03/09/2026
Ustura gagalı alk (Alca torda)
Siyah sırtı, bembeyaz karnı ve beyaz çizgiler taşıyan kalın gagasıyla Kuzey Atlantik’in en dikkat çekici deniz kuşlarından biri: ustura gagalı alk.
Bu sağlam yapılı kuşlar, yaklaşık 900 grama ulaşabilen ağırlıkları ve 68 santimetreyi bulabilen kanat açıklıkları ile dikkat çekerler. Küçük sürü balıkları ile beslenen ustura gagalı alkler, su altında kanatlarını kullanarak âdeta uçarlar. Dalışlarının çoğunu yüzeye yakın sularda gerçekleştirse de gerektiğinde 100 metreyi aşan derinliklere inebilirler.
Üreme döneminde Kuzey Atlantik kıyılarındaki sarp kayalıkları ve adaları tercih ederler. Kış aylarını çoğunlukla açık denizde geçirir, bazı topluluklar daha güneydeki bölgelere doğru binlerce kilometre yol alabilirler. Uzun ömürlü olan bu türde, kaydedilmiş en yaşlı bireyin 41 yaşına ulaştığı bilinmektedir.
Ustura gagalı alkler geçmişte yumurtaları, etleri ve tüyleri için yoğun biçimde avlanmıştır. Günümüzde ise balıkçı ağlarına hedef dışı olarak takılma, besin kaynaklarının azalması, iklim değişikliği ve petrol kirliliği türün karşı karşıya olduğu başlıca tehditler arasındadır. Özellikle petrol, tüylerin su geçirmezlik özelliğini bozarak kuşların yüzmesini, uçmasını ve vücut sıcaklığını korumasını güçleştirebilir.
Buna rağmen türün küresel nüfusu günümüzde artış eğilimindedir ve Asgari Endişe kategorisinde değerlendirilir. Ancak deniz kirliliğinin ve hedef dışı avlanmanın azaltılması, ustura gagalı alklerin yanı sıra diğer deniz kuşlarının korunması için de büyük önem taşır.
