26/12/2025
Trong sơn mài truyền thống, ánh sáng được tạo nên từ những chất liệu như vàng, bạc thếp, vỏ trứng, xà cừ, qua nhiều lớp sơn và những lần mài khiến bề mặt bóng mịn. Đó là một thứ ánh sáng thầm thì, xuất hiện từ sâu trong bề mặt. Sinh ra ở Chuôn Ngọ, một làng nghề khảm trai lâu đời, Nguyễn Xuân Lục hiểu rõ rằng xà cừ, nếu lạm dụng, dễ trở thành một hiệu ứng trang trí nặng tính mỹ nghệ. Bởi vậy, anh tìm cách trả lại cho xà cừ khả năng quan trọng nhất của nó: tự biểu đạt ánh sáng.
Xà cừ trong các sáng tác của Lục không còn là yếu tố phụ trợ cho bố cục mà trở thành nguồn sáng chính. Nhờ phổ màu rộng và biến đổi theo góc nhìn, xà cừ trong tay anh hiện lên như những đường ánh sáng sắc, những bụi sao nối đuôi nhau trong nền sơn then đen lánh và sơn cánh gián nâu trầm.
Hình ảnh:
1 & 2: Trầm tích 13, 2025. Sơn mài cốt vải bồi sơn ta. 120 x 82 cm.
3 & 4: Phản thể 1, 2023. Sơn mài trên vóc gỗ. 53 x 53 cm.
__
In the convention of Vietnamese lacquer sơn mài, light can be seen in a glossy sheen inscribed with silver and gold leaves, egg shells, mother of pearl that has gone through multiple times of painting and sanding. Thus, it is a subtle source of light emerging from a dense radient surface. Born and growing up in Chuôn Ngọ craft village renounced for mother of pearl inlay, Nguyễn Xuân Lục acknowledges that an overuse of mother of pearl will render Vietnamese lacquer no less than a mere decorative intent. Thus, Luc, in his works retrieves its utmost potential of embodying light.
With that, it doesn’t serve to accompany the painting composition but becomes the main subject of inquiry. With iridescent and shimmering highlights, the mother of pearl in Luc’s works takes shape in series of stardust, rays of sharp lights penetrating the space, crisscrossing each other against the deeply back lacquer sơn then and brownish cockroach-wing-color lacquer sơn cánh gián.
Photos:
1 & 2: Sediment 13, 2025. Lacquer, cloth core layered with raw lacquer. 120 x 82 cm.
3 & 4: Reflection 1, 2023. Lacquer on wood. 53 x 53 cm.
