21/08/2026
“นโยบายสำเร็จรูป” จาก ไส้ติ่ง : โซไซตี้ โดยศิลปิน กอบพงษ์ ขันธพันธ์, ชินดนัย ปวนคำ และพงศธร นาใจ นำเสนอเศษซากและเรื่องราวจากพื้นที่แห่งตำนาน “เวียงหนองหล่ม” ทรัพยากรที่หลงเหลือถูกบรรจุมาในรูปแบบผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป ผลพวงจากนโยบายของภาครัฐและระบบทุนฯ ที่ทะลักเข้ามาจัดการพื้นที่ โดยการที่มีนายทุนใหญ่กว้านซื้อที่ดินบริเวณรอบเวียงหนองหล่ม และซ้ำเติมด้วยนโยบายจากภาครัฐที่ขุด-ถม ใจกลางเวียงหนองหล่มเพื่อใช้ในการกักเก็บน้ำ ส่งผลให้ทรัพยากรเฮือกสุดท้ายถูกบีบอัดออกมาในรูปแบบอุตสาหกรรมสมัยใหม่
ภายในบรรจุภัณฑ์สมัยใหม่ (กระป๋อง) บรรจุเศษเสี้ยวทรัพยากรจากพื้นที่ตำนานปลาไหลเผือก ตำนานที่ถูกเล่าขานสืบกันมาโดยผู้คนในพื้นที่จังหวัดเชียงราย เรื่องเล่าปรัมปราพื้นบ้านล้านนาเกี่ยวกับเวียงหนองล่ม (โยนกนาคพันธุ์สิงหนวัติ) ที่เมืองล่มสลายลงในคืนเดียวเพราะจับปลาไหลเผือกยักษ์มาแบ่งกันกินทั้งเมือง เหลือเพียงบ้านหญิงม่ายที่ไม่ได้ร่วมกินปลาไหล
รูปแบบผลงานประกอบไปด้วยเศษเสี้ยวของทรัพยากรในพื้นที่ เช่น ดอกอั้น เศษต้นอั้นที่ถูกกระชากจากผืนดิน ต้นอั้นเป็นร่มเงาไม่กี่อย่างในเวียงหนองหล่มและเป็นพืชที่มีลักษณะคล้ายต้นโกงกาง ใต้ต้นอั้นจึงเป็นแหล่งอนุบาลสัตว์เล็กอย่าง ปลา กุ้ง หอย แมงดา เป็นต้น ด้านบนของต้นอั้นเป็นพื้นที่ให้นกหลากชนิดอยู่อาศัยหรือเกาะชั่วคราวขณะล่าเหยื่อ รวมถึงพืชขนาดเล็กที่มีลักษณะเครือเถาที่ต้องเกาะเกี่ยวไม้อื่นเพื่อการเจริญเติบโต ไม่เว้นแม้แต่คนหรือควายที่เข้าพื้นที่หากต้องการหลบร้อน ต้นอั้นก็เป็นแหล่งพักพิงที่เคยอยู่ทั่วพื้นที่เวียงหนองหล่ม
นอกจากนั้นยังมีอิฐจากซากโบราณสถานในเวียงหนองหล่ม ซึ่งโบราณสถานที่พบบางจุดพอจะมีลักษณะให้สังเกตได้จากตำแหน่งเสาหรือซุ้มประตู แต่ส่วนอื่นๆ ที่กระจัดกระจายถูกชาวสวนนำมาเรียงกันใหม่ให้เป็นระเบียบ เป็นเพียงกองอิฐโบราณที่ไม่สามารถสันนิษฐานได้ว่าลักษณะเดิมเป็นเช่นไร และบางส่วนถูกไถกลบไปกับดิน ทำให้อิฐแตกและกระจัดกระจายไปทั่วบริเวณ ส่วนพื้นที่ที่มีการขุด-ถม เพื่อทำบ่อเก็บน้ำนั้นยังไม่มีการยืนยันการพบเห็นแต่อย่างใด อาจจะไม่มีหรือถูกฝังกลบไปแล้วไม่อาจทราบ
ซากสิ่งมีชีวิตที่ถูกบีบอัดไว้ภายในกระป๋องเปรียบเสมือนนโยบายของรัฐฯ ที่คอยบด กด ทับ พื้นที่ต่างๆ ทั่วประเทศ ด้วย KPI (Key Performance Indicator) ขององค์กรภาครัฐ ที่มองข้ามประชาชนกระทั่งทิ้งให้ราษฎรรับผลกระทบ ด้วยการจำต้องทิ้งอาชีพที่ทำมาตลอดสองถึงสามช่วงคน ทิ้งรายได้ที่เคยหยิบจับได้ในพื้นที่แห่งนี้ตลอดมา
สิ่งที่ควรตั้งคำถามคือการใช้งบประมาณแผ่นดินกว่า 3,880,850,000 บาท กับพื้นที่เวียงหนองหล่มในครั้งนี้คุ้มค่าแล้วจริงๆ หรือผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปที่บรรจุเศษเสี้ยวของตำนานชิ้นนี้คือภาพจำลองของพื้นที่ขนาด 14,000 ไร่ ที่ถูกบีบอัดให้ครอบครอง
ชมผลงานของไส้ติ่ง : โซไซตี้ ในนิทรรศการ LOCAL MYTHS #2: ดินแดนในรอยต่อ ได้ตั้งแต่วันนี้ - 13 กันยายน 2569 ณ ห้องนิทรรศการหลัก ชั้น 8 #หอศิลปกรุงเทพฯ
---
“Off-the-shelf Policy” by SIDETHINK: SOCIETY (Artists: Gobpong Khanthapan, Chindanai Phuankam, and Pongsaton Najai) This work presents remnants and narratives drawn from the legendary landscape of Wiang Nong Lom. The remaining resources are packaged as ready-made products, reflecting the consequences of state policies and capitalist systems that have surged into the area to reorganise and exploit the land. Large-scale investors have acquired extensive plots surrounding Wiang Nong Lom, while state interventions have further intensified the situation through excavation and landfilling operations in the centre of the wetland for water retention purposes. As a result, the final traces of local resources have been compressed into the form of modern industrial products.
