28/05/2026
✍🏼✏️📝🫶🏻🫶🏻
https://www.facebook.com/share/1JGEAockwi/?mibextid=wwXIfr
📝
ปัจจุบันมีสิ่งที่มามาทดแทน
"ดินสอไม้" กับ "กระดาษ" มากมาย
ยุคแรกๆ อาจจะเป็นเพียง
"ดินสอกด" "ปากกาลูกลื่น" "ปากกาเปลี่ยนสี"
แต่ปัจจุบันสิ่งที่มาแทนคือ
"ปากกาดิจิตอล" กับ "หน้าจอ"
ที่ไม่ต้องเหลา เขียนลื่นปรื๊ด
อยากได้สีอะไร ความหนาของเส้นเท่าไหร่
เพราะสามารถกดปุ่มข้างๆ ด้ามเปลี่ยนสีได้เลย
เขียนผิด เขียนไม่สวย วาดผิด วาดเกิน
ก็กดปุ่มย้อนหลัง หรือ เปลี่ยนหน้าวาดใหม่ได้เลย
ความสะดวกสบาย ง่ายต่อการใช้งาน
และหลากหลายตอบโจทย์ความต้องการ
ทำไมเราต้องให้เด็กๆ ย้อนกลับไปสู่
การใช้ดินสอไม้กับกระดาษธรรมดาๆ กันด้วย
สำหรับเด็กเล็กๆ ดินสอไม้เขียนบนกระดาษธรรมดาๆ
สามารถพัฒนาหลายสิ่งมากกว่าที่เราคิด
และมีความจำเป็นต่อวัยของเด็กๆ มากนัก
**********
คำถาม "ทำไมเราควรให้เด็กๆ ใช้ดินสอไม้เขียนบนกระดาษ"
คำตอบ...
✏️ (1) เด็กเล็กอยู่ในช่วงพัฒนากล้ามเนื้อมัดเล็ก
ได้แก่ "มือ นิ้วมือ และตา"
ดังนั้นการคุมน้ำหนักมือยังไม่คงที่
บางคนกดแรง บางคนกดเบาไป
บางคนเขียนได้ แต่ยังไม่มั่นคง
หากใช้ปากกาดิจิตอลหรือดินสอกด/ปากกา
อาจจะทำให้เด็กๆ ไม่ได้พัฒนาการคุมแรงขึ้นมา
นอกจากนี้เวลาที่เด็กๆ เขียนกดแรงเกินไป
กระดาษจะบุ๋ม หรือ ทะลุจนขาดได้
ทำให้เด็กๆ กลับมาควบคุมแรงที่มือมากขึ้น
ผิวสัมผัสจากไม้และกระดาษ
แตกต่างจากพลาสติก เหล็ก และกระจก
เพราะไม้ไม่ลื่นเท่ากับพื้นผิวอื่นๆ
ทำให้เด็กๆ จับได้ติดมือและมีแรงต้านขณะขีดเขียนมากกว่า
"การใช้ร่างกายสองซีก"
นอกจากมือข้างที่ถนัดจับดินสอแล้ว
เด็กๆ ต้องใข้มืออีกข้างจับกระดาษไว้ด้วย
เพื่อไม่ให้กระดาษขยับ/หมุนไปมา
การใช้ดินสอเขียนบนกระดาษจึงพัฒนา
การใช้ร่างกายสองซีก
***
✏️ (2) เด็กเล็กฝึกสมาธิผ่านการช้าลง
เวลาใช้ดินสอไม้ขีดเขียนอาจจะไม่ได้ลื่นเท่าอุปกรณ์อื่น
ดินสอกด/ปากกาก็ลื่นไหล
ปากกาดิจิตอลกับหน้าจอนั้นลื่นยิ่งกว่า
แต่เพราะแรงเสียดทานระหว่างดินสอกับกระดาษจริงๆ
ทำให้เด็กๆ ช้าลง เพราะค่อยๆ ลาก ค่อยๆ ขีด ถึงจะเขียนได้
เด็กๆ ต้องควบคุมมือและนิ้วมือ รวมทั้งตาต้องมองจดจ่อ
เมื่อเด็กๆ เขียน/วาด พวกเขาได้ฝึกควบคุมตัวเองไปด้วย
ความช้าที่เกิดขึ้นทำให้เด็กๆ ต้องจดจ่อมากขึ้น
การจอจ่อต่อเนื่องเกิดเป็นสมาธิที่พร้อมเรียนรู้
"การฝึกแก้ไขสิ่งที่ผิด"
การที่เด็กๆ ใช้ดินสอเขียน
เมื่อเขียน/วาดผิด เขาได้เรียนรู้การแก้ไข้
นั่นคือการใช้ยางลบ ลบสิ่งที่ผิดพลาดนั้น
เขาต้องใช้เวลาและความพยายามลบให้สะอาด
เด็กๆ ได้ฝึกความอดทนและคิดก่อนทำ
แต่การใช้เทคโนโลยี การแก้ไขนั้นง่ายมาก
แค่กดปุ่มย้อนกลับ หรือ ปิดแล้ววาดใหม่ได้เลย
ทำให้เด็กๆ ขาดโอกาสยับยั้งชั่งใจ
เพราะเมื่อไม่ได้ดั่งใจก็แค่เริ่มใหม่ทันที
***
✏️ (3) ดินสอไม้กระตุ้นประสาทสัมผัสได้ดี (Sensory)
เด็กวัย 0-7 ปี เรียนรู้และพัฒนาได้ดี
ผ่านประสาทสัมผัสต่างๆ
ดังนั้นกลิ่นและผิวสัมผัสจากไม้
