18/05/2026
พลังกลองมโหระทึก 6 ใบ "ดอนยายทอง "
เรียกขวัญหลายฝ่ายร่วมมือ
บนหลุมขุดค้น
เป็นปรากฏการณ์ไม่บ่อยนักบนปากหลุมขุดค้นของกรมศิลปากร ที่ได้รับความใส่ใจของหลายฝ่ายในท้องถิ่น พื้นที่ เจ้าของที่นา ชาวบ้าน ผู้ใหญ่บ้านกำนัน อบต. นายอำเภอ รองผู้ว่าราชการ ผู้ว่าราชการ นายกอบจ.สมาชิกผู้แทนราษฏร์ วัดเขาทะโมน นักวิชาการท้องถิ่นนักวิชาการระดับชาตินักท่องเที่ยวชาวเมืองเพชรที่สนใจและมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี
ภูมิศาสตร์ ภูมิทัศน์ "ดอนยายทอง" แปลงนามีเนื้อที่ 3 ไร่เศษ ตั้งอยู่หมู่ที่ 6 บ้านดอนพลับ ตำบลสมอพลือ อำเภอบ้านลาด จังหวัดเพชรบุรี นางคนางค์ เพชรสุด เจ้าของได้รับมรดก ในพื้นที่นามีกองอิฐเก่าสมัยทวารวดีมีต้นไม้ปกคลุมตรงด้านทิศตะวันออก พื้นที่ติดกันเป็นแปลงนาโล่ง ทิศตะวันตกติดถนน ทิศใต้มองเห็นเขาทะโมน ทิศตะวัตกเฉียงใต้มองเห็นเขาอีทูเป็นเนินเขาเตี้ยๆส่วนทิศเหนือติดหมู่บ้านดอนพลับ เดิมเรียกพื้นที่นี้ว่า"ดอนยายทอง"
ประการสำคัญพระอธิการดำหริย์ ธมฺมรํสี เจ้าอาวาสวัดเขาทะโมน เล่าประวัติศาสตร์สนามวัวลานแห่งนี้ว่า "พื้นที่นาดอนยายทองนี้ใช้เป็นสนามแข่งวัวลานสืบต่อกันมานานกว่า50 ปี โดยกำนันหยัน บัวหลวง อดีตกำนันสมอพลือ จัดงานวัวลานเนื่องในงานประจำปีวัดเขาทะโมน ต่อมาวัวลานตายในขณะแข่งขันบ่อยครั้งจึงย้ายสนามมาอีกฝั่งตรงข้าม ต่มาได้ย้ายสนามการแข่งวัวลานไปแห่งอื่นอีก"
ปฏิเสธมิได้ว่า หลุมขุดค้นดอนยายทอง ที่เคยเป็นสนามวัวลานมาก่อน พบหลักฐานทางประวัติศาสตร์และโบราณคดีหลายรายการ ที่กรมศิลปากรระบุเป็นยุคก่อนประวัติศาสตร์ กำหนดอายุที่ 1500-2500 ปี โบราณวัตถุที่พบ ได้แก่ กลองมโหระทึก 6 ใบ เครื่องทองเครื่องประดับ กำไลทองคำ จี้ทองคำ ต่างหูทองคำ แหวนทองคำ ลูกปัดทองคำ กำไลข้อเท้าสำริด ถาชนะสำริด หม้อดินเผา ลูกปัดแก้ว และโครงกระดูมนุษย์ 8 โครงเป็นต้น
หลักฐานทางประวัติศาสตร์โบราณคดีอันเป็นมรดกทางวัฒนธรรมทุกชิ้น กำลังพลิกประวัติศาสตร์เมืองเพชรบุรีใหม่
รวมไปถึงพลิกประวัติศาสตร์สุวรรณภูมิใหม่อีกด้วย
