08/10/2025
วันที่06 ตุลาคม 2568
นักธรณีวิทยาตัวน้อย 🕵️🦑
รร.ประถมภูมิธรรม ได้มาศึกษาดูซาก ดึกดำบรรพ์ที่มีมีอายุมากกว่า 450ล้านปีมาแล้ว ณ นอติลอยด์ ท่ากระดาน
โดยมี คุณโร คุณสุรทร์ เป็นผู้ให้ความรู้ให้ครั้งนี้
นอติลอยด์ท่ากระดาน ได้รับการขึ้นทะเบียน เป็นแหล่งซากดึกดำบรรพ์ กลุ่มของซากสัตว์ทะเล พบมากในหิน เป็นสิ่งอัศจรรย์ที่อยู่ในอำเภอศรีสวัสดิ์ ซึ่งเป็นธรณีฟอสซิลมีอายุ450-470ล้านปี มาแล้ว ถือเป็นมรกดของชาวศรีสวัสดิ์ และเป็นสถานที่ท่องเที่ยวแหล่งเรียนรู้ที่ควรอนุรักษ์ไว้ ให้คงอยู่กับลูกหลานต่อไป
นอติลอยด์ (Nautiloid) เป็นสัตว์ทะเลในกลุ่มเดียวกับพวกหมึก (ชั้นเซฟาโลโพดา : Class Cephalopoda) อาจเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “หมึกทะเลโบราณ” ซึ่งเป็นหมึกที่มีเปลือกแข็งหุ้มภายนอก ที่รู้จักกันดีในปัจจุบัน คือ หอยงวงช้าง (Nautilus : ภาษาละติน แปลว่า กะลาสีเรือ, นักเดินเรือ) มักพบซากดึกดำบรรพ์ปรากฏโดดเด่นในช่วงต้นมหายุคพาลีโอโซอิก (Early Paleozoic) ในฐานะนักล่า โดยได้พัฒนาเปลือกทั้งรูปแบบและรูปร่างที่หลากหลาย พบเป็นซากดึกดำบรรพ์ประมาณ 2,500 ชนิด แต่อยู่รอดมาถึงปัจจุบันเพียง 6 ชนิด จาก 2 สกุล คือ สกุล Nautilus และ Allonautilus
ลักษณะทั่วไปของนอติลอยด์ คือ มีเปลือกแข็งหุ้ม ภายในมีผนังกั้นตามแนวขวาง แบ่งเป็นช่องอยู่ด้านในคล้ายห้อง ช่องนอกสุดที่มีขนาดใหญ่สุดเป็นช่องที่มีตัวอาศัยอยู่ มีท่อแกนกลางสำหรับใช้ถ่ายเทน้ำและอากาศเข้าไปในช่องเปลือกทำให้ลอยตัวได้ เมื่อจะดำน้ำลง จะปล่อยอากาศที่อยู่ในช่องเหล่านี้ออกมา แล้วให้น้ำเข้ามาแทนที่ ทำให้ตัวหนักและจมลงได้ อันเป็นหลักการเดียวกับถังอับเฉาในเรือดำน้ำ ซากดึกดำบรรพ์ที่พบทั่วโลกมีหลายขนาด พบซากดึกดำบรรพ์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดเกือบ 10 เมตร
แหล่งซากดึกดำบรรพ์นอติลอยด์ที่บ้านท่ากระดาน อำเภอศรีสวัสดิ์ จังหวัดกาญจนบุรี เป็นแหล่งที่พบซากดึกดำบรรพ์นอติลอยด์จำนวนมาก หลากหลายสกุล และสมบูรณ์แห่งหนึ่งในประเทศไทย พบในชั้นหินปูนยุคออร์โดวิเชียนตอนกลาง (ประมาณ 470 ล้านปีก่อน) ส่วนใหญ่ประกอบด้วย 3 สกุล ได้แก่ Actinoceras, Armenoceras, และ Orthoceras โดยสกุล Actinoceras พบเป็นจำนวนมากที่สุด ขนาดยาว 10 – 20 เซนติเมตร กระจายอยู่ทั่วไปเนื้อหินปูน จากหลักฐานการพบซากดึกดำบรรพ์หินสาหร่าย หรือ สโตรมาไทไลต์ (Stromatolite) บริเวณตอนบนของชั้นหินเหล่านี้ (ปรากฎเป็นลายตาข่ายในชั้นหินกระจายอยู่ทั่วไป) สามารถแปลความหมายได้ว่าหินในบริเวณนี้มีการสะสมตัวเขตน้ำขึ้นน้ำลง และเขตต่ำกว่าระดับน้ำลงต่ำสุดในบางครั้ง ส่วนบริเวณตอนล่าง ซึ่งพบนอติลอยด์ขนาดเล็กที่วางตัวขนานกับแนวชั้นหิน บ่งบอกถึงการสะสมตัวในสภาพแวดล้อมที่มีพลังงานระดับปานกลางถึงสูง
#ซากดึกดำบรรพ์ #นอติลอยด์ท่ากระกาน #ทะเล
