Muzeum Wina. Szlakiem zielonogórskich tradycji winiarskich.

09/02/2026

Zachęcamy do głosowania, oczywiście na "Kresowe tradycje zielonogórskiego winiarstwa" autorstwa: Przemysława Karwowskie, Tomasza Kowalskiego i Arkadiusz Cincio

📌JESZCZE MOŻESZ ZAGŁOSOWAĆ DO 13 LUTEGO!
Plebiscyt online „Nagroda Czytelników” 2026
📍Znamy już wyniki dotychczasowego głosowania czytelników na książki zgłoszone do Lubuskich Wawrzynów 2025 (stan na 5.02.2026 / godz. 12.00).

✅Zagłosowało 1 330 osób. Najwięcej głosów do tej pory zdobyli autorzy i ich książki:

🔷1. Paweł Jakub Sochacki, "Cudze oddechy", Warszawa 2025 (Wydawca: Wydawnictwo Zwierciadło)

🔷2. Krzysztof Uliasz, "Walka o lepsze jutro", 2025 (Wydawca: Krzysztof Uliasz)

🔷3. Andrzej Zychla, "Przeze mnie umierają gwiazdy", Żary 2025 (Wydawca: Morpho)

GŁOSOWANIE TRWA DO 13 LUTEGO!
Plebiscyt online „Nagroda Czytelników” 2026
➡️Link do głosowania: https://forms.gle/iaMNbsHc4z5BYVaA7
❗Podczas plebiscytu każdy czytelnik może oddać tylko JEDEN GŁOS.

➡️Zakończenie głosowania: 13.02.2026 o godzinie 20.00.

📖Do konkursu dopuszczone zostały tylko książki spełniające wymogi formalne określone w regulaminach „Lubuskiego Wawrzynu Literackiego 2025”, „Lubuskiego Wawrzynu Naukowego 2025” oraz Lubuskiego Wawrzynu Dziennikarskiego 2025.
Więcej informacji: http://www.wawrzyny.norwid.net.pl/

02/02/2026

Zimowe cięcie winorośli.

Zima to czas głębokiego uśpienia krzewów, a zarazem kluczowy moment dla każdego winiarza. To właśnie teraz wykonujemy najważniejszy zabieg formujący – zimowe cięcie. Choć metody prowadzenia krzewu różnią się w zależności od odmiany i klimatu, cel pozostaje jeden: zachowanie równowagi między wzrostem a owocowaniem.

Pozostawienie zbyt wielu oczek skutkuje nadmiernym zagęszczeniem latorośli. Prowadzi to do drobnienia owoców i zwiększa ryzyko chorób grzybowych. Winorośl naturalnie kieruje soki do najdalej wysuniętych pędów, dlatego rolą opiekuna jest ograniczanie ilości „starego drewna".

Wybór terminu cięcia też może stanowić dylemat. Zbyt wczesne cięcie podczas silnych mrozów może uszkodzić krzew. Z kolei zbyt późne naraża roślinę na tzw. „płacz łozy” – intensywny wyciek soków z ran, który osłabia winorośl u progu wegetacji.

W naszej mikrowinnicy (położonej na płocie między Muzeum a Miejskim Przedszkolem nr 17) sekatory poszły w ruch już w połowie stycznia. Mimo iż niekiedy łamiemy nieco podręcznikowe zasady, wierzymy, że nasze starania zaowocują zdrowymi pędami i słodkimi gronami.

O postępach będziemy informować na bieżąco!

30/01/2026

DREWNIANA BECZÓŁKA Z PRZYMOCOWANYM PASEM SKÓRZANYM Z METALOWĄ KLAMRĄ

Dokładnie 10 lat temu trafił do zbiorów Muzeum Wina MZL obiekt, któremu warto poświęcić uwagę, albowiem łączy się poza alkoholem, który kiedyś zawierał, z trudnościami przejścia przez wysokie Alpy, poszukiwaniem zaginionych, czy od 2 pół. XIX wieku z alpinizmem i turystyką alpejską.

