พิพิธภัณฑ์ แร่-หิน

11/03/2026

.
ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 8-9 มีนาคม 2502 หรือ 67 ปีที่แล้ว นับเป็นความปลื้มปิติของเหล่าพสกนิกรชาวจังหวัดระนองและจังหวัดภูเก็ต ที่ได้ร่วมรับเสด็จพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมราษฏรภาคใต้ โดยในช่วงที่เสด็จทอดพระเนตรกิจการเหมืองแร่ซึ่งเป็นอาชีพหลักของภาคใต้ในสมัยนั้น คณะกรรมการเตรียมการรับเสด็จฯ ได้มอบหมายให้กรมโลหกิจนำเสด็จทอดพระเนตรเหมืองแร่ดีบุก ได้แก่ เหมืองเรือขุด ของบริษัท ไซมิศทิน ซินดิเกต จำกัด จังหวัดระนอง และเหมืองสูบ เหมืองเจ้าฟ้า ของบริษัทอนุภาษและบุตร จังหวัดภูเก็ต

ในฟิล์มภาพถ่ายของคุณสุวิทย์ สุจินัย เจ้าหน้าที่กรมโลหกิจ ได้บันทึกภาพการรับเสด็จฯ ซึ่งภาพถ่ายบางส่วนปรากฏในหนังสือข่าวสารโลหกิจ ปีที่ 4 ฉบับที่ 3 เดือนมีนาคม 2502 ในคอลัมน์ “บันทึกอธิบดี” และ “บันทึกการรับเสด็จฯ” พิพิธภัณฑ์จึงขอนำภาพถ่ายบางภาพซึ่งอยู่ระหว่างการอนุรักษ์ เป็นภาพที่บันทึกสิ่งของที่มีผู้ทูลเกล้าฯ ถวาย (เป็นเพียงบางส่วนของสิ่งของที่ประชาชน นายเหมือง หน่วยงานต่าง ๆ นำมาถวาย) แสดงให้เห็นถึงความจงรักภักดี ความปลื้มปิติของประชาชนชาวระนองและชาวภูเก็ตที่อยู่ในภาพให้ชมกันค่ะ

ในส่วนของสิ่งของที่กรมโลหกิจทูลเกล้าฯ ถวาย เป็นกล่องตัวอย่างแร่ ทำด้วยพลาสติก เป็นช่องใส่ตัวอย่างแร่ 30 ชนิด ตัวกล่องพื้นดำ ฝากล่องสีขาว และเอกสารโลหกิจ แสดงภาพการสำรวจแร่ การทำเหมืองแร่ทุกชนิดในประเทศไทย พร้อมคำบรรยาย
--------------------------------------------------------------------------
ที่มา:
กรมโลหกิจ. (2502). เอกสารโลหกิจสำหรับประชาชน ฉบับทูลเกล้าถวายเนื่องในการเสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตรการทำเหมืองแร่ภาคใต้ พ.ศ. 2502. กรุงเทพฯ: กรมโลหกิจ.
https://library.dmr.go.th/elib/cgi-bin/opacexe.exe?op=mmvw&db=Main&skin=S&mmid=3061&bid=10509

บ.ก. (นามแฝง). (2502, มีนาคม). บันทึกการรับเสด็จฯ. ข่าวสารโลหกิจ. 4(3): ข.1-ข.10
https://library.dmr.go.th/elib/cgi-bin/opacexe.exe?op=mmvw&db=Main&skin=S&mmid=9697&bid=31900
วิชา เศรษฐบุตร. (2502, มีนาคม). บันทึกอธิบดี. ข่าวสารโลหกิจ. 4(3): ก.1-ก.3
--------------------------------------------------------------------------

ตามรอยเสด็จในสถานที่จริงต่อได้ที่......เหมืองขุดแร่ บริษัท ไซมิสทิน ซินดิเกต จำกัด……
Siam Tin Heritage Center (ศูนย์มรดกดีบุกสยาม) ตำบล หงาว อำเภอเมืองระนอง จ.ระนอง ติดตามได้ที่เพจ Siam Tin Heritage Centre Ranong ศูนย์มรดกดีบุกสยาม จังหวัดระนอง
....สถานที่ประทับแรมในการเสด็จจังหวัดระนอง....
ติดตามได้ที่
เพจ สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดระนอง
ซึ่งในช่วงต้นปี 2569 ที่ผ่านมา ทางจังหวัดระนองได้เปิดให้ประชาชนเข้าชมจวนผู้ว่าราชการจังหวัดระนอง ซึ่งเป็นสถานที่ประทับแรมในการเสด็จ