Contained within contemporary packaging, namely canned containers, are fragments of resources gathered from the landscape associated with the legend of the giant white eel, a narrative long passed down among communities in Chiang Rai. The folktale recounts the collapse of Wiang Nong Lom, part of the Yonok Nakphan Singhanawati legend, where an entire city disappeared overnight after its inhabitants captured and consumed a giant white eel. Only the house of a widow who refused to eat the eel remained untouched.
The work incorporates fragments of local resources, including flowers and broken remains of the Ton Un tree torn from the earth. The Ton Un, a mangrove-like species, once provided one of the few sources of shade throughout Wiang Nong Lom. Beneath its roots served as nurseries for fish, shrimp, shellfish and horseshoe crabs, while its upper branches provided habitats and temporary resting places for birds during hunting. Climbing plants relied upon it for support and growth, and both people and buffalo once gathered beneath it for shelter from the heat. The Ton Un was once deeply embedded within the landscape of Wiang Nong Lom.
The installation also includes bricks recovered from archaeological remains within the area. Some ruins can still be partially identified through traces of columns or gateways, while other scattered remnants have been reorganised by orchard owners into piles of ancient bricks whose original forms can no longer be determined. Some have been ploughed back into the soil, broken apart and dispersed across the landscape. Areas subjected to excavation and landfilling for water reservoirs have yet to reveal any confirmed archaeological discoveries, either because none remain or because they have already been buried beneath the earth.
Compressed within the cans are also biological remains, symbolising the ways state policies continue to crush, compress and impose upon landscapes throughout the country through the KPI systems of government institutions, often disregarding the lives of local people. Communities are left bearing the consequences, forced to abandon livelihoods sustained across generations and relinquish long-standing forms of income tied to the area.
The work ultimately raises the question of whether the state budget of 3,880,850,000 baht allocated to the Wiang Nong Lom project can truly be justified. This ready-made product containing fragments of legend functions as a compressed representation of a 14,000-rai landscape, reduced into an object to be possessed.
LOCAL MYTHS #2: Shifting Terrains, part of the Local Networking Project. Exhibition period 4th June - 13th September 2026 at Main Exhibition Gallery, 8th Floor, .
Photo credit: bacc
