Centrum Szyfrów ENIGMA

20/08/2026

📻𝐒𝐳𝐲𝐟𝐫𝐨𝐰𝐢𝐬𝐤𝐨. 𝐏𝐨𝐝𝐜𝐚𝐬𝐭 𝐂𝐞𝐧𝐭𝐫𝐮𝐦 𝐒𝐳𝐲𝐟𝐫𝐨́𝐰 𝐄𝐧𝐢𝐠𝐦𝐚

Odcinek 35: Gigant w ziarnku piasku

Czy da się ukryć całą stronę tekstu w kropce nad literą "i"? W jaki sposób agenci pozyskiwali tajne informacje i jak przekazywali je sobie za pomocą mikrofilmów - i nie tylko? O tym opowie płk Adam Gwiazdowicz. Odcinek powstał w ramach projektu „Lato ze szpiegami”, realizowanego przez Centrum Szyfrów Enigma we współpracy z Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Nasz podcast wysłuchacie na YouTube oraz na platformie Spotify. Znajdziecie go również w zakładce Enigma Online na naszej stronie internetowej.

Posłuchaj w Spotify👇
https://open.spotify.com/episode/25yJcXmkR9IxN4tN7bCRgz

Posłuchaj na YouTube👇
https://www.youtube.com/watch?v=sxLNINzBvLc

Grafika PCD
__________________
stary radioodbiornik na żółtym tle. Nad nim napisy z nazwą podcastu "Szyfrowisko" oraz tytuł odcinka: "Gigant w ziarnku piasku", śruba oraz mikrofilm

19/08/2026

Nie każdemu można ufać - ważne, aby kierować się rozsądkiem i zasadami bezpieczeństwa. Pamiętaj, zawsze sprawdzaj wiarygodność informacji i dbaj o swoje bezpieczeństwo!

Jeśli chcecie zobaczyć na własne oczy sprzęt szpiegowski ze zbiorów ABW, w tym urządzenia wykorzystywane podczas działań operacyjnych - przyjdźcie do nas! Macie czas tylko do końca sierpnia!

A już 26 sierpnia zapraszamy na bezpłatny wykład. Tym razem dowiemy się, jak współczesne organizacje chronią się przed wyciekiem danych. Wraz z prelegentem z ABW przeanalizujemy błędy ludzkie, które prowadzą do dekonspiracji skrytek i agentów.

𝐙𝐚𝐬𝐚𝐝𝐚 𝐨𝐠𝐫𝐚𝐧𝐢𝐜𝐳𝐨𝐧𝐞𝐠𝐨 𝐳𝐚𝐮𝐟𝐚𝐧𝐢𝐚
𝟐𝟔 𝐬𝐢𝐞𝐫𝐩𝐧𝐢𝐚, 𝐠𝐨𝐝𝐳. 𝟏𝟕:𝟎𝟎

Miejsce: Centrum Szyfrów Enigma
Czas trwania: max 90 minut
Grupa docelowa: osoby pełnoletnie
wstęp bezpłatny

Fot. Łukasz Gdak/PCD
___________
sprzęt szpiegowski, wokół żółta ramka i grafika szpiega

19/08/2026

𝐀𝐤𝐭𝐲𝐰𝐧𝐢 𝐰 𝐬𝐢𝐞𝐜𝐢 | 𝟐𝟎.𝟎𝟖
𝐎𝐭𝐰𝐚𝐫𝐭𝐲 𝐊𝐥𝐮𝐛 𝐒𝐞𝐧𝐢𝐨𝐫𝐚𝐥𝐧𝐲 𝐰 𝐂𝐞𝐧𝐭𝐫𝐮𝐦 𝐒𝐳𝐲𝐟𝐫𝐨́𝐰 𝐄𝐧𝐢𝐠𝐦𝐚

Zapraszamy seniorki i seniorów na bezpłatne praktyczne warsztaty poświęcone kryptologii! Już jutro!

Podczas warsztatów uczestnicy poznają historię kilku klasycznych szyfrów oraz postaci związanych z ich powstaniem i wykorzystaniem. Zapoznają się także z wybranymi narzędziami stosowanymi do ręcznego utajniania wiadomości. Poza zmierzeniem się z różnymi szyframi uczestnicy będą mieli okazję przygotować własny niewidzialny atrament oraz odszukać ukryte wiadomości. Czy uda się znaleźć je wszystkie?

𝐓𝐞𝐫𝐦𝐢𝐧: 𝟐𝟎.𝟎𝟖, 𝐠𝐨𝐝𝐳. 𝟏𝟑:𝟎𝟎
Czas trwania: max 90 minut
Grupa docelowa: seniorzy Cena i warunku udziału: uczestnictwo bezpłatne,

ZAPISY:
[email protected]
☎61 888 4512
☎61 888 4500

Fot. Łukasz Gdak/PCD
__________
seniorki i seniorzy przy stanowisku do szyfrowania informacji, napis "Zapraszamy seniorki i seniorów"

18/08/2026

Nowy początek: byli żołnierze ukraińscy w międzywojennym Poznaniu

Współcześnie, w obliczu rosyjskiej agresji na Ukrainę, Poznań stał się ważnym ośrodkiem wsparcia, gdzie ukraińscy żołnierze przechodzą szkolenia oraz rehabilitację. Co zatem robili żołnierze ukraińscy w międzywojennym Poznaniu i jakie mieli potrzeby?

