Muzeum „Dom Gazety Olsztyńskiej”

16/06/2026

Dziś wracamy pamięcią do niezwykłej historii walki o język, tożsamość i edukację – historii Szkoły Polskiej w Brąswałdzie.
Choć początki nauczania dzieci w języku polskim na Warmii sięgają już XIX wieku, to droga do utrzymania polskości w szkolnych ławach nie była łatwa. W 1873 roku zakazano nauczania w języku polskim w szkołach elementarnych. Mimo to pamięć i potrzeba nauki w ojczystym języku przetrwały.

📅 15 czerwca 1931 roku – dzięki determinacji lokalnych działaczy – otwarto prywatną polską szkołę w Brąswałdzie. Zaczęło się skromnie: ośmioro uczniów, jeden nauczyciel i lekcje prowadzone w prywatnym domu. Jednak to miejsce szybko stało się czymś więcej niż szkołą – było centrum życia polskiej społeczności.

Tu uczono nie tylko czytania i pisania, ale też budowano wspólnotę: działał chór, biblioteka, drużyna harcerska. Nauczyciele angażowali się w życie mieszkańców, a szkoła była symbolem trwania przy polskości mimo przeciwności.

Niestety, w 1938 roku działalność szkoły została zakończona decyzją władz niemieckich.

07/06/2026

� Dziś w Zamku Kapituły Warmińskiej oraz w Domu „Gazety Olsztyńskiej” mieliśmy przyjemność gościć Roberta Makłowicza wraz z ekipą realizującą kolejny odcinek jego programu. �

To zawsze miłe uczucie, gdy miejsca tak ważne dla historii i dziedzictwa Warmii i Mazur stają się inspiracją do opowieści o kulturze, tradycji i smakach naszego regionu. �

Dziękujemy za wizytę, ciekawe rozmowy i zainteresowanie historią zapisaną w murach naszych zabytków. Mamy nadzieję, że atmosfera tych miejsc oraz niezwykłe dziedzictwo Warmii i Mazur znajdą swoje miejsce w przygotowywanym materiale.

Z niecierpliwością czekamy na efekty tej wizyty i kolejną okazję do spotkania. �

Do zobaczenia ponownie w Olsztynie!

02/06/2026

🇵🇱 2 czerwca 1931 r. została otwarta Katolicka Szkoła Polska w Giławach.

Była to prywatna placówka z polskim językiem nauczania, działająca na terenie ówczesnych Prus Wschodnich. Jej powstanie stanowiło ważny element walki o zachowanie języka, kultury i tożsamości narodowej ludności polskiej na Warmii.

Funkcję kierownika szkoły objął Tomasz Setny. W kolejnych latach działalność edukacyjną prowadzili również Edward Turowski, Franciszek Schnarbach oraz Paweł Trzciński. Pomimo licznych trudności, nacisków administracyjnych oraz represji, szkoła funkcjonowała do sierpnia 1939 r.

W szkole kształciły się dzieci polskiej mniejszości narodowej, również z okolicznych miejscowości. Choć liczba uczniów była niewielka, znaczenie szkoły pozostawało nieproporcjonalnie duże.

📍 Dziś o działalności placówki przypomina tablica pamiątkowa umieszczona na budynku w Giławach – świadectwo polskości regionu oraz determinacji jego mieszkańców.

02/06/2026

🪻 Witamy i serdecznie zapraszamy do odwiedzenia naszego oddziału! 🏠

Jesteśmy do Waszej dyspozycji codziennie, z wyjątkiem poniedziałków. 😊

📢 Przypominamy, że od 1 czerwca obowiązują nowe godziny otwarcia naszej placówki. Zapraszamy w godzinach:

🕙 10:00–17:00

Czekamy na Was i do zobaczenia! 🌿💚

26/05/2026

W wiosennym anturażu...

16/05/2026

Noc Muzeów 2026 trwa! ✨

Już dziś przenosimy się do świata dawnej redakcji, drukarskiego rzemiosła i niezwykłych historii związanych z „Gazetą Olsztyńską”. To wyjątkowy wieczór pełen historii, spotkań i wspólnego świętowania 140. rocznicy wydania pierwszego numeru gazety!

📍 Dom Gazety Olsztyńskiej
🕖 Jesteśmy z Wami do godz. 23:00

W programie cały czas czekają na Was m.in.:
📰 pokaz druku pierwszego egzemplarza „Gazety Olsztyńskiej” z 1886 roku
🏛️ oprowadzanie po wystawie
🎤 wyjątkowe opowieści i spotkania
🎬 projekcje filmu „Pieniężni” i rozmowy z twórcami

Jeśli jeszcze Was nie ma — nic straconego! Wciąż trwa Noc Muzeów i serdecznie zapraszamy mieszkańców Olsztyna oraz wszystkich gości do wspólnego spędzenia tego wyjątkowego wieczoru. Do zobaczenia! 🌙✨

08/05/2026

Serdecznie zapraszamy🌛🌒

05/05/2026

Czy wiecie, że przez pierwszych pięć lat „Gazeta Olsztyńska” była tygodnikiem, w latach 1890–1897 – dwutygodnikiem, a do 1920 roku ukazywała się trzy razy w tygodniu. Dziennikiem stała się dopiero 1 stycznia 1921 roku.
W pierwszym roku wydawniczym nakład pisma wynosił 180 egzemplarzy, w ostatnim zaś 600 egzemplarzy.
Chociaż „Gazeta Olsztyńska” wychodziła w stosunkowo niewielkiej liczbie egzemplarzy, każdy z nich trafiał średnio do 10–15 osób. Pismo było czytane w domach, podczas sąsiedzkich spotkań czy w miejscowych społecznościach, na przykład po nabożeństwach. Dzięki temu rzeczywisty zasięg gazety i jej wpływ na lokalną społeczność były wielokrotnie większe niż wynikałoby to z samej liczby wydruków.

20/04/2026

Zapraszamy na wyjątkowy wywiad z rodziną Pieniężnych – rozmowę pełną historii, wspomnień i ducha miejsca, które na stałe wpisało się w dzieje naszego wydawnictwa.

Spotkanie odbyło się w niezwykłej przestrzeni Muzeum „Domu Gazety Olsztyńskiej” – dokładnie tam, gdzie mieszkał ostatni redaktor naszej gazety. To właśnie w tych murach przeszłość spotyka się z teraźniejszością, a opowieści nabierają szczególnej mocy.

Są miejsca, które pamiętają więcej niż słowa ✨
I są historie, które nie kończą się wraz z kolejnymi pokoleniami.

W 140. rocznicę powstania Gazety Olsztyńskiej potomkowie Pieniężnych opowiadają o dziedzictwie, które wciąż żyje — w decyzjach, wartościach i rodzinnych wspomnieniach.

Jak dziś brzmi ta historia po 140 latach?
▶️ Zobacz rozmowę
https://gazetaolsztynska.pl/artykul/140-lat-gazety-olsztynskiej-n2261720

19/04/2026

Konferencja w Muzeum Warmii i Mazur przypomniała o roli pisma w historii i tożsamości regionu 👇
https://gazetaolsztynska.pl/artykul/na-zamku-o-historii-gazety-n2260598