Towarzystwo Opieki nad Zabytkami - Oddział Podhalański im. St. Witkiewicza

29/07/2026

DZIĘKUJEMY SERDECZNIE!

24/07/2026

Serdecznie zapraszamy!

23/07/2026

SERDECZNIE ZAPRASZAMY na promocję
KATALOGU ZABYTKÓW ZAKOPANEGO
29 lipca 2026, o g. 18:00 w MEDIATECE na zabytkowym Dworcu PKP, Zakopane, ul. Chramcówki 35.

Na uczestników czekają darmowe egzemplarze publikacji.

13/07/2026

O rany!

Dziś w nocy doszło do pożaru pustostanu "Panorama" przy u. Wierchowej w Zakopanem. Tekst pod linkiem w komentarzu.

12/07/2026

Świetna inicjatywa!

10/07/2026

ROZSTRZYGNIĘCIE KONKURSU OFERT NA PRACE KONSERWATORSKIE, RENOWATORSKIE I PIELĘGNACYJNE NA STATYM Stary Cmentarz na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem
Dziś (10.07.) o g. 18:12 komisyjnie otwato oferty, które wpłynęły na Konkurs.
Wplynęlo:
5 ofert na konserwację
2 oferty na renowację
1 oferta na pielęgnację.
Prace nad porównaniem oferty i protokołem trwają. Wyniki wkrótce.

06/07/2026

Przypominamy.
Trwa KONKURS OFERT NA PRACE KONSERWACYJNE, RENOWACYJNE I PIELEGNACYJNE NA Stary Cmentarz na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem. Oferty prosimy składać do 10.07. 2026. Szczegóły poniżej, nagrobki w albumach zdjęć.

04/07/2026

Inspiracją do utworzenia szkoły były doświadczenia Jadwigi Zamoyskiej i jej córki Marii, które podczas pobytu w Paryżu zetknęły się z działalnością francuskich oratorian. Celem nowej placówki było wszechstronne przygotowanie kobiet do życia rodzinnego i społecznego. Jak zapisano w statucie, szkoła miała uczyć „potrójnej pracy – ręcznej, umysłowej i duchowej”, a także kształtować zamiłowanie do porządku, gospodarności i odpowiedzialności.

Pierwsza siedziba szkoły mieściła się w Kórniku. W 1886 roku, w wyniku pruskich rugów i wydalenia Jadwigi Zamoyskiej z terenu zaboru pruskiego, działalność placówki przeniesiono najpierw do Starej Lubowli na Spiszu, następnie do Kalwarii Zebrzydowskiej, a ostatecznie – w 1891 roku – do Kuźnic pod Zakopanem. Stało się to możliwe dzięki Władysławowi Zamoyskiemu, który zakupił dobra zakopiańskie i przeznaczył dawny budynek dyrekcji huty żelaza na potrzeby szkoły.

Program nauczania wykraczał daleko poza tradycyjną edukację. Uczennice zdobywały wiedzę z zakresu prowadzenia gospodarstwa domowego, gotowania, organizacji pracy, dobrych manier, patriotyzmu, religii oraz gimnastyki. Miejscowi górale nazywali je „cepculkami”, od charakterystycznych czepków noszonych przez uczennice.

Po śmierci Władysława Zamoyskiego w 1924 roku, który cały swój majątek przekazał narodowi polskiemu, szkoła znalazła się pod opieką Fundacji Kórnickiej. W latach trzydziestych placówka została rozbudowana i zyskała nową strukturę. Od roku szkolnego 1933/1934 działała jako Prywatna Jednoroczna Szkoła Domowej Pracy Kobiet Fundacji „Zakłady Kórnickie”, a kilka lat później uruchomiono również Prywatne Liceum Gospodarczo-Społeczne im. Generałowej Jadwigi Zamoyskiej oraz kursy przygotowujące młode kobiety do prowadzenia nowoczesnego gospodarstwa rodzinnego.

Szkoła w Kuźnicach przez dziesięciolecia cieszyła się opinią jednej z najważniejszych placówek kształcących kobiety w Polsce, łącząc wychowanie patriotyczne z praktycznym przygotowaniem do życia i pracy.
1891 rok

03/07/2026

Stary Kościółek wciąż ten sam, Zakopane już nie!

Najstarsza znana fotografia ukazująca Zakopane. Jej autorem jest Melecjusz Dutkiewicz, a zdjęcie pochodzi z 1860 roku.

Jest też już najstarszy kościół w Zakopanem i jeden z najbardziej rozpoznawalnych zabytków miasta. Mieszkańcy od pokoleń nazywają go po prostu Starym Kościółkiem.

Świątynię przy ulicy Kościeliskiej wzniesiono w 1847 roku z modrzewiowego drewna. Jej fundatorką była Klementyna Homolacsowa, właścicielka dóbr zakopiańskich, a budowę prowadził doświadczony zakopiański cieśla Sebastian Gąsienica-Sobczak. Początkowo kościół otrzymał wezwanie św. Klemensa – patrona fundatorki.

Kilka lat później pierwszy proboszcz Zakopanego, ks. Józef Stolarczyk, doprowadził do rozbudowy świątyni. W latach 1850–1851 powiększono nawę i dobudowano charakterystyczną wieżę, która do dziś góruje nad zabytkowym cmentarzem na Pęksowym Brzyzku. Generalny remont przeprowadzono w latach 50. XX wieku.

Kościół zbudowano w konstrukcji zrębowej. Składa się z wielobocznie zamkniętego prezbiterium oraz dwuczęściowej nawy, do której przylegają zakrystia i kruchta. Dach pokryty gontem wieńczy niewielka sygnaturka – typowy element drewnianych kościołów Podhala.

Wnętrze zachowało swój wyjątkowy, góralski charakter. Główny ołtarz oraz dwa ołtarze boczne wykonał w drugiej połowie XIX wieku wybitny podhalański rzeźbiarz Wojciech Kułach-Wawrzyńcok.