10/03/2026

#แร่หินสายมู สู่เดือนมีนาคม💙

"อะความารีน (Aquamarine)" เป็นแร่ประเภท ‘เบริล’ ชนิดเดียวกับมรกต มีสีน้ำเงินอมเขียว หรือสีฟ้าน้ำทะเลอ่อนไปจนถึงเข้ม มีรูปทรงหกเหลี่ยมปลายตัด ผลึกโต มีค่าความแข็งอยู่ที่ 7.5-8.0

ทางความเชื่อสายมู ถือได้ว่าอะความารีนเป็นอัญมณีประจำเดือนมีนาคม โดยเชื่อกันว่าเป็นพลอยของเทพเจ้าแห่งท้องทะเล🌊โดยท่านที่เกิดในเดือนมีนาคมนี้ เป็นนักรักที่ดี มีอารมณ์อ่อนไหวง่าย เป็นผู้ชอบเสียสละ เห็นอกเห็นใจคนอื่น ชอบทำงานที่ละเอียดอ่อน ผู้ใดที่สวมใส่อัญมณีนี้จะได้ทุกสิ่งทุกอย่างดังใจปรารถนา อีกทั้งยังเป็นสัญลักษณ์แห่งความสงบ เยือกเย็น🌬️

📌โดยในประเทศไทย อะความารีนพบบ้างเล็กน้อยในที่อำเภอแม่แจ่ม และอำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่ แต่เป็นชนิดที่มีคุณภาพต่ำ มีรอยแตก และเนื้อทึบ

#แร่หินสายมู
#พิพิธภัณฑ์แร่หิน

26/02/2026

คิดถึงพิพิธภัณฑ์กันบ้างไหม
ตอนนี้พิพิธภัณฑ์ยังคงปิดปรับปรุงอยู่แต่การดำเนินงานหลังบ้านของเจ้าหน้าที่ยังคงตรวจสอบข้อมูลของตัวอย่างแร่ หิน เพื่อนำมาจัดแสดงกันอยู่ค่ะ

นอกจากตัวอย่างแร่ หินแล้ว ในพิพิธภัณฑ์ยังมีอุปกรณ์ เครื่องมือในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่กรมทรัพยากรณีหรือกรมโลหกิจในสมัยก่อน รวมทั้ง ฟิล์มและภาพถ่าย จากการสำรวจ การดำเนินงานของกรม ซึ่งเรากำลังดำเนินการสำรวจวัตถุเหล่านี้เพื่อวางแผนในการตรวจสอบ การอนุรักษ์สภาพ การจัดทำข้อมูล การจัดเก็บ เพื่อให้ทุกคนสามารถเข้ามาศึกษา สืบค้น หลักฐานอ้างอิงทางประวัติศาตร์เหล่านี้ต่อไป

โอกาสหน้าแอดมินจะนำวัตถุและภาพบางส่วนมาเล่าให้ฟังค่ะ

14/02/2026

#แร่หินสายมู สู่เดือนแห่งความรัก💕

14 กุมภา...วันวาเลนไทน์

"โรสควอตซ์ (Rose Quartz)" เป็นอัญมณีในตระกูล “ควอตซ์” ชนิดหนึ่ง มีสีชมพูอ่อนจนถึงสีชมพูเข้ม มีลักษณะโปร่งใสถึงโปร่งแสง มีค่าความแข็งที่ 7 ตามสเกลของโมส์ (Moh’s scale)

โดยทางความเชื่อสายมู เชื่อกันว่าเป็นหินแห่งความรักและการให้อภัย ความมีเมตตา ช่วยเสริมเสน่ห์และสร้างมิตรภาพ และสามารถช่วยเยียวยาหรือปลอบประโลมจิตใจ อีกทั้งยังก่อให้เกิดความเชื่อมั่นในตัวเองอีกด้วย✨

ทั้งนี้นอกจากประโยชน์ทางด้านสายมูที่ช่วยส่งเสริมพลังงานดีๆซึ่งและกันแล้ว ภายในชีวิตประจำวัน ควอตซ์ถูกนำไปใช้เป็นส่วนหนึ่งของงานอุตสาหกรรมด้านต่าง ๆ เช่น เครื่องประดับ เลนส์กล้องจุลทรรศน์ นาฬิกาควอตซ์ รวมถึงอุปกรณ์ควบคุมความถี่ของคลื่นวิทยุอีกด้วย