นักวิชาการหลายฝ่ายหลายสำนัก ยืนยันตรงกันว่าดินแดนเมืองเพชรบุรีมีอารยธรรมมานาน ติดต่อกับผู้คนระยะไกลนอกอาณาจักรมาตั้งแต่ก่อนยุคประวัติศาสตร์ ส่วนรายละเอียดการติดต่อกับคนระยะไกลนอกอาณาจักร และหลักฐานโบราณคดีที่พบแล้วและกำลังจะพบใหม่เพิ่มขึ้นหรือไม่ คงต้องรอกระบวนการทางวิชาการและวิทยาศาสตร์ของกรมศิลปากรต่อไป
ปฏิเสธมิได้ว่า โบราณวัตถุในหลุมขุดค้นดอนยายทอง ซึ่งจะมีผลสรุปทางวิชาการออกมาอย่างเป็นทางมีความหมายมีความสำคัญกับประเทศไทยกับเมืองเพชรบุรีและสุวรรณภูมิอย่างยิ่งยวด
ในฐานะที่อยู่ใกล้กับหลุมขุดค้นดอนยายทองและติดตามเฝ้าดูตั้งแต่เริ่มการขุดค้น ระหว่างการขุดค้น ถึงปัจจุบันกำลังขยายหลุมขุดค้นอีกนั้น ได้พบหลักฐานสำคัญด้านมานุษยศาสตร์และสังคม ที่พบไม่บ่อยนักในพื้นที่ขุดค้นของกรมศิลปากร แต่ที่หลุมขุดค้นดอนยายทอง เราพบหลักฐานที่เป็น"ทุนมนุษย์"
"ทุนมนุษย์"ในที่นี้"ดอนยายทอง"มิได้หมายถึง ทักษะความรู้การมีประสบการณ์แล้วน้ำมาใช้ให้เกิดมูลค่าทางเศรษฐกิจเพียงเท่านั้น แต่หมายรวมถึง"มนุษยศาสตร์" ที่เป็นสัตว์สังคมรู้จักคุณค่าและศึกษาประวัติศาสตร์ศิลปวัฒนธรรม ภาษาและ ปรัชญา เพื่อทำความเข้าใจแล้วนำมาแก้ไขปัญหาและพัฒนาให้สังคมอยู่ร่วมกันได้อย่างเป็นสุข ความหมายของ"มนุษยศาสตร์"ขมวดรวมทั้งหมดเข้าด้วยกันคือ"การมีน้ำใจเอื้ออาทรต่อกัน"
มาการถอดสมการของ"ทุนมนุษย์" บนหลุมขุดค้นแหล่งโบราณคดี"ดอนยายทอง" ด้วยสตอรี่เทลลิ่งดังนี้
เปิดศักราชใหม่ พ.ศ.2569 ปลายเดือน มกราคม นักงมของเก่าในแม่น้ำเพชรบุรีคนหนึ่ง นำเครื่องมาสแกนตรวจโลหะในสนามวัวลาน บ้านดอนพลับ หมู่ที่ 6 ต.สมอพลือ อ.บ้านลาด จ.เพชรบุรี หรือที่เรียกกันติดปากในเวลานี้"ดอนยายทอง" สนามวัวลานแห่งนี้คือแปลงนาเป็นที่ดินมีเจ้าของชื่อ นางคนางค์ เพชรสุด เป็นชาวบ้านดอนพลับ โดยกำเนิด
เมื่อนักงมของเก่าสแกนตรวจพบโลหะจึงขุดพื้นดินไปราว 60 เซนติเมตร พบกลองมโหระทึก แล้วได้แจ้งให้เจ้าของที่นารับทราบ จากนั้นตกลงแจ้งไปที่ ผศ.แสนประเสริฐ ปานเนียม ผู้ช่วยอธิการบดี มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี ซึ่งท่านเป็นที่รู้จักของสังคมเมืองเพชรอย่างกว้างขวางทั้งในฐานะครูอาจารย์นักวิจัยและในฐานะคอลัมนิสต์นักสื่อสารมวลชน เจ้าของคอลัมน์"บอกเล่าเก้าสิบ"หนังสือพิมพ์เพชรภูมิ และเจ้าของเพจเฟสบุ๊ก"แสนประเสริฐปานเนียม"
