z inicjatywy i staraniem miejscowego Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Świebodzińskiej - organizatora placówki.
Świebodzin ma również starsze tradycje muzealne, sięgające początku wieku kiedy to w roku 1903, z inicjatywy lokalnego Towarzystwa Regionalnego powstały tzw. Ta bogata i cenna ekspozycja uległa zniszczeniu, a zbiory w większości rozproszeniu w r. 1945. Obecnie ekspozycja Muzeum mieści się
w 6 salach parteru zabytkowego ratusza. Budowla ta, dziś w stylu renesansowo -neogotyckim, pochodzi jeszcze z w. (gotycki wystrój części piwnic). Po pożarze w r. 1541 obiekt odbudowano w stylu renesansu germańskiego, w oparciu o wzorce późnogotyckie. Stąd w części sal muzealnych zachowały się bogate sklepienia gwiaździste i kryształowe. Zbiory własne Muzeum mają charakter prawie wyłącznie regionalny, obejmują ok. 5000 pozycji z następujących dziedzin: historii, archeologii, sztuki, numizmatyki, techniki, etnografii oraz przyrody. W ramach ekspozycji stałych prezentowanych jest ponad 1000 obiektów. Poszerzanie zbiorów odbywa się drogą zakupów, darowizn i prac terenowych. Oddzielnie gromadzone są materiały archiwalne (wspomnienia, prasa lokalna, dokumentacja instytucji i organizacji społecznych). Najcenniejsze zbiory i kolekcje to: kartografia Dolnego Śląska, lokalne malarstwo I poł. XX w., dawne karty pocztowe, lokalna rzeźba gotycka i manierystyczna, numizmatyka polska i niemiecka, malarstwo i grafika miejscowego środowiska plastycznego, regionalne zbiory archeologiczne oraz przyrodnicze. W muzeum prezentowane są dwie wystawy stałe: nt. dziejów regionu i przyrody Ziemi Lubuskiej. Znacznie rozbudowana i zmodernizowana w 1999 r. ekspozycja pt. "Historia miasta i regionu" ukazuje wielokulturowe tradycje obszaru Ziemi Świebodzińskiej, podkreślając silny związek miasta z historią pogranicza śląsko-wielkopolskiego. Ma charakter wielowątkowy, składa się z kilkunastu zagadnień. Opisuje dzieje obszaru świebodzińskiego od czasów prahistorycznych po okres powojenny. Szeroko przedstawia nowożytne tradycje handlu i rzemiosła świebodzińskiego, głównie sukiennictwa i browarnictwa. Dużą część ekspozycji poświęcono powojennym czasom odbudowy miasta. Zaprezentowano materiały dotyczące m.in. repatriantów z tzw. "Kresów Wschodnich" oraz ludności napływającej z Wielkopolski i Polski Centralnej. Uzupełnieniem dla tej części ekspozycji jest prezentacja kolekcji muzeum: numizmatów, kartografii i militariów. Druga wystawa stała - "Przyroda Ziemi Lubuskiej" omawia przyrodę najważniejszych elementów krajobrazu Ziemi Lubuskiej - lasów, jezior, łąk i torfowisk oraz środowisk antropogennych - pól uprawnych, miast i osiedli. Zaprezentowano licznych przedstawicieli flory i fauny tych środowisk, wyróżniono gatunki i tereny chronione. Muzeum Regionalne w każdym roku organizuje od 8 do 12 wystaw czasowych. Nową formą udostępniania są nieduże ekspozycje "wyjazdowe" o charakterze regionalnym, przygotowywane ze zbiorów własnych dla miejscowości z terenu powiatu. W ramach działalności edukacyjnej odbywają się lekcje muzealne dla dzieci i młodzieży. Muzeum jest także współorganizatorem konkursów plastycznych cieszących się dużym zainteresowaniem, tj. "Świebodzin w oczach dziecka" oraz o zasięgu ogólnpolskim - "Przyroda moich okolic". Pracownicy placówki popularyzują wiedzę o historii i kulturze regionu poprzez cykle artykułów zamieszczanych w prasie lokalnej. Stylowa sala wystaw czasowych to również miejsce gdzie kilka razy w roku odbywają się koncerty, spotkania autorskie oraz wykłady.
