18/03/2026
106 ปี สำนักงานบรรเทาทุกข์และประชานามัยพิทักษ์
104 ปีแห่งการช่วยเหลือบรรเทาทุกข์เพื่อนสมาชิกสภากาชาดทั่วโลก
สภากาชาดสยามกับการบรรเทาภัยในต่างแดน ปี 2465 - 2466
Siam Red Cross & International Relief @ 1922 - 1923
Part 4
การบรรเทาทุกข์แผ่นดินไหวครั้งรุนแรงแห่งศตวรรษในญี่ปุน เมื่อปี 2466
1 กันยายน 2466 (1923) เกิดแผ่นดินไหวรุนแรงระดับ 8.3 ริกเตอร์ ในเขตภูมิภาคคันโตนับเป็นภัยพิบัติที่ทำลายและสร้างความเสียหายให้แก่ญี่ปุ่นมากที่สุดในประวัติศาสตร์ ประมาณการจำนวนผู้เสียชีวิตและสูญหายจากเหตุการณ์นี้ถึง 104,705 กว่าคน ภายหลังการเกิดแผ่นดินไหวในครั้งแรกตามมาด้วยคลื่นยักษ์สึนามิสูง 40 ฟุต ในอีกไม่กี่นาทีต่อมาก็มีคลื่นยักษ์สูงหลายลูกสร้างความเสียหายพัดพาผู้คนจำนวนมากสูญหายไป มีอาคารบ้านเรือนถูกเผาและทำลายมากถึง 494,886 หลัง ซากปรักหักพังของบ้านเรือนเป็นเชื้อเพลิงไฟลุกลามทันทีหลังแผ่นดินไหว และมีไฟไหม้อยู่ 3 วันจึงสงบ รายงานจำนวนผู้รับบาดเจ็บ 115,378 คน จำนวนคนไร้ที่อยู่ 231,208 คน ทรัพย์สินเสียหายไปรวม 20,000,000,000 เย็น คิดเป็นเงินไทยประมาณ สองหมื่นหกพันล้านบาท
สภากาชาดสยามได้ทราบข่าวโศกนาฏกรรมครั้งนี้ อย่างรวดเร็ว เพราะมีสมาชิกท่านหนึ่งของสภากาชาดสยามอยู่ในประเทศญี่ปุ่นในช่วงเวลานั้น ได้ส่งข่าวมาให้ทราบว่าเกิดเหตุแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ สภากาชาดสยามจึงได้แจ้งข้าวบรรเทาทุกข์เพื่อช่วยประชาชนชาวญี่ปุ่นสามารถส่งเงินได้ที่สำนักงานของสภาฯ และกองแยกของสภาฯ แห่งใด ๆ ก็ได้ ตั้งแต่วันที่ 7 กันยายน 2466 ซึ่งการช่วยเหลือบรรเทาทุกข์ชาวญี่ปุ่นในครั้งนี้ไม่เพียงแต่ประชาชนสยามเท่านั้นที่ร่วมแรงร่วมใจ เรื่องได้ทราบฝ่าละอองพระบาทในหลวงรัชกาลที่ 6 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ช่วยบรรเทาทุกข์ชาวญี่ปุ่นในครั้งนี้ด้วยเป็นจำนวน 1,000 บาท รวมทั้งพระบรมวงศานุวงศ์อีกหลายพระองค์ก็ประทานความช่วยเหลือเช่นกัน ตัวอย่างเช่น สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ทรงบริจาค 1,000 บาท, สมเด็จพระราชปิตุลา บรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช 200 บาท, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต 500 บาท เป็นต้น
สภากาชาดสยามดำเนินการรวบรวมเงิน และจะส่งเงินไปช่วยเหลือชาวญี่ปุ่นเป็นงวด ๆ เริ่มตั้งแต่ลงประกาศเมื่อ 7 กันยายน 2466 จนถึงการปิดบัญชีรับเงินงวดสุดท้ายเมื่อ 9 มกราคม 2467 รวมเป็นเงินที่ส่งไปบรรเทาทุกข์ชาวญี่ปุ่นครั้งนี้เป็นเงิน 28,906.38 บาท
นับจากในปี 2466 สภากาชาดสยามในฐานะของสมาชิกองค์กรกาชาดสากล ให้ความช่วยเหลือเพื่อนสมาชิกทั้งในยามสงบยามสงครามและยามที่เกิดภัยพิบัติ ซึ่งความช่วยเหลือต่าง ๆ ของสภากาชาดไทยและสภากาชาดญี่ปุ่นยังคงมีสายสัมพันธ์ที่ดีงาม และความร่วมมือช่วยเหลือกันมาจนทุกวันนี้ ในยามที่ประเทศใดเกิดความเดือดร้อน สภากาชาดจากทั้ง 2 ประเทศจะมีมิตรไมตรีเข้าให้ความช่วยเหลือและให้ความร่วมมือด้านต่าง ๆ ด้วยดีตลอดมา ตัวอย่างเช่น ความร่วมมือด้านวิชาการและการแลกเปลี่ยนนักศึกษา สถาบันการพยาบาลศรีสวรินทิราฯ กับวิทยาลัยพยาบาลสภากาชาดญี่ปุ่น 3 แห่ง ได้แก่ โตเกียว (เริ่มปี พ.ศ. 2556) คิวชู (เริ่มปี พ.ศ. 2557) และ โตโยต้า (เริ่มปี พ.ศ. 2561) หรือ สมาคมญี่ปุ่น ประจำประเทศไทย บริจาคเงินเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัยในพื้นที่ภาคเหนือของประเทศไทย ผ่านสภากาชาดไทย 100,000 บาท เมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2565 เป็นต้น
