12/06/2025
รายการที่ ๙
เพลง อกทะเล เถา
_____________________________________
ครูมนตรี ตราโมท และนายวิเชียร กุลตัณฑ์ กล่าวไว้ในหนังสือฟังและเข้าใจเพลงไทยว่า มีเพลงไทย ๒ ชั้นของเก่าอยู่เพลงหนึ่ง ชื่อ เพลงทะเลบ้า เป็นเพลงประเภทสองไม้และมีโยนสำหรับใช้บรรเลงเป็นเพลงเบ็ดเตล็ดและร้องในการแสดงละครบางโอกาส ในสมัยรัชกาลที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ซึ่งเป็นสมัยที่การเล่นสักวาได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย มีวงสักวาที่สามารถทั้งทางร้องการบอกสักวา และ การแต่งทำนองเพลงหลายวง ได้มีท่านผู้หนึ่งนำเอาเพลงทะเลบ้า ๒ ชั้นของเก่ามาแต่งขยายทำนองขึ้นเป็น ๓ ชั้น สำหรับร้องเป็นลำลาในตอนที่จะเลิกเล่นสักวา แต่ในการแต่งขยายขึ้นเป็น ๓ ชั้นนี้หาได้แต่งขยายขึ้นโดยตรงไม่หากแต่ได้ดัดแปลงแก้ไขและเพิ่มเติมเนื้อเพลงออกไป เพื่อให้ร้องได้ไพเราะหลายแห่งแล้วตั้งชื่อขึ้นใหม่ว่า เพลงอกทะเลหรือสักวาอกทะเล
ต่อมา ได้มีผู้นำเอาเพลงอกทะเลที่เคยร้องเป็นลำลาในการเล่นสักวานั้นมาร้องส่งให้ดนตรีรับเป็นเพลงส่งท้ายหรือเพลงลา ครูช้อย สุนทรวาทิน จึงได้แต่งทำนองทางดนตรีขึ้นโดยอนุโลมการแก้ไขดัดแปลงและเพิ่มเติมเนื้อเพลงอย่างเดียวกับทำนองร้องสักวาเพื่อให้การร้องกับการรับสนิทสนมกลมกลืนกันตอนที่เป็นโยนก็สอดแทรกลูกล้อลูกขัดไปตามวิชาการของดุริยางคศิลป ส่วนท่อน ๒ ก็ให้ร้องกับรับล้อกันให้เหมาะสมกับที่จะเป็นเพลงลา นิยมใช้กันมาจนปัจจุบันนี้ นับว่าเป็นเพลงที่มีท่วงทำนองไพเราะกระฉับกระเฉงน่าฟังเพลงหนึ่ง
สำหรับการใช้แสดงในงาน “เสนาะเสียงดนตรีจากตำหนัก เคารพรักพระคุณครูมิรู้สิ้น” จะบรรเลงเพลงอกทะเลในรูปแบบของเพลงเถา ซึ่งมีความแตกต่างจากเพลงอกทะเลเถา แบบทั่วไป การบรรเลงในครั้งนี้เป็นแนวทางที่ปรากฏในแถบบันทึกเสียงของวง น. พุ่มสุวรรณ ซึ่งควบคุมวงโดย คุณครูนิภา อภัยวงศ์ และครูสิทธิชัย ศรกาญจน์ บรรเลงจะเข้ร่วมอยู่ด้วย
บทร้อง
สามชั้น
เอ๊ะเวลาหนอเวลามาเร็วรี่
เสียงดนตรียังแว่วอยู่มิรู้หาย
อกทะเลเห่กล่อมน้อมจิตใจ
ประโลมโลกสดใสให้รื่นรมย์
สองชั้น
ก่อนจะจากกันไปในวันนี้
มอบไมตรีแนบชิดสนิทสนม
ดนตรีไทย คนไทย ใฝ่นิยม
ร่วมชื่นชมสมศักดิ์ศรีดนตรีไทย
ชั้นเดียว
มวลมิตรจงสุขี
พบสิ่งดีตลอดไป
ประสงค์จำนงใด
ให้รุ่งโรจน์โสตถิเทอญ
(ครูสิทธิชัย ศรกาญจน์ ประพันธ์)
รายนามผู้บรรเลง
ขับร้อง จีรวัฒนา พูลทรัพย์
ระนาดเอก ภูบดินทร์ ทองประเสริฐ
ระนาดทุ้ม ฐิติพันธ์ คุ้มฤทธิ์
ระนาดเอกเหล็ก มุขพล ศรีสุระ
ระนาดทุ้มเหล็ก ธนาวุฒิ กุศลส่ง
ฆ้องวงใหญ่ ธิติ ยอดเพชร
ฆ้องวงเล็ก กฤษณะ ปราณี
ซอสามสายหลิบ อดิเทพ คงภักดี
ซอสามสาย นฤตย์ ไข่มุกข์
ซอสามสายเสียงต่ำ ณรงค์ฤทธิ์ เชิงหอม
ซอด้วงหลิบ พัฐยาพร พิศาลอัครชูสกุล
ซอด้วง ยศวดี ศรีสอาด
ซออู้หลิบ ศิริพร แจ้งประยูร
ซออู้ พงศกร เจริญปรุ
ซอโอ่ง ณัฐนนท์ แสงสว่าง
จะเข้หลิบ ภัคนันท์ แป้นพรม
จะเข้ พีรพัฒน์ กองกูล
ขลุ่ยหลิบ อชินวัฒน์ อักษร
ขลุ่ยเพียงออ กรวิชญ์ ลอยแก้ว
ขลุ่ยอู้ พัชรพล สิทธิปกรณ์
โทน รำมะนา ภูมิรพี โตสวน
ฉิ่ง พศิน วาดพันธ์
ฉาบเล็ก โยเอล เกตุแก้ว
กรับ ณัฐพงษ์ คงเครือ
กรับพวง กิติกร แก้วแหวน
โหม่ง มัตติกา สีสะหัด
#เสนาะเสียงดนตรีจากตำหนัก #๑๓๐ปีพระสุจริตสุดา #พระสุจริตสุดา #เปรื่องสุจริตกุล #สืบสานทางเพลงไทย #ดนตรีไทย #วงดนตรีหญิงล้วน #นารีศรีสุมิตร #สุจริตกุล #เครื่องสายไทย #เครื่องสายผสมเปียโน #ครูนิภาอภัยวงศ์ #ครูสุมิตราสุจริตกุล #ครูฉลวยจิยะจันทน์ #ครูทองดีสุจริตกุล #พระราชวังพญาไท #พระสนมเอก #รัชกาลที่๖ #ฟังดนตรีที่จุฬาฯ #สำนักบริหารศิลปวัฒนธรรมจุฬาฯ
เพลง อกทะเล เถา_____________________________________ครูมนตรี ตราโมท และนายวิเชียร กุลตัณฑ์ กล่าวไว้ในหนังสือฟังและเข้าใจเพลงไทยว.....