Od czasów starożytnych przejście przez przełęcze w Alpach z północy do Italii było bardzo trudne, o czym przekonał się Hannibal, a potem Napoleon. Były to również trasy pielgrzymek, szczególnie aktywnych w średniowieczu. Jak to bywa w wysokich górach, również obecnie, było bardzo łatwo zagubić się w śniegu, zatrzymać z wyczerpania i zimna, czy być ofiarą wypadku, czy lawiny.

Jedna z głównych tras do Italii wiodła przez Wielką Przełęcz Świętego Bernarda. To właśnie tam Bernard z Menthon założył w 1050 roku klasztor kanoników regularnych, których celem była pomoc przechodzącym tędy pielgrzymom.

Poza dużą aktywnością mnichów do pracy ratowniczej nadawał się idealnie wielki lokalny pies (50-100 kg wagi), którego z czasem zaczęto nazywać psem bernardynem. W latach 1660-1670 wiele rodzin z obszarów Vaud i Vallais przekazało własne psy na ten cel, a warto zauważyć, ze byli to zarówno katolicy, jak i protestanci.
Pomimo swojej wielkości był bardzo chętny do pracy i po pewnym treningu idealnie nadawał się do poszukiwania zaginionych i rannych. Zaczęto zakładać mu beczułkę z alkoholem na skórzanym pasie, która swoją zawartością mogła uratować rannego.
Co było jednak w środku? Wg. Anglików w 2 poł. XIX, a przybywali oni w Alpy w dużych ilościach (tak alpiniści – w 1857 roku założono w Londynie Klub Alpejski, jak potem prywatni turyści, w tym znane z rycin damy w długich sukniach na nartach, trzymające długi kij) w beczułce była whisky. Wg. innych był to rum lub koniak.
Ważne jest aby był to mocny alkohol, który miał ożywić rannego. W bardzo wielu przypadkach nawet niewielki obiekt może przypominać wielką historię.
Tekst Mirosław Kruszynski

17/12/2025

ZABYTEK Z CZASÓW LUDWIKA XIV – NABYTEK W MUZEUM WINA MZL

Już od średniowiecza wiadomo było, że ołów jest bardzo szkodliwy dla zdrowia. Był on często używany do stopów cyny, albowiem był od niej tańszy. Wytwórcy naczyń cynowych zaczęli znaczyć swoje produkty, aby pokazać, że są dobrej jakości. We Francji w roku 1382 wprowadzono obowiązek stemplowania naczyń. Nieostemplowane obiekty oferowane na sprzedaż były konfiskowane, a wytwórca ponosił dużą karę. Mistrz produkujący naczynia cynowe miał od XIV wieku obowiązek prezentować swoje produkty radzie cechu (korporacji), aby otrzymać zgodę na ich ostemplowanie odpowiednią puncą. Były różne stemple odnoszące się do wytwórcy oraz miasta lub prowincji, gdzie obiekty były produkowane.

W 1657 roku król Francji i Nawarry Ludwik XIV wprowadza obowiązek stempli kontrolnych. Reforma ta staje się obowiązkowa na prowincji w 1691 roku. Punca kontrolna jest umieszczana obok puncy producenta i zawiera kilka stałych elementów. Pod koroną jest litera F (= fin – dobra) lub C (= commun – wspólna), a po bokach nazwa miasta i data 1691.
Wśród naczyń cynowych przekazanych do Muzeum Wina MZL jest duży cynowy talerz służący do serwowania potraw. Posiadał on kilka stempli. Obok puncy wytwórcy jest właśnie punca kontrolna wprowadzona przez Ludwika XIV – C pod koroną, nazwa miasta MELVN i data 1691. Po przeciwnej stronie są inicjały właściciela talerza, którym często towarzyszyły grawerowane napisy i daty związane z uroczystościami rodzinnymi, takimi jak śluby, czy chrzty.
Melun jest starym historycznym miastem znanym od czasów celtyckich i rzymskich. Położone jest nad Sekwaną, na terenie Ile-de-France, 41 km na SE od centrum Paryża. Dominuje nad nim kolegiata Notre-Dame de Melun założona w XI wieku. Znane jest też ze średniowiecznych kolorowych miniatur przedstawiających długie oblężenie miasta przez wojska angielsko-burgundzkie w 1420 roku w czasie Wojny Stuletniej.
Jest bardzo ciekawym ile ciekawostek można wydobyć z jednego prostego talerza. Od kryzysu w 2008 roku ceny metali są coraz wyższe. Ciągle pojawiają się reklamy o skupie nie tylko złota, ale coraz częściej srebra i cyny. Naczynia cynowe są ciężkie, a te stare zabytkowe, często spatynowane i nieco uszkodzone są przetapiane, albowiem cena metalu często przekroczyła ich wartość rynkową. Ponad 40 dolarów za kilogram, a gdy dzban waży 4-5 kg i jest uszkodzony więc nie ma szans zachowania.
CHROŃMY STARE CYNY – to też jest polskie i europejskie DZIEDZICTWO! Tekst – Mirosław Kruszyński