Zachęcamy Was do sięgnięcia po tegoroczny numer DZIKHIEGO BIT'a - rocznika Poznańskiego Centrum Dziedzictwa. Znajdziecie tam artykuł, którymi autorami są Marta Khudzik i Petro Shendiukh. Dowiecie się:
🟨 Jak wyglądało życie ukraińskich żołnierzy w międzywojennym Poznaniu?
🟨 Kogo, związanego z nowowybudowanym hipodromem, znał niemal każdy z mieszkańców osiedla grunwaldzkiego?
🟨 Jakich znanych żołnierzy kształcił Uniwersytet Poznański?

DZIKHIEGO BIT'a w wersji online znajdziecie tutaj:
https://shortlink.uk/1raw8


Fot. Łukasz Gdak/PCD
______________________
Artykuł z archiwalnym zdjęciem, w tle zdjęcie dawnego Poznania

18/08/2026

NS 30
​NADAJNIK KONSPIRACYJNY ARMII KRAJOWEJ

​Nadajnik NS 30 był pierwszym z serii ośmiu nadajników zmontowanych przez dr. inż. Jerzego Czyża oraz jego ojca Władysława. Montaż urządzeń odbywał się w ich warszawskim mieszkaniu przy ul. Felińskiego 28, w okresie od października 1943 r. do lipca 1944 r. Łącznie w okresie od listopada 1942 r. do lipca 1944 r. zmontowano 75 nadajników, w tym 32 typu NS 35 (większość elementów do tego modelu wykonały warsztaty konspiracyjne przy ul. Miodowej), 35 typu NSP III i 8 typu NS 30. Odbiornik NS 30 miał dwa zakresy częstotliwości, pozostałe parametry były takie same, jak w modelu NSP III.

​Nadajnik NS 30, podobnie jak inne modele brytyjskich radiostacji specjalnych, miał stabilizację kwarcową częstotliwości nadawczej, co oznacza, że nie mógł być strojony na dowolnie wybraną częstotliwość, tylko na z góry określoną (w tym celu należało każdorazowo zainstalować w odbiorniku kwarc o odpowiedniej częstotliwości). Pozytywną stroną wykorzystania tej technologii była gwarancja uzyskania łączności, ponieważ węzeł radiowy bez kłopotu mógł odnaleźć radiostację na ustalonej częstotliwości, bez potrzeby przeszukiwania pasma. Wadą takiego rozwiązania było jednak to, że radiostacja konspiracyjna zgłaszała się zawsze na kilku (od czterech do sześciu) ustalonych częstotliwościach, określonych zainstalowanymi kwarcami, w wyniku czego była znacznie łatwiejsza do wykrycia, namierzenia i zniszczenia (szczególnie, jeżeli była zlokalizowana w mieście).

Wymiary: 19,5×29×9,5 cm

Tylko do końca sierpnia możecie zobaczyć go na własne oczy na naszej wystawie czasowej Lato ze szpiegami. Prezentowane tam eksponaty to oryginalne zbiory z Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego - zatem nie lada okazja ;)

Fot. Łukasz Gdak/PCD
___________
maszyna nadajnik w gablocie ekspozycyjnej

17/08/2026

𝐀𝐤𝐭𝐲𝐰𝐧𝐢 𝐰 𝐬𝐢𝐞𝐜𝐢 | 𝟐𝟎.𝟎𝟖
𝐎𝐭𝐰𝐚𝐫𝐭𝐲 𝐊𝐥𝐮𝐛 𝐒𝐞𝐧𝐢𝐨𝐫𝐚𝐥𝐧𝐲 𝐰 𝐂𝐞𝐧𝐭𝐫𝐮𝐦 𝐒𝐳𝐲𝐟𝐫𝐨́𝐰 𝐄𝐧𝐢𝐠𝐦𝐚

W sierpniu w Centrum Szyfrów Enigma odbędą się bezpłatne praktyczne warsztaty poświęcone kryptologii!

Podczas warsztatów uczestnicy poznają historię kilku klasycznych szyfrów oraz postaci związanych z ich powstaniem i wykorzystaniem. Zapoznają się także z wybranymi narzędziami stosowanymi do ręcznego utajniania wiadomości. Poza zmierzeniem się z różnymi szyframi uczestnicy będą mieli okazję przygotować własny niewidzialny atrament oraz odszukać ukryte wiadomości. Czy uda się znaleźć je wszystkie?