ผิวกระดาษที่มีตั้งแต่ละเอียด-หยาบ
กระตุ้นการรับรู้ทางกายได้ดี
แม้จะมีเทคโนโลยีมากมาย
แต่จุดเริ่มต้นของการเรียนรู้
ควรเป็นไปตามพัฒนาการ
เด็กเล็กจึงควรเริ่มต้นจากการใช้ดินสอกับกระดาษ
ก่อนจะไปใช้เทคโนโลยีอื่นๆ ที่ซับซ้อนและละเอียดกว่า
***
✏️ (4) ดินสอไม้และกระดาษธรรมดา
ไม่ดึงความสนใจของเด็กๆ ไปจากงาน
นอกจากนี้ด้วยราคาที่ไม่แพงจนเกินไป
เด็กๆ ไม่ต้องระวังมากจนเกินไป
เพราะดินสอไม้ตกอาจจะหัก แต่เหลาได้เสมอ
ไม่เหมือนอุปกรณ์อื่นๆ ที่ต้องระวังมากกว่านั้นมากนัก
ส่วนกระดาษ เป็นเหมือนเพื่อนที่คอยสนับสนุนเด็กๆ
ทุกครั้งที่เขียน/วาด กระดาษคือหลักฐานความพยายาม
และร่องรอบของพัฒนาการ
เด็กๆ เห็นผลงานเก่าๆ บนกระดาษของเขา
ทำให้เด็กๆ เรียนรู้ที่จะพัฒนาฝีมือไปเรื่อยๆ
สุดท้ายที่เราอาจจะคาดไม่ถึง
เพราะความเรียบง่ายของดินสอไม้
ทำให้เด็กๆ สามารถให้ความสนใจสิ่งสำคัญกับ
"การขีดเขียน" และ "การวาด" ได้อย่างเต็มที่
ดินสอไม้และกระดาษธรรมดาจึงทำหน้าที่เป็น
เบื้องหลังการเรียนรู้และพัฒนาการของเด็กๆ ได้อย่างดีเยี่ยม
***
✏️ (5) ดินสอและกระดาษสอนการระวังและยืดหยุ่น
ทำให้เด็กๆ ลดการตัวเองเป็นศูนย์การลดลง
ผู้ใหญ่ทุกคนเคยได้ยินอันตรายจากดินสอมาบ่อยๆ
แต่ไม่ใช่เพียงดินสอ ทุกอุปกรณ์ต้องสอนให้เด็กๆ ใช้ให้ถูกวิธี
กฎการใช้งานเพื่อป้องกันอันตราย
(1) ดินสอไม้ต้องใช้บนโต๊ะ ไม่ถือเดิน/วิ่ง เด็ดขาด
(2) ดินสอมีไว้เขียน/วาด ไม่ใช่ของเล่น เราไม่ใช้แทนดาบหรือธนู
(3) เมื่อใช้เสร็จให้เก็บเข้าที่เดิมเสมอ (จะใส่กล่องดินสอ/ที่วาง)
เด็กเล็กยังต้องการการดูแลใกล้ชิดจากผู้ใหญ่
ไม่ต่างอะไรกับการใช้อุปกรณ์อื่นๆ
แม้จะทำตามกฎได้แล้ว แต่ก็ควรให้การดูแลสอดส่องเสมอ
ส่วนกระดาษ แม้จะไม่ได้มีราคาแพง
แต่เราสามารถสอนให้ใช้อย่างคุ้มค่า
ไม่ใช้ทิ้งขว้าง ดังนั้นก่อนจะแจกกระดาษ
เราตั้งกติกาง่ายๆ ได้ว่า
(1) ใช้จนเต็ม และใช้ทั้งสองด้านของกระดาษ
(2) ถ้าวาดผิด ให้หาวิธีแก้ไข้ ลบไม่ได้ ลองเติมแต่งดู
(3) เมื่อใช้แล้วให้เก็บผลงานเข้าแฟ้ม/ใส่กล่อง/จุดที่วางไว้
ดินสอและกระดาษจึงสอนให้เด็กๆ ปรับตัว
เพราะดินสอและกระดาษคงไม่เปลี่ยนแปลงตัวเองเข้าหาเด็กๆ
เด็กๆ จึงได้ฝึกความยืดหยุ่น การระมัดระวังตัวเอง
เมื่อเวลาผ่านไปเราพบว่าเด็กๆ ได้ลดเอาตัวเองเป็นศูนย์กลางลง
**********
📝
อุปกรณ์การเขียนจึงสำคัญพอๆ กับการฝึกเขียน
สิ่งที่ใหม่กว่า สวยงามกว่า สะดวกสบายกว่า
ใช่ว่าจะเหมาะสมกับการฝึกเขียน
"ความธรรมดา แต่ทนทาน"
"ความช้า แต่สม่ำเสมอ"
อาจจะจำเป็นกว่านัก
ความสำคัญของการเขียนจึงไม่ใช่แค่เพื่อให้ได้ตัวอักษรที่สวยงาม
แต่เพื่อให้เด็กได้พัฒนากล้ามเนื้อมัดเล็กของเขา
ให้มือจดจำน้ำหนักและทิศทางการเคลื่อนไหว
เพื่อให้สมองได้พัฒนาผ่านการใช้มือ นิ้วมือและตา
การควบคุมน้ำหนักมือจะช่วยให้เขาควบคุมตนเองได้ดีขึ้น
ไปช้าๆ ไปเรื่อยๆ
แต่ไปจนจบดีกว่า
🌱
ด้วยรักจากใจ
เม
เพจตามใจนักจิตวิทยา
