หอศาสตราแสนเมืองฮอม

หอศาสตราแสนเมืองฮอม พิพิธภัณฑ์อาวุธโบราณล้านนา ศิลปะการต่อสู้ป้องกันตัวชาติพันธุ์ไท และบ่อเหล็กเมืองลอง พิพิธภัณฑ์เพื่อการเรียนรู้อาวุธโบราณ และการต่อสู้ป้องกันตัว

วันพญาวัน เลี้ยงผีครูเชิงหาญของศูนย์การเรียนรู้เวียงเชียงเหล็ก หอศาสตราแสนเมืองฮอม ประจำปี 2569 ปีที่ 27สำเร็จบัวร...
16/04/2026

วันพญาวัน เลี้ยงผีครูเชิงหาญของศูนย์การเรียนรู้เวียงเชียงเหล็ก หอศาสตราแสนเมืองฮอม ประจำปี 2569 ปีที่ 27

สำเร็จบัวระมวลไปด้วยดี ขอบพระคุณจินเจอร์เบรดแกลลอรี่ที่ร่วมฮ่ายฮอมหัวเด็ด อ.หนองม่วงไข่ จ.แพร่

ขอบพระคุณครูหนานต๊ะ ฮ่ายฮอมน้ำขาว อ.เมือง จ.ลำปาง และฟ้อนเจิงดาบถวายปูจา

ยามเย็นอาบน้ำผีขุนน้ำแม่ลอง ผีเจ้าบ้านนาตุ้ม ผู้รักษาหมู่บ้านและขุนน้ำแม่ลอง แม่น้ำสาขาแม่น้ำยมไหลผ่านเวียงลองรุ่นแรก เป็นที่มาของชื่อ “เมืองลอง” ปีนี้พ่อหนานอุ่นเรือน จ้ำข้าว (ผู้ทำพิธี) อายุ 98 ปีแล้ว

วันปากปี พรุ่งนี้อีกวันเลี้ยงผีเตาเหล็ก ขอเรียนเชิญนะครับ

สุขบานหวานใจปีใหม่เมือง 2569 นะครับ…………………………………………คำโอกาสเวนทานทำบุญแผ่ผายนาบุญถึงเทวดาอารักษ์บ้านเมือง ฉบับเมืองเชี...
14/04/2026

สุขบานหวานใจปีใหม่เมือง 2569 นะครับ

…………………………………………

คำโอกาสเวนทานทำบุญแผ่ผายนาบุญถึงเทวดาอารักษ์บ้านเมือง ฉบับเมืองเชียงใหม่

“…ปูตั้บ หื้อบุญนี้ผับทั่วตังเมือง ตังเมืองลี้ เมืองเถิน เมืองทา เมืองออน บ่อพระแวน เมืองแจ๋ม เมืองกลาง ด่านเมืองยวม สะลวง เวหา กาดสา เมืองกึ๊ด ป่องแยง ขี้เหล็ก แม่แตง นาหมาก เทพไท้เจ้าหากอยู่จุ๊รวายศี บุญนี้แผวแผ่ปราณี หื้อรอดเสี้ยงทุกสรอกห้วยราวดอยเสลปัพพัตตา ตังดอยหินแลดอยดิน ผ่อช่อ บางพ่องมีวิมานตั้งต่ออากาศกว้างกลางหาว พ่องอยู่เครือเขาเถาวัลย์ พ่องอยู่รักษามหาธาตุแลกระพุ่มฉัตร พ่องอยู่รักษาวัดวาอารามบ้านเมืองเหมืองฝายแห่งมุที ขอเทพไท้เจ้าจุ่งโมทนาตาน

ฝ่ายใต้คือ เวียงท่ากาน เวียงกุมกาม สะปุ๋ง ป่าตาล ป่าซาง สบขาน แม่วาง เปติหนโลกว่าผีสองนางพี่น้อง อยู่ทั่วห้องอาณา อารักษ์ผีบาอยู่ดงดำ ขุนเมืองวิน เมืองเทียน สะป๊อก ดอยน้อย ม่อนครก เป็นที่โสลกเรียนคำยาว ถ้ำน้ำขาว เวียงด้ง เมืองพร้าว โหล่งขอด กับเจ้ายอดเมืองแกน…”

ปีใหม่เมือง ก็เริ่มเตรียมปอกมะพร้าวคนขนมปาด ทำเหมือนปีก่อน ๆ ลดขนาดนิดหน่อยตามเศรษฐกิจบ้านเมือง16 วันพญาวัน - เลี้...
13/04/2026

