17/09/2026
Obchody upamiętniające ofiary sowieckiej agresji na Polskę 17 września 1939 r. odbyły się dziś przy pomniku "Pamięci Sybiraków" na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie. W uroczystościach „Dnia Sybiraka" wziął udział dyrektor Oddziału IPN w Szczecinie Krzysztof Męciński.
Uroczystości na Cmentarzu Centralnym zgromadziły zarówno przedstawicieli władz wojewódzkich i samorządowych, samych Sybiraków, organizacje społeczne i patriotyczne, licznie przybyłą młodzież szkolną i służby mundurowe. Pododdział reprezentacyjny wystawił 12 Batalion Ułanów Podolskich a oprawę artystyczną zapewniła Orkiestra Wojskowa ze Szczecina. Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie reprezentował dyrektor Krzysztof Męciński.
Do zebranych przy Pomniku Sybiraków zwróciła się prezes zarządu Związku Sybiraków Oddział w Szczecinie Zofia Wojewnik, która wspominała wygnanie Polaków do sowieckich łagrów i ich powrót do nie swojej już ziemi. - Te uroczystości są po to, by przypomnieć, skąd jesteśmy - powiedziała wspominając, że miała zaledwie dwa lata, gdy wróciła z rodziną do Polski.
Delegacje złożyły kwiaty przed Pomnikiem Sybiraków, odczytano Apel Pamięci a pododdział wojska oddał salwę honorową. Modlitwę za Ojczyznę i o pokój w Polsce i za naszymi wschodnimi granicami odmówił reprezentujący arcybiskupa szczecińsko-kamieńskiego ks. prałat Aleksander Ziejewski.
17 września 1939 r., wypełniając ustalenia tajnego protokołu do paktu Ribbentrop – Mołotow, Związek Sowiecki przystąpił do działań zbrojnych po stronie Niemiec hitlerowskich i bez wypowiedzenia wojny dokonał agresji na Polskę, toczącą od 1 września heroiczny bój z nacierającymi jednostkami niemieckim. Około godz. 4.20 oddziały Batalionu KOP „Skałat" ppłk. Stanisława Janusza, w rejonie Podwołoczysk na Podolu (35 km na wschód od Zbaraża) w woj. tarnopolskim, podjęły jako pierwsze walkę z jednostkami Armii Czerwonej. Polacy stawili też opór Sowietom w wielu innych punktach wzdłuż granicy oraz w głębi polskiego terytorium, m.in. pod Kowlem, Sarnami, Baranowiczami, Dubnem, Oranami i Tarnopolem. W latach 1940-1941 władze sowieckie przeprowadzały masowe wywózki ludności z okupowanych ziem wschodnich, w ten sposób wywieziono setki tysięcy osób, które osadzono w nieludzkich łagrowych warunkach.
Sejm Rzeczpospolitej Polskiej, w celu upamiętnienia tragicznych wydarzeń, ustanowił 17 września – Dniem Sybiraka.