W dziejach polskich miast ważną i niezwykle barwną rolę zapisały Bractwa Kurkowe zwane u swych źródeł bractwami łuczników, kuszników a wraz z upowszechnieniem się broni palnej – bractwami strzeleckimi. Powołane do „obrony murów miasta” z upływem wieków zmieniały swoje funkcje i cele społeczne. Niemniej bractwa strzeleckie przetrwały po dzień dzisiejszy. Wytworzone we wczesnym średniowieczu struktu
ry organizacyjne bractw zostały na przestrzeni wieków wzbogacone w nowe obyczaje, które tworzyć zaczęły bracką tradycję. Mimo licznych zawirowań dziejów, których w historii Polski nam nie brakowało, ruch bracki trwał nieprzerwanie aż do 1939 r. Zauważalne były liczne różnice pod względem zasad organizacyjnych, tradycji, obyczajów, narodowościowym jak również majątkowym. Pierwszy okres dziejów bractw kurkowych na terenie Polski zamykają rozbiory Rzeczypospolitej w końcu XVIII wieku. W okresie przedrozbiorowym powstaniu większości bractw przyświecały nie tylko idee obrony swoich miast, ale całej ojczyzny. Bractwa z tego okresu w zdecydowanej większości zachowały swoją polskość. W okresie porozbiorowym pojawiają się zmagania polskiej tradycji z wpływami zaborców o dominację w ruchu brackim. Szczególnej determinacji wymagało to w zaborze pruskim. Z tego rodzaju problemami borykało się Wrzesińskie Bractwo Kurkowe, założone w 1854 roku. Według archiwalnych danych w 1855 roku liczyło ono 67 braci, z czego 30 braci to Polacy a 37 to Niemcy. Jednak już w roku 1871, a więc po siedemnastu latach od powstania, na 57 braci kurkowych - 45 to Polacy. Był to niewątpliwie trudny okres w działalności naszego Bractwa. Odrodzenie Polski w 1918 roku otworzyło nowy rozdział. Wrzesińscy Bracia wzięli aktywny udział w Powstaniu Wielkopolskim, stając w obronie miasta i jego mieszkańców. Bractwo utworzyło komisję, która przejęła pod swój zarząd Wrzesińskie koszary opuszczone przez 46 pułk piechoty pruskiej. Bracia stanęli w obronie porządku publicznego, tworząc „Straż”, która organizowała nocne patrole na ulicach Wrześni. Jako jedni z pierwszych odpowiedzieli na apel utworzenia Wrzesińskiej Legii Ochotniczej. W szeregach Legii Wrzesińskiej brali udział w walkach z bolszewikami nad Wisłą w 1920 roku. Odzyskanie niepodległości pozwoliło otwarcie wzbogacać idee strzeleckie o treści narodowe i patriotyczne. W szczególności przyczyniło się do przywrócenia starej polskiej tradycji kurkowej – strzelań zielonoświątkowych a także wprowadzenia do kalendarza Brackiego strzelań z okazji Święta Konstytucji 3 Maja oraz uroczystości rocznicowych. Bracia pamiętali również o tym, że we Wrześni w 1901 roku, dzieci wrzesińskiej szkoły w zdecydowany sposób - poprzez strajk – opowiedziały się za polskością wiary. Nadrzędnym celem organizacji było:
- budzenie świadomości i poczucia obowiązków obywatelskich względem
Rzeczypospolitej a ponadto krzewienie towarzyskości i podtrzymywanie
wiekowych tradycji brackich.
