đậm về phong trào thi đua làm ruộng bậc thang để góp phần định canh, định cư theo chỉ đạo của Trung ương và Tỉnh ủy Lào Cai.
(trích lược: bài báo "Kỷ niệm đi viết bài Đại tướng Nguyễn Chí Thanh thăm Lao Chải" do Tiến Ngọc đăng trên báo Lào Cai)