ปีใหม่เมือง ก็เริ่มเตรียมปอกมะพร้าวคนขนมปาด ทำเหมือนปีก่อน ๆ ลดขนาดนิดหน่อยตามเศรษฐกิจบ้านเมือง

16 วันพญาวัน - เลี้ยงผีครูเชิงหาญ
17 วันปากปี - เลี้ยงผีเตาเหล็ก
18 วันปากเดือน - ปอยข้าวสังฆ์

ขอเชิญมาแอ่วหากันได้นะครับ

“อืมพรึกลูคู” พิธีเลี้ยงผีกลองกบตัวแม่ หรือพิธีดำหัวกลองกบตัวเมีย ประเพณีของชาวกะเหรี่ยงบ้านค้างใจ อำเภอวังชิ้น จังหวั...
29/03/2026

“อืมพรึกลูคู” พิธีเลี้ยงผีกลองกบตัวแม่ หรือพิธีดำหัวกลองกบตัวเมีย ประเพณีของชาวกะเหรี่ยงบ้านค้างใจ อำเภอวังชิ้น จังหวัดแพร่ ที่เกี่ยวโยงกับเครื่องดนตรีที่เปรียบดั่งวัตถุทางความเชื่อ ที่สืบเนื่องกันมานานกว่าพันปี แม้กลองใบนี้ยังไม่ได้รับการพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์ถึงอายุที่แท้จริง แต่ร่องรอยการผุกร่อนเสียหายของเนื้อสำริด ร่องรอยหักขอบกลองตามจำนวนผู้ถือครองรักษาที่ล่วงลับไปแต่ละคน รวมถึงเรื่องเล่าชุมชนว่ากลองใบนี้ใส่หลังช้างมาพร้อมกับค้อนตีเหล็กและทั่งตีเหล็ก จากบ้านเก่าเมืองเดิมที่ปัจจุบันอยู่ในเขตของเมียนมา..
ปีนี้เป็นรอบเลี้ยงครั้งใหญ่ด้วยหมู และประจวบเหมาะกับโอกาสที่ชาวบ้านได้ย้ายกลองมารักษาไว้ยังเรือนเก๊าผีหลังเดิม และจะมีพิธีกรรมนี้อีกครั้ง 3 ปีข้างหน้า (2572) ที่ต้องเลี้ยงด้วยไก่ และถัดไปอีก 3 ปี จึงเลี้ยงใหญ่ด้วยหมูอีกครั้ง ด้วยเป็นกลองกบตัวแม่จึงสืบผีกลองทางฝ่ายหญิง ผู้ทำพิธีดำหัวและตีกลองจึงเป็นผู้หญิงที่ต้องทำก่อนผู้ชาย..
ภาพถ่ายโดย : เวียงเชียงเหล็ก พิพิธภัณฑ์หอศาสตราแสนเมืองฮอม

ตีขันคำมาเชิญ ตีขันเงินมาต้อน ขอเชิญร่วมพลิกรรมปูชาเลี้ยงผีครูเชิงหาญและผีเตาเหล็กเมืองลองศูนย์การเรียนรู้เวียงเชียงเห...
24/03/2026

ตีขันคำมาเชิญ ตีขันเงินมาต้อน ขอเชิญร่วมพลิกรรมปูชาเลี้ยงผีครูเชิงหาญและผีเตาเหล็กเมืองลอง

ศูนย์การเรียนรู้เวียงเชียงเหล็ก พิพิธภัณฑ์หอศาสตราแสนเมืองฮอมประจำปี ๒๕๖๙ ปีที่ ๒๗

วันพญาวัน ที่ ๑๖ เมษายน พ.ศ.๒๕๖๙

ครูหลวงครูเค้า (พ่อหมอเฒ่า เจ้าฟ้ามังทรา เมืองพม่า ฤๅษีเทวะ อาจารย์ดอยด้วน เมืองพะเยา แสนไชย เมืองฝาง หนานศรีวิไชย หนานกุมาร หนานคัมภีระ หนานขัตติยะ เจ้าหมื่นด้งนคร เมืองลำปาง พญาแสนหลวง เมืองเชียงใหม่ แสนคำหลวง เมืองลอง)

ครูคาถาสืบตระกูล เมืองลำปาง เมืองลอง (เจ้าน้อยศรีสองเมือง ณ ลำปาง เจ้าบัวทอง ตาป้อ แสนราชสมภาร พ่อหลักยอด สมภาร สิบตรีศรีมูล มารยาทประเสริฐ)