เมื่อได้รับการติดต่อแจ้งข่าวกลองมโหระทึก "อาจารย์แสนประเสริฐ" ทราบดีว่ามีความสำคัญยิ่งยวดเพียงใด จึงส่งข่าวให้บุคลที่รักนับถือและเข้าใจความสำคัญของกลองมโหระทึกกันได้รับทราบเช่น รศ.กาญจนา บุญส่ง ดร.วิฑูรย์ คุ้มหอม อาจารย์ฐานิสร์ พรรณรายณ์และผม ที่สำคัญประสานงานแจ้งผู้บังคับบัญชาไปตามลำดับรวมถึงแจ้งข่าวและหารือกับ นางกรรณิการ์ เปรมใจ เจ้าหน้าที่ชำนาญการ สำนักศิลปากรที่1 ราชบุรี
ผลจากการหารือคือสรุปได้ประมาณนี้
ประการแรก รายงานให้ผอ.สำนักศิลปากรที่1ได้รับทราบ
ประการที่สอง ประสงค์ส่งมอบกลองมโหระทึก ที่มหาวิทยาลัยรับมอบมาจากเจ้าของที่นาและผู้ขุด เพื่อกรมศิลปากรได้ศึกษาและอนุรักษ์ต่อไป
ประการที่สาม เรียกร้องให้สำนักศิลปากรที่1 มาทำการขุดค้นในพื้นที่พบกลองโดยเร็ว
ทั้งนี้"อาจารย์แสนประเสริฐ ปานเนียม อาจารย์วิฑูรย์ คุ้มหอม รศ.ดร.กาญจนา บุญ ส่ง"ประสานงานระหว่าง สำนักศิลปากรที่1ราชบุรีและนางคนางค์ เพชรสุดและครอบครัว ในประเด็นขอพื้นที่การขุดค้นซึ่งที่นากำลังใกล้ฤดูหว่านดำทำนา
"ฟังๆดูฉันว่าเป็นประโยชน์ฉันยอมปีนี้ไม่ทำนาให้กรมศิลป์ขุดไปเลย" นางคนางค์ เพชรสุด บอกกับผมอย่างนั้น
วันที่ 9 กุมภาพันธุ์ พ.ศ.2569 การเปิดปากหลุมดอนยายทองการขุดค้นอย่างเป็นทางการจึงเกิดขึ้น เริ่มต้นด้วยพิธีบวงสรวงเจ้าที่เจ้าของแปลงนาเดิมตามความเชื่อนิยมของคนเมืองเพชร
โดย "อาจารย์แสนประเสริฐ"เป็นเจ้าพิธี โดยครอบครัวเจ้าของที่นา เจ้าอาวาสวัดเขาทะโมน นายอำเภอบ้านลาด นายกฯอบต.สมอพลือ กำนันผู้ใหญ่บ้าน
ผู้บริหารคณาจารย์มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี และชาวบ้านสมอพลือ บ้านดอนพลับสื่อมวลชนและผมร่วมด้วย
ตั้งแต่ลงจอบเป็นปฐมฤกษ์เริ่มต้นขุดค้น"ดอนยายทอง" ระหว่างการขุดค้น ถึงปัจจุบัน มีกิจกรรมทางสังคมบริเวณปากหลุมและในพื้นที่หลากหลายกิจกรรมที่แสดงถึงน้ำใจไมตรีประหนึ่ง"นิยามทุนมนุษย์"
