Muzeum Diecezjalne Dom Długosza w Sandomierzu

24/06/2026

Z muzealnej szuflady...

Św. Jan Chrzciciel był syn kapłana Zachariasza i Elżbiety, krewnej Maryi. Zanim rozpoczął swoją misję nad brzegami Jordanu, przez długi czas żył na pustyni judzkiej. Wzywał do nawrócenia, udzielał chrztu, stąd przydomek Chrzciciel. Św. Jan uważany jest za ostatniego proroka. Ochrzcił Jezusa jako „Baranka Bożego, który gładzi grzechy świata”.

Przedstawienie Chrztu Chrystusa w Jordanie do 1934 r. ukazane było na filarze nawy południowej w kolegiacie sandomierskiej, przed umieszczeniem na nim gotyckiej rzeźby Chrystusa Ukrzyżowanego. Obraz był prawdopodobnie dziełem Carla de Prevo. Artysta ten w 1 poł. XVIII w. namalował dla kolegiaty w Sandomierzu cykl obrazów Martyrologium Rzymskiego, a także inne obrazy, zawieszone niegdyś w górnej części ścian korpusu nawowego, przedstawiające działalność publiczną Jezusa Chrystusa.

W zbiorach muzeum znajdują się liczne przedstawienia malarskie ukazujące św. Jana Chrzciciela. Jednym z nich jest rozpowszechniony w renesansie wizerunek małego Jana Chrzciciela, który bawi się z Dzieciątkiem Jezus w obecności Maryi. Św. Jan przepasany jest wielbłądzią skórą, w ręce trzyma krzyż z napisem: Ecce Agnus Dei [ecce qui tollit peccata mundi]. Obraz jest repliką dzieła Rafaela z lat 1516-1518.

W zbiorach muzeum znajduje się także dzieło caravaggionisty z 1 poł. XVII w., ukazujące wypełniającą cały kadr postać św. Jana Chrzciciela odzianego w skórę wielbłądzią. Stanowi to nawiązanie do przedstawień kazań głoszonych przez św. Jana na pustyni. Postać ukazana w pełnym gracji kanonie postrafaelowskim, wiele zawdzięcza malarstwu Jose de Ribery. Widoczne na obrazie skały, drzewo i drobna roślinność, potraktowane jako pars pro toto pejzażu, kojarzą się bardziej ze scenografią teatralną, niż elementami rzeczywistego pejzażu. Obraz należy do nurtu malarstwa określanego jako pittura tenebrosa. Problem światła i ciemności nie jest tu jedynie problemem czysto artystycznym, ale przenikał on wówczas całe życie umysłowe tego czasu, religię, filozofię, czy nauki przyrodnicze.

18/06/2026

Zdjęcia naszych dwóch obiektów znalazły się w wydanych niedawno pozycjach książkowych. W XVI tomie z serii "Studia i Materiały" pod tytułem "Spod Chocimia po koronę. Zwycięstwa militarne i polityczne Jana Sobieskiego w latach 1673-1674", znalazło się zdjęcie portretu z 2. połowy XVIII w. Kazimierza Floriana Czartoryskiego, namalowanego przez Marcello Bacciarellego. Pozycja ta została wydana przez Zamek Królewski w Warszawie - Muzeum, pod red. naukową Zbigniewa Hunderta i Pawła Tyszka.

Na okładce dramatu Friedricha Schillera "Demetrius" wydanym w 2026r. przez Marsilio Editori z Wenecji, został umieszczony fragment obrazu Aleksandra Lessera "Obrona Tembowli" z 1840r. przedstawiający Annę Dorotę Chrzanowską.

Obrazy te mogą Państwo obejrzeć w salach na piętrze naszego muzeum.

11/06/2026

11/06/2026

W dniu 12 czerwca 2026r., w związku z wernisażem wystawy Artem Vitae, muzeum będzie czynne w godz. 9.00 do 14.00. Zapraszamy na wernisaż o godz. 18.00

11/06/2026

To już jutro! Zapraszamy

09/06/2026

Koncert „Pieśń o Bogu ukrytym” to przebojowe, melodyjne interpretacje młodzieńczych wierszy Karola Wojtyły w wykonaniu Marcina Stycznia – pieśniarza, kompozytora i autora tekstów.

Teksty zdecydowanie przeczą przekonaniu, że poezja Karola Wojtyły jest trudna i niedostępna. Pozwalają na doświadczenie głębi mistycznej duchowości, w której wzrastał od najmłodszych lat.

Artysta od prawie 18 lat propaguje twórczość św. Jana Pawła II. Szczególnie teraz powinniśmy do niej wrócić, by pamiętać, że mieliśmy wielkie szczęście żyć w czasach świętego, największego Polaka w historii, który pozostaje dla nas niekwestionowanym autorytetem.