ครูเชิงไก่ตีปีกแม่ฮ้อยเดือยคำ แสนไชยมงคล โป่หัวศึกเมืองลองคนสุดท้าย (พ่อครูหลักพรหม ต้นศิริ พ่อครูหนานก๋องคำ ต้นศิริ)

ครูเชิงดาบปทุมจักร เมืองเชียงเจือง สิบสองพันนา เมืองยอง (พ่อครูหนานสาม วงศ์ราษฎร์)

ครูเชิงสาวไหม เมืองน่าน (พ่อครูหนานเมืองดี เทพประสิทธิ์ ครูคมสัน กันทะสอน)

ครูเชิงมะผาบสาย เมืองสะเมิง (พ่อครูสร้อย เรือนคำ หนานมนตรี พรหมจารี)

ครูเชิงดาบเมืองเชียงใหม่ (พ่อครูคำ กาไวย์ พ่อครูมานพ ยาระณะ)

ครูก้าแลวเมืองขุนยวม (พ่อครูหนานปุ้น ช่างเหล็ก)

ครูก้าโต้เมืองเชียงดาว (พ่อครูสล่าทุนแข่ง)

วันปากปี ที่ ๑๗ เมษายน พ.ศ.๒๕๖๙

เลี้ยงผีเตาเหล็กเมืองลอง (เมืองเชียงแสน เมืองเชียงใหม่) ประจำปี (เลี้ยงในรอบปีเป็นครั้งที่ ๒) ผีพิสสะหนูหลวงตนหลวง ผีพิสสะหนูหลวงทั้งสี่ (เจ้าข้อมือเหล็ก เจ้าเป๊กสะจา ท้าวดอกไฟ เจ้าฝนแสนห่า)

ยินดีที่เฮาฮักบ้านปินมาแอ่วครับ
12/03/2026

ยินดีที่เฮาฮักบ้านปินมาแอ่วครับ

ขออนุโมทนากับคณะสามเณร 40 รูป และคณะครูโรงเรียนพระปริยัติธรรมเชตวัน ต.หัวทุ่ง อ.ลอง จ.แพร่ ที่มาทัศนศึกษาเยี่ยมชม...
25/02/2026

ขออนุโมทนากับคณะสามเณร 40 รูป และคณะครูโรงเรียนพระปริยัติธรรมเชตวัน ต.หัวทุ่ง อ.ลอง จ.แพร่ ที่มาทัศนศึกษาเยี่ยมชมหอศาสตราแสนเมืองฮอม เวียงเชียงเหล็ก ในช่วงบ่ายวันนี้ คงได้องค์ความรู้ท้องถิ่นและได้แรงบรรดาลใจในการเรียนรู้ต่อไปไม่มากก็น้อยนะครับ

ต้อนรับคณะทัศนศึกษา ครูและนักเรียนจากโรงเรียนบ้านนาหลวง อ.ลอง จ.แพร่ จำนวนทั้งหมด 39 คน ชมแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติและแ...
05/02/2026

ต้อนรับคณะทัศนศึกษา ครูและนักเรียนจากโรงเรียนบ้านนาหลวง อ.ลอง จ.แพร่ จำนวนทั้งหมด 39 คน ชมแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติและแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ศิลปวัฒนธรรม ได้แก่ พระธาตุขวยปู น้ำพุร้อนบ้านแม่จอก ศูนย์การเรียนรู้เวียงเชียงเหล็ก และเเหล่งเรียนรู้ผ้าซิ่นตีนจกร้านเพื่อนแพง

ไปมาหาสู่ เยี่ยมเยือนพันธมิตร ถิ่นวีรชนคนกล้าบ้านระจัน ในงานวางพวงมาลา สดุดีวีรชนค่ายบางระจัน ที่จัดขึ้นทุกวันที่ ๔ กุมภ...
04/02/2026

