13/05/2026
Naszą wystawę „Na falach czasu”📻 odwiedził Tomasz Niewodniczański z Janikowa – ogromny miłośnik dawnych radioodbiorników, krótkofalowiec od 1963 roku (znaki: SP6AYP, SP6T, W5AYP〽️), a także współautor książki „Marna głowa jednozakresowa”📖.
Pan Tomasz jest fizykiem, chemikiem, elektronikiem, audytorem systemów jakości i akredytacji laboratoriów, a także nauczycielem akademickim i w szkołach wszystkich szczebli. Znany jest również z tego, że kilkukrotnie pełnił funkcję radnego gminy wiejskiej Oława.
Nasz gość był pod ogromnym wrażeniem wystawy. Przy okazji odwiedzin przyniósł kilka książek dotyczących historii radia oraz dwa ciekawe radioodbiorniki z własnej kolekcji, aby je zaprezentować. Dodatkowo napisał sześć sonetów o tematyce radiowej, które prezentujemy poniżej.⬇️
(1️⃣) Radio - 11/V/2026
Dzisiaj trochę o historii radia,
A właściwie radio fonii w Polsce.
Z początku było radio „A E Gie,”
Wygrzebane w ruinach Wrocławia.
Wyjechaliśmy do Bolesławca,
Gdzie mieliśmy „Tatry” nowoczesne.
Potem było już krótkofalowe,
Robiąc ze mnie w mig krótkofalowca.
Zacząłem „Tatr” super przerabianie,
Bo musiała w nim być telegrafia,
Więc od tyłu weń wszedłem brutalnie.
Tato szukał innego już radia,
„Tatry” przestały służyć rodzinie,
Gdyż tato kupił mamie cud „Czara”.
(tn – 11/V/2026)
(2️⃣) Radio 2 - 11/V/2026
Te „Tatry” były całe lampowe,
Gdyż nie używano tranzystora,
Co zjawił się w lata pięćdziesiąte,
By rozwijać się dla potrzeb radia.
„Eltra” to radio tranzystorowe.
Ona w Polsce na tym polu pierwsza,
Zaś „Koliber” zajął miejsce drugie.
Potem były też radia z Kasprzaka.
Była wcześniej „Szarotka” lampowa,
Potem też było radio mieszane,
Bo w nim był i tranzystor i lampa.
W końcu Kasprzak wypuścił już „Czara”,
Radio też w pełni tranzystorowe,
Tak się lampa w radyjkach skończyła.
(tn – 11/V/2026)
(3️⃣) Radio 3 - 11/V/2026
Dla amatora takiego jak ja,
Stare radio to było marzenie,
Bo było jak z częściami półeczka,
Więc rozbierał je bardzo skutecznie.
Gdzieś znikała wartość historyczna,
Gdy podzespół wspomagał konstrukcje,
Powstawała budowa odmienna,
Jak odbiornik lub stacje nadawcze.
Mogłem wtedy zaistnieć w eterze,
Me sygnały już słała antena,
Nowych krajów miałem potwierdzenie.
Dzisiaj sprzęt już zapewnia fabryka,
Więc w starociach zacząłem grzebanie.
By się ciut wzbogaciła wystawa.
(tn – 11/V/2026)
(4️⃣) Pamiętnik - 11/V/2026
Pogoda ładna bo bez padania,
Choć prognozy były dziś deszczowe,
Rufus odrzucił spacerowanie,
Więc się zabrałem do pamiętnika.
Chciałem odwiedzić muzeum radia,
Które czas jakiś będzie w Oławie,
Wszak to radiofonii jest stulecie,
Lecz się okazało żem jest gapa.
W poniedziałki muzea nieczynne,
Więc jutro mnie czeka znów tam jazda,
Ale mnie naszło ekstra pisanie.
Powstała więc sonetowa szóstka,
Opisująca radia tworzenie,
Od starej lampy do tranzystora.
(tn – 11/V/2026)
(5️⃣) Radio 4 - 11/V/2026
W historii radia brakło kryształka,
Bo takie było radio najstarsze,
Igła sięgała wprost do kryształka,
Zmieniając falę na akustykę.
Nie było wtedy jeszcze wzmacniacza,
Więc bez głośnika, a przez słuchawkę,
Słaby sygnał docierał do ucha,
W której słyszało się już audycję.
Gdy pojawiła się w końcu dioda,
To się skończyło igłą macanie,
A sygnał zaczęła wzmacniać lampa.
Potem ta lampa uległa zmianie,
Bo nadeszła era tranzystora,
Który w scalonych układach żyje.
(tn – 11/V/2026)
(6️⃣) Radio 5 - 11/V/2026
Dziś już inaczej patrzymy na radio,
Bo jego funkcję komputer wypełnia.
Lecz są ludzie preferujący radio,
Bowiem klimat radia ich uszczęśliwia.
Ja ciągle kocham moje stare radio,
Co koło telewizora zagrywa,
Wszak mogę słuchając zamykać oko,
Bo wtedy dźwięki się lepiej wyczuwa.
T V ogląda się bardziej nerwowo,
Człowiek się łatwo, zupełnie rozprasza,
Więc czasem ogląda z bolącą głową.
Radio może też wesprzeć słuchaweczka,
Bo wycisza przeróżne szumy w koło,
Czym spokojne odsłuchanie wspomaga.
(tn – 11/V/2026)
❗️Przypominamy, że naszą wystawę radiową można zwiedzać za darmo w Izbie Muzealnej Ziemi Oławskiej, w godzinach jej otwarcia, do połowy września. Zapraszamy! ❗️