หลุมขุดค้นดอนยายทอง สำนักศิลปากรที่1ราชบุรี แต่งตั้ง นางกรรณิการ์ เปรมใจ เป็นหัวหน้าขุดค้น และนางสาว กัญญาภัค โต๊ะเฮง เป็นผู้ขุดค้นหลัก ในระบบราชการมีระเบียบการเบิกจ่ายเบี้ยเลี้ยงและค่าที่พักหรืออื่นๆ หลายท่านไม่ทราบหรอกว่า"น้องบีกรรณิการ์" เป็นชาวบ้านแหลมเพชรบุรี การขุดค้นในแต่ละวันเดินทางไปบ้านแหลมกลับไปนอนบ้านและไม่ขอเบิกค่าที่พัก วันหยุดแทบไม่ได้หยุดเป็นห่วงหลุม ฝนตกก็ต้องรีบมาดูกลัวน้ำท่วมหลุม เคยตั้งคำถามกับ "น้องบีกรรณิการ์"หัวหน้ากลุมขุดค้นดอนยายทองว่า รู้สึกอย่างไรหลุมขุดค้นดอนยายทองเทียบกับไปขุดค้นในที่อื่นๆและพบปรากฏการณ์แบบที่หลุมขุดค้นนี้บ้างหรือไม่ เธอตอบกับผมว่า"การทำหน้าที่ขุดค้นทุกหลุมทุกที่ต้องทำตามหน้าที่แบบมืออาชีพที่เล่าเรียนมาทำเต็มที่ แต่ลุมดอนยายทองรู้สึกจะพิเศษอยู่บ้างเพราะด้วยสิ่งที่พบนับว่าเป็นเรื่องสำคัญทางประวัติศาสตร์และโบราณคดี ส่วนที่ต่างจากหลุมขุดค้นอื่นคือที่อื่นๆจะเงียบมีคนให้ความสนใจน้อยต่างกับที่ดอนยายทองที่หลายฝ่ายใหความร่วมมือนักท่องเที่ยวให้ความสนใจมาก"
หลุมขุดค้นดอนยายทอง จึงคึกคักและครื้นเครงด้วยไมตรีการตื่นรู้ และน้ำใจ เป็นปกติไปแล้วที่ใครต่อใครเดินเข้ามาในหลุมขุดค้นที่หิ้วน้ำหิ้วขนมและอาหารมาฝากปากหลุม
เท่าที่ทราบบุคลแรกๆที่ใช้เงินส่วนตัวเพื่อกิจกรรมต่างๆตั้งแต่มีการขุดค้นได้แก่ "อาจารย์แสนประเสริฐและอาจารย์ดร.กาญจนา "
โดยเฉพาะตั้งแต่เริ่มต้นนายปรีชา อนันต์วรนาถ นายอำเภอบ้านลาด ใช้เงินส่วนตัวสั่งข้าวกล่องมาที่หลุมขุดค้นวันละ10 กล่อง "หลุมขุดค้นตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอบ้านลาด น่าภาคภูมิใจที่พบหลักฐานทางประวัติศาสตร์และโบราณดคีที่สำคัญ
เริ่มแรกได้รับการประสานงานจาก ท่านวันเพ็ญ มังศรี รองผู้ว่าราชการจังหวัดเพชรบุรี ให้มาดูที่หลุมขุดค้นกับท่าน จากนั้นท่านให้ช่วยดูแล เป็นหน้าที่ที่ต้องมาเยี่ยมหลุมอยู่บ่อยๆแล้วรายงานเป็นลายลักษณ์ไปถึงผู้ว่าราชการตั้งแต่ต้น"
ปฏิเสธมิได้ว่าวัดเขาทะโมน ที่เห็นตะหง่านเหนือหลุมขุดค้นดอนยายทอง ตั้งอยู่ตำบลท่าเสน อำเภอบ้านลาด ในระบบองค์กรปกครองท้องถิ่นแม้ว่าอยู่คนละพื้นกับอบต.สมอพลือ
ทว่า พระอธิการดำหริย์ ธมฺมรํสี เจ้าอาวาสวัดเขาทะโมน ก็ให้การอนุเคราะส่งเสริม
"เมื่อรู้ว่ามีการขุดค้นพบที่สำคัญ อยู่ใกล้วัดด้วยจึงมาร่วมกิจกรรมและมาดูตั้งแต่ต้น อาหารที่บิณบาตรทุกวัน อาตมาก็แบ่งปันมาให้ที่หลุมขุดค้นให้เขาส่งมาก่อนเที่ยง"