#แร่หินสายมู
#วาเลนไทน์
#พิพิธภัณฑ์แร่หิน

12/02/2026

#ธรณีวิทยาน่ารู้ : เมื่อการนับหลักฐานใหม่ ทำให้ไทยได้ฟอสซิลสกุลใหม่ #เต่าไทยรุจา อายุกว่า 220 ปี
การศึกษาซากดึกดำบรรพ์ชนิดนี้ดำเนินมาอย่างต่อเนื่องยาวนานกว่า 45 ปี และล่าสุดในปี พ.ศ. 2568 ได้รับการทบทวนทางอนุกรมวิธานใหม่ จนถูกจัดตั้งเป็น “สกุลใหม่ของโลก” อย่างเป็นทางการ แต่การศึกษาซากดึกดำบรรพ์ไม่ได้หยุดอยู่ที่การค้นพบครั้งแรก หากแต่ต้องอาศัยการ นับใหม่จากหลักฐานเดิม เมื่อองค์ความรู้ เครื่องมือ และมุมมองทางวิชาการพัฒนาไป เต่าไทยรุจาจึงถูกยกขึ้นมาทบทวนและศึกษาใหม่ อีกหลายครั้ง
ตั้งแต่การค้นพบครั้งแรกเมื่อปี 2523 จากการสำรวจของคณะโบราณชีววิทยาไทย–ฝรั่งเศส ในหมวดหินห้วยหินลาด กลุ่มหินโคราช ซึ่งพบซากสัตว์มีกระดูกสันหลังจำนวนมากในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย ทั้งที่จังหวัดขอนแก่น เพชรบูรณ์ และชัยภูมิ และในปี 2524 คณะสำรวจโบราณชีววิทยาไทย-ฝรั่งเศส ค้นพบชิ้นส่วนกระดองเต่าเพิ่มอีก 14 ชิ้น
ต่อมาในปี 2527 มีการตีพิมพ์ผลการศึกษาและตั้งชื่อเป็นชนิดใหม่ของโลกว่า โปรกาโนคีลิส รุจาเอ (𝘗𝘳𝘰𝘨𝘢𝘯𝘰𝘤𝘩𝘦𝘭𝘺𝘴 𝘳𝘶𝘤𝘩𝘢𝘦) เพื่อเป็นเกียรติแก่อาจารย์รุจา อิงคะวัต อดีตนักธรณีวิทยา กรมทรัพยากรธรณ และนักบรรพชีวินวิทยาชาวไทยผู้มีบทบาทสำคัญในการสำรวจครั้งนั้น โดย #เต่าไทยรุจา จากปลายยุคไทรแอสซิกซึ่งเป็นยุคที่ไดโนเสาร์เริ่มครองโลก ซึ่งเป็นซากดึกดำบรรพ์เต่าที่เก่าแก่ที่สุดในเอเชียมีอายุถึง 220 ล้านปี
แต่นักบรรพชีวินก็ยังคงค้นพบตัวอย่างเพิ่มเติมอีก 8 ชิ้น ในช่วงปี พ.ศ. 2553–2554 โดยคณะสำรวจมหาวิทยาลัยมหาสารคาม และการศึกษาเชิงเปรียบเทียบอย่างละเอียดในเวลาต่อมา ทำให้นักวิจัยพบว่า ลักษณะกระดองของเต่ารุจาเอมีความแตกต่างจากสกุล โปรกาโนคีลิส (𝘗𝘳𝘰𝘨𝘢𝘯𝘰𝘤𝘩𝘦𝘭𝘺𝘴) อย่างชัดเจน โดยเฉพาะกระดองท้องส่วนหน้า และมีความใกล้เคียงกับเต่าดึกดำบรรพ์อีกสกุลหนึ่งในยุโรปคือโปรเทอโรเคอร์ซิส (Proterochersis) แต่ก็ยังมีลักษณะเฉพาะที่แตกต่าง
เวลากว่า 45 ปีที่เต่าไทยรุจาเดินทางผ่านการค้นพบหลักฐานใหม่ การศึกษาใหม่จากข้อมูลเชิงประจักษ์เพื่อเป็นการต่อยอดความรู้ให้ชัดเจนขึ้น จนเมื่อนับหลักฐานข้อมูลใหม่ทั้งหมดจึงนำไปสู่การตั้งสกุลใหม่ของโลกในปี พ.ศ. 2568 ว่า ไทยคีลิส (𝘛𝘩𝘢𝘪𝘤𝘩𝘦𝘭𝘺𝘴) แต่ยังคงชื่อชนิดว่า รุจาเอ (𝘳𝘶𝘤𝘩𝘢𝘦) โดย ดร. Tomasz Szczygielski นักบรรพชีวินวิทยาจากโปแลนด์ ร่วมกับ พิพิธภัณฑ์สิรินธร-Dinosaur museum กรมทรัพยากรธรณี และมหาวิทยาลัยมหาสารคาม
สำหรับเต่าไทยรุจาเป็นเต่าน้ำจืดดึกดำบรรพ์ที่มีกระดองสมบูรณ์ มีการวิวัฒนาการของกระดูกซี่โครงกลายเป็นกระดองหลังและกระดองท้องอย่างชัดเจน ขนาดกระดองยาวประมาณ 20–25 เซนติเมตร ซึ่งเล็กกว่าที่เคยคำนวนไว้ในอดีต และเล็กกว่าญาติร่วมยุคในทวีปยุโรปเกือบสองเท่า ลักษณะสัณฐานของเต่าไทยรุจาถือเป็นรอยต่อทางวิวัฒนาการสำคัญของสัตว์สะเทิ้นน้ำสะเทิ้นบกนี้อาจถือกำเนิดขึ้นจากทวีปเอเชียก่อนกระจายพันธุ์ไปทวีปยุโรป
ภาพเต่ารุจาโดย Fossil World
#เต่ารุจา #ซากดึกดำบรรพ์ #ขอนแก่น #ชัยภูมิ