15/09/2025

Fotorelacja z promocji książki "Kresowe tradycje zielonogórskiego winiarstwa". Zdjęcia: dr Grzegorz Wanatko. Dziękujemy za przybycie i miłe słowa o publikacji.

03/09/2025

Już w piątek o godz. 17:00 otwarcie wystawy z cyklu "Winnice lubuskie. Wczoraj i dziś". W tym roku prezentujemy winnicę Na Leśnej Polanie z Proczek koło Zaboru, której właścicielami są Małgorzata i Jarosław Lewandowski. Zapraszamy na wernisaż! Wystawa będzie prezentowana do końca stycznia 2026 roku.

12/08/2025

30 lipca br. Muzeum Ziemi Lubuskiej odwiedził Pan Stefan Schmidt z winnicy Schloss Rattey w Meklemburgii. Gość przekazał naszemu muzeum szereg zabytkowych obiektów, w tym mapę winnic w Zielonej Górze i okolicy, zabytkowe butelki po winie musującym. Najcenniejszy z otrzymanych darów to zarządzenie winiarskie z Wrocławia z 1631 roku. Za dary serdecznie dziękujemy. Więcej w artykule:

https://www.nordkurier.de/regional/neustrelitz/mecklenburger-winzer-uebergibt-in-polen-mitschriften-von-1910-3829292

05/08/2025

Dwa projekty zielonogórskiego amfiteatru

źródło

https://www.europeana.eu/pl/item/08535/item_XXSEUZOPKDFL2PZ2VGB2MTV573KP6K5K

29/07/2025

WINIARSKIE NOŻE SIERPOWATE - NOWE NABYTKI W MUZEUM WINA MZL

Jednym z narzędzi najbardziej wykorzystywanych podczas winobrania w winnicach na terenie szwajcarskiej Romandii i francuskiej Burgundii były nieduże noże sierpowate. Ich ostrza były kute z żelaza w formie półksiężyca zaostrzonego od wewnątrz. Na powierzchni kowal, a potem pracownik manufaktury wybijał ręcznie oznaczenia wytwórcy oraz później numery modeli. Drewniane rękojeści były toczone w różnych kształtach. Jedna z rękojeści w MZL jest szczególnie ciekawa, albowiem jest wykonana z dużej liczby drewnianych krążków nałożonych na siebie.

Z czasem zaczęto produkować również noże sierpowate w formie składanej.

Z pewnością te składane noże miały wpływ na powstanie pierwszych noży wojskowych wprowadzonych do Armii Szwajcarskiej w 1891 roku, jako Model 1890. Pierwsze 15 tysięcy było wyprodukowanych w Niemczech, w Solingen, a dopiero później przez firmy szwajcarskie, jak Victorinox i Wenger. Podobne noże składane stały się bardzo popularne i z czasem zostały jednym z symboli Szwajcarii, jako nóż szwajcarski lub po prostu scyzoryk. To jest jednak inna historia.

W ostatnim czasie Muzeum Wina MZL otrzymało zbiór 6 noży sierpowatych, w tym 2 składane, z XIX i początku XX wieku. Druga część tego zbioru w postaci noży Armii Szwajcarskiej z 1 połowy XX wieku trafiła wraz z innymi obiektami do Działu Militariów Muzeum Narodowego w Krakowie.

Opr. Mirosław Kruszyński