ไปมาหาสู่ เยี่ยมเยือนพันธมิตร ถิ่นวีรชนคนกล้าบ้านระจัน ในงานวางพวงมาลา สดุดีวีรชนค่ายบางระจัน ที่จัดขึ้นทุกวันที่ ๔ กุมภาพันธ์ของทุกปี
เป็นปีที่สองที่ทางเตาศาสตราวุธเวียงเชียงเหล็ก ศูนย์การเรียนรู้เวียงเชียงเหล็ก เดินทางไปร่วมงานสำคัญนี้ เช่นเดียวกับทางร้านศาสตราวุธบ้านระจัน นักรบบ้านระจัน เดินทางมาร่วมพิธีเปิดบ่อสร้างต๊างคำที่เมืองลอง ทุกวันเดือน ๓ ออก ๓ ค่ำเหนือ การเดินทางไปมาหากันทำให้เกิดการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้มากมาย คราวนี้รู้สึกเป็นเกียรติที่ได้ลงข่วงฟ้อนบูชาร่วมกับนักดาบจากสำนักอาทมาฏรามคำแหง ขอขอบคุณที่ให้การต้อนรับเป็นอย่างดีในการเดินทางเยือนในครั้งนี้ครับ
ขอบคุณภาพถ่ายจากร้านศาสตราวุธบ้านระจัน

"ห้ามสอนเชิงสอนการต่อสู้" คำบอกเล่าถึงสาเหตุของการสูญหาย และกฎหมายควบคุมวิชาการต่อสู้..สำหรับผู้ฝึกศิลปะการต่อสู้ป้องกัน...
01/02/2026

"ห้ามสอนเชิงสอนการต่อสู้" คำบอกเล่าถึงสาเหตุของการสูญหาย และกฎหมายควบคุมวิชาการต่อสู้..
สำหรับผู้ฝึกศิลปะการต่อสู้ป้องกันตัวล้านนา อาจเคยได้ยินคำบอกเล่าถึงสาเหตุที่ทำให้วิชาการต่อสู้ล้านนาสูญหายไปเป็นจำนวนมาก นั่นคือ "คำสั่งห้ามสอนเชิงการต่อสู้" เพราะเชิงล้านนามีความดุดันอันตราย ยากที่ทางการจะเข้ามาควบคุมจัดการความไม่สงบ แต่ก่อนหน้านี้ ทางเรายังไม่เคยพบหลักฐานเชิงเอกสารถึงคำสั่งห้ามสอนเชิงการต่อสู้ล้านนา มีเพียงแต่คำบอกเล่าเท่านั้น จนกระทั่งได้เดินทางไปเก็บข้อมูลและขอสำเนาเอกสารโบราณอักษรธรรมล้านนาฉบับหนึ่งที่อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา นั่นคือ "กฎหมายนครจันทึก" เมื่อนำเนื้อหามาปริวรรต เราได้พบกับข้อกฎหมายที่น่าสนใจเกี่ยวกับอาวุธและการต่อสู้อย่างชัดเจนในหน้าที่ ๗ บรรทัดที่ ๔ ความว่า
"...ท่านกล่าวไว้ถึงมิได้เป็นโจรก็ดีคงให้มีโทษมันคือสอนโจรถือสัตกาวุธให้เพื่อน..."
ด้วยเอกสารมีความชำรุดมากจนเนื้อหาขาดไป จึงต้องอาศัยตีความจากเนื้อหาที่เหลืออยู่ ได้ใจความดังนี้ "หากใครก็ตามสอนเพื่อน(หรือผู้อื่น)ใช้อาวุธ แล้วผู้นั้นนำวิชาไปกระทำความผิด เช่น นำวิชาไปข่มขู่ผู้อื่น พลั้งมือใช้อาวุธทำร้ายผู้อื่นจนบาดเจ็บหรือถึงแก่ชีวิต ถึงผู้เรียนมิได้เป็นโจรก็ตาม ให้มีโทษผู้สอนเสมอสอนโจร"
นอกจากนี้ในหน้า ๑ บรรทัดที่ ๒ พบข้อความว่า
"...ถ้าโจรถือศัตราวุธด้วยมองหมุดไปผกมอง..." แต่เนื่องจากการบันทึกเอกสารชิ้นนี้ใช้อักษรธรรมล้านนาเขียนทับศัพท์ภาษาไทยภาคกลาง และปะปนสำเนียงโคราชด้วย ทำให้ไม่สามารถปริวรรตเนื้อหาบางส่วนได้ เนื้อความบางส่วน สันนิษฐานว่าผู้จดบันทึกอาจเขียนแค่พอให้ตัวเองจดจำและเข้าใจได้ผู้เดียว เช่น "น้อมนำ" ก็เขียนว่า "นำนำ" หรือ "โจร" เขียนว่า "จน" เนื่องจากกฎหมายนครจันทึกเป็นหนังสือต้องห้าม มีข้อบังคับว่าห้ามให้ผู้ใดได้อ่านหรือหยิบจับโดยง่าย..
อย่างไรก็ตาม ที่พิพิธภัณฑ์หอศาสตราแสนเมืองฮอม ศูนย์การเรียนรู้เวียงเชียงเหล็ก ได้เก็บรักษากฎหมายพระอัยการเมืองด่านขุนทดฉบับจริงเอาไว้ สภาพค่อนข้างสมบูรณ์ โดยหน้าปกมีอักษรธรรมล้านนาเขียนไว้ว่า "นโมตัสสะ" ส่วนเนื้อหาภายในใช้อักษรไทยและขอมในการจดบันทึก ในอนาคตอาจมีการปริวรรตและนำเนื้อหามาเทียบเคียงกัน หากโชคดีที่ตัวกฎหมายเป็นแบบเดียวกัน เราคงจะได้รับรู้เรื่องราวในกฎหมายนครจันทึกที่สมบูรณ์ขึ้น ได้เห็นภาพสะท้อนสังคมด่านขุนทดและนครจันทึก ซึ่งเป็นด่านสำคัญของเมืองนครราชสีมา ที่มีประชากรส่วนหนึ่งเป็นชาวเชียงแสนที่ถูกกวาดต้อนลงไปเมื่อคราวสงครามเชียงแสนแตก ปีพ.ศ.๒๓๔๗..
จะเห็นได้ว่าตัวบทกฎหมายนครจันทึกไม่ได้ห้ามสอนวิชาการต่อสู้โดยตรง แต่ก็อาจทำให้ผู้มีวิชาต้องคิดให้ดีก่อนที่จะสอนใคร และข้อกฎหมายอาจไม่ใช่ปัจจัยเดียวที่ทำให้วิชาการต่อสู้ล้านนาสูญหาย ยังมีปัจจัยอื่นอีกมากที่ทำให้วิชาการต่อสู้โบราณล้านนาหายไป เช่น รูปแบบการศึกสงครามที่เปลี่ยนไป ค่านิยมทางสังคม การหลงลืมวัฒนธรรมท้องถิ่น ผู้มีความรู้เก็บตัวและไม่เปิดเผยว่าตนมีวิชา ฯลฯ ทางเราเชื่อว่าอาจมีข้อกฎหมายควบคุมวิชาการต่อสู้ การใช้หรือครอบครองอาวุธในลักษณะนี้อยู่อีกมากที่ยังไม่ถูกค้นพบ หรือหลายท่านอาจจะเคยเห็นเอกสารลักษณะนี้ผ่านตาแล้ว สามารถเข้ามาเสนอข้อมูลได้นะครับ..
หมายเหตุ - "สัตกาวุธ" มีผู้ให้ความเห็นว่าเป็นสำเนียงภาษาโคราช บางครั้งก็ออกเสียงว่า "สักกาวุธ"