07/11/2025

❌️❌️ปิดรับสมัคร❌️❌️

📢📢 ข่าวประชาสัมพันธ์ : รับสมัครงาน
รับสมัครพนักงานจ้างเหมาบริการ : ภัณฑารักษ์ จำนวน 1 ตำแหน่ง
ปฏิบัติงาน : ณ ส่วนพิพิธภัณฑ์แร่-กรุงเทพมหานคร
กองธรณีวิทยา กรมทรัพยากรธรณี
เปิดรับสมัครตั้งแต่ วันนี้ - 7 พฤศจิกายน 2568
ส่งประวัติพร้อมเอกสารหลักฐานได้ที่อีเมล [email protected]
ติดต่อสอบถามเพิ่มเติม
พิพิธภัณฑ์แร่-หิน กรุงเทพมหานคร กองธรณีวิทยา กรมทรัพยากรธรณี
facebook : พิพิธภัณฑ์แร่-หิน
โทร : 0 2621 9647 , 06 5984 3943
เวลาราชการ 08.30 - 16.30 น.

31/10/2025

📢📢 ข่าวประชาสัมพันธ์ : รับสมัครงาน
รับสมัครพนักงานจ้างเหมาบริการ : ภัณฑารักษ์ จำนวน 1 ตำแหน่ง
ปฏิบัติงาน : ณ ส่วนพิพิธภัณฑ์แร่-กรุงเทพมหานคร
กองธรณีวิทยา กรมทรัพยากรธรณี
เปิดรับสมัครตั้งแต่ วันนี้ - 7 พฤศจิกายน 2568
ส่งประวัติพร้อมเอกสารหลักฐานได้ที่อีเมล [email protected]
ติดต่อสอบถามเพิ่มเติม
พิพิธภัณฑ์แร่-หิน กรุงเทพมหานคร กองธรณีวิทยา กรมทรัพยากรธรณี
facebook : พิพิธภัณฑ์แร่-หิน
โทร : 0 2621 9647 , 06 5984 3943
เวลาราชการ 08.30 - 16.30 น.

28/10/2025

ชวนฟัง DMR PODCAST #เล่าเรื่องธรณีวิทยา “แร่แห่งอนาคต”

27/10/2025

25/10/2025

กรมทรัพยากรธรณี น้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณหาที่สุดมิได้

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

ข้าพระพุทธเจ้า คณะผู้บริหาร ข้าราชการ และเจ้าหน้าที่กรมทรัพยากรธรณี

#สมเด็จพระพันปีหลวงสวรรคต #สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