ความเป็นทุนมนุษย์ด้านทักษะความรู้และการรับใช้บริการทางสังคมและวิชาการ เป็นพันธกิจหลักของ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี
ในการนี้ ผศ.แสนประเสริฐ ปานเนียม และรศ.ดร.กาญาจนา บุญส่ง และคณะ เป็นแก่นแกนให้กับมหาวิทยาลัย เช่น จัดงานเสวนา"พบกลองมโหระทึกที่เพชรบุรี"
ที่ห้องประชุมคณะครุศาสตร์ เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2569
เพื่อให้คนเมืองเพชรได้ชื่นชมกลองมโหระทึกเพชรบุรี เพื่อส่งความรู้ให้สังคมเมืองเพชรในเรื่องความสำคัญของกลองมโหระทึกและหลักฐานทางประวัติศาสตร์อื่นๆที่พบในหลุมมีวิทยากรที่มีชื่อเสียงเช่น นายแพทย์บัญชา พงษ์พานิช ผู้เชี่ยวชาญสุวรรณภูมิ นางกรรณิการ์ เปรมใจ ผู้ขุดค้นเป็นต้น และเพื่อส่งมอบกลองมโหระทึกให้กับกรมศิลปากรไปทำการอนุรักษ์ตามกระบวนการต่อไป
ในการนี้ วันที่ 7 พฤษภาคม ที่ผ่านมา "อาจารย์แสนประเสริฐ"และนางคนางค์ เพชรสุด เจ้าของที่นา เป็นแกนนำชาวบ้านร่วมทำบุญปากหลุม
ในการนี้นายณรงค์ชัย สุขประสงค์ ผู้ใหญ่บ้านหมูที่ 6 บ้านดอนพลับ ได้เชิญ นายชัยยะ อังกินนันทน์ เป็นประธานในพิธิ ร่วมด้วยนายปรีชา อนันต์วรนาถ นายอำเภอบ้านลาด พ.ต.อ.เชิญ พรายมี นายกอบต.สมอพลือ คณาจารย์มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี ชาวบ้านดอนพลับและชาวเพชรบุรีร่วมบุญอย่างคับคั่งนอกจากนี้ในช่วงเย็นมีเสวนาปากหลุมและพิธีเรียกขวัญ อีกด้วย เพื่อเป็นการขยี้ให้สังคมได้ไม่ลืมการตื่นรู้ว่าประวัติศาสตร์โบราณคดีศิลปวัฒนธรรมขับเคลื่อนเมืองขับเคลื่อนประเทศไดั
กิจกรรมศึกษาเส้นทางท่องเที่ยว"ภูผา ทุ่งนา ท่าน้ำ" นำชมเขาศักดิ์สิทธิ์ถ้ำเขาทะโมน เชื่อต่อทุ่งนาแหล่งโบราณคดีหลุมขุดค้นดอนยายทองและท่าน้ำวัดท่าไชย ท่าน้ำศักดิ์เพราะเป็นท่าน้ำของพราหมณ์สมอพลือ อินเดียโบราณ
ดำเนินการโดย"อาจารย์แสนประเสริฐ ปานเนียม และคณะ" ในนามมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี เมื่อวันที่16 พฤศภาคม ที่ผ่านมา
นี้คือพันธกิจกิจกรรมทางสังคมที่เชื่อมต่อหลุมขุดค้นดอนยายทอง หรือนี่เป็นปรากฏการณ์ กลองมโหระทึกเพชรบุร เรียกขวัญเรียกพลังให้กับทุกท่านทุกคน