- ćwiczenie członków w używaniu broni palnej, aby w razie potrzeby każdy z nich był
zdolny na zarządzenie władz, do obrony Ojczyzny i podtrzymania bezpieczeństwa
publicznego
- łączenie wszystkich wartości przy sztandarze ojczystym. Podobnie jak i w innych ośrodkach brackich działalność prowadzono pod hasłem: „Ćwicz oko i dłonie w Ojczyzny obronie”. W okresie międzywojennym Bractwo Wrzesińskie należało do wyróżniających się organizacji w mieście. Z własnych środków wybudowało strzelnicę, spełniającą wszelkie wymogi bezpieczeństwa, wraz z niezbędnym zapleczem i ogrodem brackim. Oddana została do użytku w roku 1925 – z okazji 70 - lecia istnienia Bractwa. Uroczystemu poświęceniu strzelnicy towarzyszyła wielka impreza strzelecka, na którą przybyli Bracia z całej Wielkopolski. Obiekt ten mieści się przy ulicy Ogrodowej. Władze PRL ( które praktycznie zakazały kontynuowanie działalności Brackiej w Polsce ) przekazały strzelnicę w zarząd LOK z uzasadnieniem, że właściciel obiektu ( czyli KBS ) nie interesuje się nim ( sic!), i pod tym zarządem strzelnica i dawny Ogród Bracki działa do dnia dzisiejszego. Wybuch II wojny światowej gwałtownie zatrzymał rozwój ruchu brackiego. Nikt nie przypuszczał, że na możliwość jego odrodzenia przyjdzie czekać ponad pół wieku. Zmiany polityczne zapoczątkowane w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku, stworzyły możliwość reaktywacji działalności Bractw Kurkowych. Już 19 czerwca 1990 roku w „Wiadomościach Wrzesińskich” ukazuje się krótki artykuł autorstwa Waldemara Grześkowiaka, połączony z prośbą o kontakt byłych Braci Kurkowych oraz osób, w których posiadaniu są pamiątki po wrzesińskim Bractwie. Artykuł pozostał prawie bez echa. Determinacja i poszukiwania zaprowadziły autora artykułu do Władysław Jarząbka, wówczas jeszcze mieszkańca Nowego Miasta nad Wartą, byłego wrześnianina i prawdziwego sympatyka ruchu brackiego, syna Antoniego Jarząbka – Króla KBS we Wrześni w roku 1926 i 1928, administratora strzelnicy brackiej. Momentem przełomowym był jego powrót do Wrześni w 1993 roku.
20 maja 1994 roku, w mieszkaniu Władysława Jarząbka przy ulicy Warszawskiej 8/2, odbyło się pierwsze zebranie inicjujące reaktywowanie Bractwa Kurkowego we Wrześni. W dniu 30 listopada 1994 roku, w sali sesyjnej Ratusza we Wrześni, powołano Komitet Reaktywujący Kurkowe Bractwo Strzeleckie we Wrześni. Spośród obecnych 18 osób, wśród których byli dwaj przedwojenni Bracia - Alfons Łosiński i Władysław Izydorek, wyłoniono Komitet Założycielski w składzie: Władysław Jarząbek, Maciej Łosiński, L**h Cieślak, który doprowadził dnia 30 października 1995 roku do ostatecznego zarejestrowania Kurkowego Bractwa Strzeleckiego we Wrześni założonego w 1854 r., z siedzibą w Muzeum Regionalnym we Wrześni, dzięki uprzejmości ówczesnej Kustosz – Pani Hanny Bachorz.
25 listopada 1995 roku odbyło się I Walne Zgromadzenie reaktywowanego Bractwa, które wybrało Zarząd w składzie:
Władysław Jarząbek – Prezes
Maciej Łosiński - Wice Prezes
Waldemar Grześkowiak - Sekretarz
Sławomir Szuba - Skarbnik
Michał Ratajczak - Strzelmistrz
4 maja 1996 roku Kurkowe Bractwo Strzeleckie we Wrześni zostało przyjęte do Zjednoczenia Kurkowych Bractw Strzeleckich Rzeczypospolitej Polskiej.
2 maja 1998 roku, na wrzesińskim rynku odbyło się uroczyste poświęcenie nowego sztandaru Bractwa, którego dokonał Ks. biskup dr Bogdan Wojtuś. W tym dniu, Września obchodziła 150 rocznicę Bitwy pod Sokołowem, którą uświetnił liczny udział Braci Kurkowych z całej Polski. W roku 2001, kiedy Września obchodziła 100 lecie Strajku Dzieci Wrzesińskich, KBS Września zorganizowało I Pokongresowy Programowy Zjazd Delegatów Zjednoczenia Bractw Kurkowych RP, który na Konferencji Programowej w dokumencie „ 700 lat tradycji, 10 lat teraźniejszości i co dalej?” wyznaczył zasadnicze cele działalności Bractw Kurkowych w Polsce.
