jako instytucja wojskowa powołana rozkazem Głównodowodzącego Sił Zbrojnych w byłym zaborze pruskim gen. Uroczystego otwarcia dokonał Naczelnik Państwa Józef Piłsudski, 27 października 1919 r., podczas pierwszej, historycznej, wizyty w Poznaniu, głowy odradzanego państwa polskiego. Pierwotna siedziba muzeum znajdowała się przy Al. Marcinkowskiego 7 w miejscu obecnego nowego skrzydła gmachu Muzeum N
arodowego. Był to budynek o niewielkich możliwościach pomieszczenia zbiorów, sięgających kilkunastu tysięcy obiektów. Organizatorem i pierwszym kierownikiem muzeum był ppłk Antoni Seyda z Sekcji Naukowej Dowództwa Głównego Sił Zbrojnych byłego zaboru pruskiego. Większe pomieszczenia otrzymano w roku 1923, przydzielone przez poznańskie Dowództwo Okręgu Korpusu Nr VII. Dwupiętrowy budynek dawnej składnicy artyleryjskiej przy ul. Artyleryjskiej (obecnie Powstańców Wielkopolskich), dostosowano do potrzeb ekspozycyjnych i udostępniono 22 kwietnia 1923 r. Ponownego, drugiego w dziejach muzeum otwarcia, dokonali gen. Kazimierz Raszewski, dowódca Okręgu Korpusu Nr VII i ks. kardynał Dalbor, Prymas Polski. Wielkopolskie Muzeum Wojskowe istniało w tym miejscu do września 1939 r. Była to druga, obok otwartego w 1920 r. Muzeum Wojska w Warszawie, wojskowa instytucja muzealna w Polsce. Pierwszym dyrektorem był późniejszy major rezerwy Antoni Liske, lwowianin, syn znakomitego historyka, Ksawerego. dyrekturę objął znany rzeźbiarz wielkopolski Władysław Marcinkowski. Po wojnie, w której zbiory Wielkopolskiego Muzeum Wojskowego uległy zniszczeniu, ze względu na uwarunkowania polityczne nie było możliwości przywrócenia muzeum jako instytucji wojskowej. Po przełomie październikowym 1956 r. z inicjatywą powołania na nowo muzeum wojskowego w Poznaniu wystąpił art. Stefan Pajączkowski. Znawca i miłośnik militariów, uzyskał poparcie władz miejskich oraz historyków z poznańskiego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza i Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Ministerstwo Obrony Narodowej odrzuciło jednak sugestię by była to ponownie instytucja wojskowa i oddając dla potrzeb muzeum przedwojenny budynek, zaproponowało podporządkowanie placówki Muzeum Narodowemu w Poznaniu. Zwrócony przez wojsko gmach Wielkopolskiego Muzeum Wojskowego przy ul. Ratajczaka zabrało dla swoich potrzeb miasto. Dopiero w roku 1961 uzyskano piętrowy pawilon zbudowany pośrodku Starego Rynku w miejscu średniowiecznych Sukiennic. Po zmianie pierwotnego przeznaczenia istniejącego już pawilonu i przeprowadzonej adaptacji, dokonano trzeciego w historii muzeum otwarcia w nowym budynku. Otworzył je 22 lutego 1963 r. dowódca Lotnictwa Operacyjnego gen. bryg. pil. Jan Raczkowski. Kierownikiem muzeum, które z początku nosiło różne nazwy - Muzeum Wojska, Muzeum Broni, został Stefan Pajączkowski. W 1966 r. Ministerstwo Kultury i Sztuki zatwierdzając od trzech lat czynną instytucję, przywróciło jej na wniosek dyrekcji Muzeum Narodowego w Poznaniu historyczną, przedwojenną nazwę - Wielkopolskie Muzeum Wojskowe. Muzeum posiada bogate zbiory broni, umundurowania, dokumentów, odznaczeń polskiej i światowej wojskowości od średniowiecza do czasów współczesnych, liczące ponad 40 000 eksponatów.