𝐓𝐞𝐫𝐦𝐢𝐧: 𝟐𝟎.𝟎𝟖, 𝐠𝐨𝐝𝐳. 𝟏𝟑:𝟎𝟎

Czas trwania: max 90 minut
Grupa docelowa: seniorzy Cena i warunku udziału: uczestnictwo bezpłatne,
ZAPISY:
[email protected]
☎61 888 4512
☎61 888 4500

Grafika: Wiktoria Szafrańska
______________
osoby z telefonami, laptopami oraz okularami VR na błękitnym tle, wokół linie i kwadraty, napis mówiący o klubie senioralnym, logotypy instytucji

Otwarty Klub Senioralny w Centrum Szyfrów Enigma

17/08/2026

Łamanie Enigmy było od początku pracą zbiorową. Chociaż Rejewski, Różycki i Zygalski grali pierwsze skrzypce w tej skomplikowanej operacji, to bez wsparcia z zewnątrz z pewnością by sobie nie poradzili...

Poznaj historię warszawskiej fabryki AVA.

16/08/2026

Z okazji dzisiejszej rocznicy urodzin Mariana Rejewskiego, przypominamy Wam książki, z których możecie dowiedzieć się więcej o tym wybitnym matematyku i kryptologu🥰

🟨 Wspomnienia z mej pracy w Biurze Szyfrów Oddziału II Sztabu Głównego w latach 1930-1945, aut. Marian Rejewski
⬛️ Enigma. Tajna misja Mariana Rejewskiego, aut. Katarzyna Ziemnicka
🟨 Jestem tym który rozszyfrował Enigmę. Nieznana historia Mariana Rejewskiego, aut. Robert Gawłowski
⬛️ Złamanie Enigmy. Historia Mariana Rejewskiego, aut. Leszek Gralewski
🟨 The firts Enigma Codebreaker, aut. Robert Gawłowski

Znajdziecie je w naszym sklepiku w Centrum Szyfrów Enigma😁

Fot. Łukasz Gdak/PCD
__________
książki w otoczeniu ekspozycji Centrum Szyfrów Enigma

16/08/2026

P***k, który uratował świat...

𝟏𝟔 𝐬𝐢𝐞𝐫𝐩𝐧𝐢𝐚 𝟏𝟗𝟎𝟓 𝐫𝐨𝐤𝐮 𝐮𝐫𝐨𝐝𝐳𝐢ł 𝐬𝐢𝐞̨ 𝐌𝐚𝐫𝐢𝐚𝐧 𝐑𝐞𝐣𝐞𝐰𝐬𝐤𝐢

Marian Adam Rejewski był liderem trójki polskich kryptologów, którzy złamali zasadę działania niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma.

Urodził się 16 sierpnia 1905 roku w Bydgoszczy. Studiował matematykę na Uniwersytecie Poznańskim, gdzie w 1929 roku uzyskał tytuł magistra. W tym samym roku rozpoczął współpracę z Jerzym Różyckim i Henrykiem Zygalskim, uczestnikami tajnego Kursu Kryptologicznego organizowanego przez polski wywiad.

W 1932 roku cała trójka rozpoczęła pracę w centrali Biura Szyfrów w Warszawie. Rejewski otrzymał zadanie rozpracowania Enigmy. W ciągu około trzech miesięcy, pracując wieczorami i nocami, odtworzył matematyczne zasady działania maszyny. Pod koniec grudnia 1932 roku poinformował o swoim odkryciu przełożonych.

W kolejnych latach, wspólnie z Różyckim i Zygalskim, opracowywał metody i urządzenia przyspieszające dekryptaż, m.in. cyklometr i bombę kryptologiczną. Dzięki ich pracy możliwe było odczytywanie niemieckich szyfrów mimo kolejnych zmian wprowadzanych w Enigmie.

Po wybuchu II wojny światowej Rejewski kontynuował pracę kryptologiczną. W 1946 roku wrócił do Polski. Zmarł w 1980 roku.

Więcej o jego życiu, pracy podczas wojny czy powojennych losach, możecie dowiedzieć się odwiedzając naszą ekspozycję - serdecznie zapraszamy.

Fot. domena publiczna
_____________
portret mężczyzny, informacje o dacie urodzenia, logotypy instytucji

15/08/2026

🔐 Długi weekend w Poznaniu? Wpadnijcie do Centrum Szyfrów Enigma!

To dobry moment, żeby na chwilę zwolnić i zanurzyć się w historii szyfrów, Enigmy oraz niezwykłego sukcesu polskich kryptologów. Czekają na Was interaktywne zadania, zagadki i mnóstwo okazji do sprawdzenia własnych umiejętności. 🧩

Planujecie wizytę? Warto wcześniej kupić bilet online i zarezerwować dogodną godzinę wejścia.

KUP BILET:
https://bilety.pcd.poznan.pl/termin_dzien.html?idw=439&d=3

Do zobaczenia! 👋

Fot. Łukasz Gdak/PCD
___________
osoby przy multimedialnych stanowiskach do szyfrowania