Kompozytorowi udało się połączyć szacunek dla słowa z prostotą formy muzycznej, a to daje szansę na dotarcie z przekazem poetyckim do szerszej grupy odbiorców. Nowością tego przedsięwzięcia jest także prezentacja poezji św. Jana od Krzyża, która stanowiła dla Karola Wojtyły duchową i artystyczną inspirację. Kompozycja do fragmentu poematu św. Jana od Krzyża „Żyję nie żyjąc w sobie” to pionierskie dzieło. Dotąd w Polsce nikt nie śpiewał poezji tego hiszpańskiego mistyka.

W programie koncertu znajdują się również autorskie piosenki Marcina Stycznia, między innymi „Santo subito” (utwór będący hołdem dla Jana Pawła II). Koncert utrzymany jest w stylistyce piosenki poetyckiej, nie brakuje w nim jednak także rockowej ekspresji i latynoskiej pulsacji.
Do tej pory w całej Polsce i za granicą (Paryż, Rzym, Los Angeles, Detroit, Chicago, San Diego) odbyło się ponad dwieście koncertów owacyjnie przyjętych przez publiczność. Jednym z niezwykłych koncertów był ten zagrany w dniu kanonizacji Jana Pawła II w Katedrze Praskiej w Warszawie.

06/06/2026

W naszym muzeum trwają przygotowania do otwarcia nowej wystawy czasowej: Józef Opala - rzeźba, zatytułowanej "Artem Vitae". Zapraszamy na wernisaż i koncert 12 czerwca 2026r. o godz. 18 w ogrodzie Domu Długosza.

W tym dniu wspominamy rocznicę obecności Jana Pawła II w Sandomierzu w związku z tym podczas otwarcia wystawy wysłuchamy koncertu „Pieśń o Bogu ukrytym” - poezja Karola Wojtyły, w wykonaniu Marcina Stycznia – pieśniarza, kompozytora i autora tekstów. Zapraszamy serdecznie

03/06/2026

Z muzealnej szuflady...

Wszyscy bowiem bierzemy z tego samego chleba (1 Kor 10,17).
Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa, zwana popularnie Bożym Ciałem, jest jednym z najwspanialszych uroczystości roku kościelnego. To publiczne manifestowanie wiary wobec Najświętszego Sakramentu, swymi początkami sięga średniowiecznej pobożności eucharystycznej.

Z tej okazji przypominamy znajdujący się w zbiorach muzeum miedzioryt kolorowany temperą, który powstał w 2 poł. XVII w. i jest dziełem Jana Aleksandra Gorczyna (ok 1618-1695). Na banderoli widoczne są słowa: „Fiat Pax in virtute tuam” (To ja jestem, Pokój wam). „Rozpoznajcie w tym chlebie Ciało, które wisiało na krzyżu, a w tym kielichu wina Krew, która z boku spłynęła” (Z Liturgii Godzin na Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa).

W zbiorach muzeum znajduje się także wspaniałe późnorenesansowe naczynie liturgiczne – Puszka na komunikanty, która została dostosowana do wystawiania Najświętszego Sakramentu (kryształ górski, srebro, złocenie). Naczynie opatrzone jest inskrypcją w języku łacińskim informującą, iż była darem Krzysztofa Zbaraskiego (1580-1627), herbu Korybut, dla konwentu Reformatów w Solcu.

Zajrzyjmy na chwilę do sandomierskiej Katedry, gdzie, zgodnie z zaleceniami i wielką troską biskupa Kajetana Sołtyka o kult Eucharystii, w dawnej kaplicy mansjonarskiej urządzono kaplicę Najświętszego Sakramentu. Iluzjonistyczna polichromia kaplicy, której wykonawcami byli Baltazar Gołębiowski oraz Maciej Rejchan, jest wykładem nauki Kościoła o Eucharystii, a niektóre sceny prezentują starotestamentalne prefiguracje ofiary Chrystusa i uczty eucharystycznej. Na sklepieniu, w jego centralnej części przedstawiono Eklezję – personifikację Kościoła. Trzymany przez nią Kielich z Krwią Chrystusa, uobecnia Chrystusa na ziemi, jest źródłem i Pokarmem na życie wieczne.

Bóg umacnia nas Chlebem Słowa i Chlebem Eucharystii. Musimy tylko w pełni zrozumieć zaproszenie do wspólnego stołu, spożyć posiłek razem, we Wspólnocie z Chrystusem, aby pokrzepić się i umocnić, zaczerpnąć sił na drogę. (US)

02/06/2026

Uprzejmie informujemy, że 4 czerwca (czwartek) w Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa (Boże Ciało), nasze Muzeum będzie nieczynne dla zwiedzających. Zapraszamy w piątek 5 czerwca.