10/15/2026
From October 16, 2026, through October 17, 2027, the Polish Museum of America will present the monographic exhibition Szukalski: The Mythshaper / Szukalski. Rzeźbiarz mitu, dedicated to Stanisław Szukalski (1893–1987), one of the most original and controversial artists of the twentieth century. The exhibition is organized by the Polish Museum of America in collaboration with the National Institute of Polish Cultural Heritage Abroad POLONIKA.
Organized by: The Polish Museum of America and National Institute of Polish Cultural Heritage Abroad POLONIKA
Curatorial Team: Julita Siegel (PMA), Maria Muszkowska, Dr. Paweł Drabarczyk vel Grabarczyk, and Dr. Magdalena Gutowska (POLONIKA Institute).
The exhibition presents Szukalski as an artist who, drawing on his study of diverse mythologies and artistic traditions, including Pre-Columbian and Slavic traditions, sought to create a modern mythology of his own. He developed it through sculpture, drawings, prints, and photography, as well as through an alternative theory of human history, language, and narratives. Situated at the intersection of art and ideology, science and myth, modernism and archaism, his work defies simple classification and continues to inspire fascination, debate, and critical reflection.
The exhibition offers a reinterpretation of the artist’s legacy from the perspective of contemporary scholarship on modernism, migration, cultural identity, transnational art, pseudoscience, and outsider art. It also raises questions about the role of myth in the modern world and the boundaries between art, science, and ideology.
The exhibition is accompanied by a catalog prepared by an international team of scholars, art historians, writers, and artists. The publication documents Szukalski’s body of work and presents his art in light of the latest scholarship and contemporary perspectives on modernism, mythology, and pseudoscience.
The opening program will also include the discussion “Szukalski: Too Dynamic to Be Ignored?”, taking place on October 17, 2026, at 1:00 p.m. The conversation will explore, among other topics, how Szukalski constructed his own myths and alternative vision of history, why his work continues to provoke debate, and, more broadly, how to present the work of artists whose legacies are complex and contested.
This exhibition is held under the honorary patronage of the Minister of Culture and National Heritage
October 16th 2026 - October 17th 2027
Opening Reception October 16th 2026 7:00 pm (Admission: $25)
Discussion “Szukalski: Too Dynamic to Be Ignored?”
October 17 2026 1:00 pm (Admission: $20)
Combined Admission (Oct 16 & 17)
$40 Purchase Advance Tickets Online
♦ Wielkimi krokami zbliża się wernisaż wystawy „Szukalski. Rzeźbiarz mitu / Szukalski. The Mythshaper". We wstępie do katalogu towarzyszącego wystawie zespół kuratorski pisze:
🗨️ Wystawa „Szukalski. Rzeźbiarz mitu” zaprasza do konfrontacji z myśleniem Szukalskiego – niepokojącym, problematycznym, niekiedy wręcz prowokującym. Ukazuje artystę uwikłanego w paradoksy nowoczesności – człowieka, który próbował wypowiadać się na aktualne społecznie tematy i przezwyciężyć kryzys sensu poprzez stworzenie własnej opowieści o ambicjach uniwersalnych. Pokazuje, że Szukalski czasami czerpał z popularnych wówczas nurtów, wchodząc w swojej twórczości w dialog na przykład z dorobkiem Auguste’a Rodina.
Innym razem nowoczesności poszukiwał w anachronizmie. Nie był w tym wówczas odosobniony. Czy w jego wizjach można jednak rozpoznać jakiś pierwiastek, który współbrzmi z dzisiejszymi lękami, pragnieniami lub ambicjami? Ekspozycja zachęca do tego, by przyjrzeć się temu, w jaki sposób narracja Stacha z Warty rezonuje z dzisiejszymi mechanizmami radykalizacji i tworzenia alternatywnych „systemów wiedzy”. Czy wizje tego artysty można odczytywać jako próbę odnalezienia własnego miejsca w świecie, który dla wielu emigrantów pozostaje nieprzewidywalny i nieprzyjazny? A może tym, co ma szansę ostać się z „projektu Szukalski” jest sam język formalny, wciąż czytelny i chyba inspirujący w wielu popkulturowych mikro- i makrokosmosach?
Czy da się go – i czy trzeba – oddzielić od rozmachu nonkonformistycznego myślenia? Aby zbliżyć się do odpowiedzi na te pytania zaprosiliśmy do współudziału w wystawie współczesnych twórców, działających w domenie obrazu i języka: Jagodę Czarnowską, Łukasza Orbitowskiego, Jakuba Woynarowskiego, a także kolekcjonera sztuki, Matthew Chiarello. Niech także ich wypowiedzi zasugerują, gdzie w naszych archiwalnych i po troszę „artystyczno-archeologicznych” poszukiwaniach śladem sztuki XX-wiecznego wizjonera natrafiamy jeszcze na ślady życia. A może Stacha z Warty po prostu nie wolno brać zbyt serio, tylko dostrzec kampowy potencjał jego przegiętej twórczości? Wreszcie, last but not least, ekspozycja podejmuje kwestię odpowiedzialności badacza, kuratora i muzealnika wobec materiału, który zarazem fascynuje i budzi poważne zastrzeżenia. Oferuje tym samym przestrzeń do refleksji nad tym, jak pracować z twórcami „zbyt dynamicznymi, by ich ignorować”. 🗨️
♦ Zapraszamy do Polish Museum of America od 16.10.2026 do 17.10.2027 r.
▶ Zespół kuratorski: dr Paweł Drabarczyk vel Grabarczyk, dr Magdalena Gutowska (Instytut POLONIKA), Maria Muszkowska, Julita Siegel (PMA),
▶ Organizatorzy: Polish Museum of America, 984 N Milwaukee Ave we współpracy z Narodowym Instytutem Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA
▶ Instytucje i osoby użyczające dzieł: Archives Szukalski (Glenn Bray and Lena Zwalve), Matthew Chiarello, Bernard Friedman
▶ Partnerzy wystawy: Archives Szukalski
▶ Patronat honorowy: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Polish Consulate in Chicago
▶ Patronat medialny: Tygodnik Powszechny, dzieje.pl
▶ Sponsorzy wystawy: Victoria Granacki, Matthew & Katy Chiarello, Stephen & Jamie Kusmierczak, Barbara Mirecki, Małgorzata Palka & Daniel Sobol, Mark Levandoski, Conrad Miczko, Virginia Cudecki, Copernicus Foundation, Marz Brewery