17 มกราคม 2569 ต้อนรับคณะกรรมการสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย (สศร.) ประเมินตัดสินเมืองศิลปะ (Art City) เพื่อประเมินศ...
17/01/2026

17 มกราคม 2569 ต้อนรับคณะกรรมการสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย (สศร.) ประเมินตัดสินเมืองศิลปะ (Art City) เพื่อประเมินศักยภาพการเป็นเมืองศิลปะแห่งใหม่

ยินดีต้อนรับและขอบคุณที่เป็นหนึ่งในแหล่งศิลปวัฒนธรรมของจังหวัดแพร่ในการประเมินรอบตัดสิน

Cr. สำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย

ที่อยู่

44/4 หมู่ 2 บ้านนาตุ้ม ตำบลบ่อเหล็กลอง อำเภอลอง จังหวัดแพร่
Phrae
54150

เวลาทำการ

จันทร์ 08:30 - 17:00
อังคาร 08:30 - 17:00
พุธ 08:30 - 17:00
พฤหัสบดี 08:30 - 17:00
ศุกร์ 08:30 - 17:00
เสาร์ 09:00 - 20:00
อาทิตย์ 09:00 - 20:00

เบอร์โทรศัพท์

+66808546237

เว็บไซต์

แจ้งเตือน

รับทราบข่าวสารและโปรโมชั่นของ หอศาสตราแสนเมืองฮอมผ่านทางอีเมล์ของคุณ เราจะเก็บข้อมูลของคุณเป็นความลับ คุณสามารถกดยกเลิกการติดตามได้ตลอดเวลา

ติดต่อ ธุรกิจของเรา

ส่งข้อความของคุณถึง หอศาสตราแสนเมืองฮอม:

ทางลัด

แชร์