Muzeum Prus Górnych w Morągu

09/08/2026

Dziękujemy za spotkanie i polecamy się na przyszłość 😁

06/08/2026

Zakończono prace konserwatorskie zegara ze Sztynortu, które wykonywała Pankanin konserwacja rekonstrukcja rzeźba. Końcowy efekt działań będzie widoczny od 20 sierpnia, do tego czasu zabytek będzie stał zabezpieczony. Jak na razie muszą nam wystarczyć zdjęcia udostępnione przez firmę konserwatorską.
Kolejnym działaniem związanym z zabytkiem będzie digitalizacja wykonana przez Regionalna Pracownia Digitalizacji zgodnie z projektem „Dziedzictwo pruskich rezydencji – digitalizacja i ochrona”, dofinansowanym ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

06/08/2026

Dziękujemy za relację:
https://vm.tiktok.com/ZN8dva86C/

06/08/2026

Potworni Turyści spotykają J. G. Herdera 😀😉
Sierpień to miesiąc urodzin najsłynniejszego Morążanina Johanna Gottfrieda Herdera, my już teraz zapraszamy na jubileusz z okazji 282. urodzin, który odbędzie 25 sierpnia w godz. 12.00-16.00. Więcej szczegółów niebawem.

👹 Potworna ciekawostka – Spotkanie z Herderem

🟦 Grom: Chcieliśmy zrobić sobie zdjęcie z jednym z najsłynniejszych mieszkańców Morąga...
🟪 Bąbel: ...tylko chyba trochę przesadzili z rozmiarem popiersia! 😂 Widzicie nas w ogóle?
🟦 Grom: To Johann Gottfried Herder – filozof, pisarz i poeta, który urodził się właśnie w Morągu w 1744 roku. Jest uważany za jednego z najwybitniejszych myślicieli XVIII wieku.
🟪 Bąbel: Czyli można powiedzieć, że spotkaliśmy lokalną gwiazdę... tylko trochę większą od nas. 😄
🟦 Grom: Jego pomysły dotyczące kultury, języka i tradycji miały wpływ na myślicieli w całej Europie. Dlatego w Morągu pamięć o nim jest wciąż żywa.
🟪 Bąbel: A my mamy swoją zasadę –jeśli trafimy na pomnik albo popiersie ważnej postaci, obowiązkowo robimy zdjęcie! 📸
🟦 Grom: To zdjęcie zrobiliśmy w Muzeum Prus Górnych, które mieści się w zabytkowym Pałacu Dohnów. Sam pałac ma historię sięgającą XVI wieku i zdecydowanie warto go odwiedzić.
🟪 Bąbel: Tylko następnym razem wezmę drabinę. Może wtedy będzie nas lepiej widać! 😂
📍 A Wy też robicie zdjęcia z pomnikami i popiersiami podczas podróży? Czy raczej wolicie fotografować zabytki?

👹 Potworna ciekawostka – sprawdzona przez Groma, skomentowana przez Bąbla.

29/07/2026

Kreza, kryza, kruszka, fryza, trepele
Okrągły kołnierz marszczony lub plisowany powszechnie noszony w Europie przez kobiety, mężczyzn i dzieci od drugiej połowy XVI wieku do połowy XVII. Początkowo robiono go z usztywnionego batystu obszytego koronką, później mógł być wykonany w całości z koronki. Usztywniany krochmalem lub drucianym stelażem. Promień krezy mógł dochodzić nawet do 25 centymetrów. Z czasem te szerokie zaczęto podnosić z tyłu lekko do góry, żeby wyeksponować piękne koronki i budować z nich tło dla twarzy. Taki uniesiony ma na portrecie Katarzyna Dohna. Kreza była symbolem statusu i bogactwa, a także pomagała noszącej ją osobie trzymać wysoko brodę, co zapewniało dumną i wyniosłą pozę. Z czasem krezy stały się popularne również wśród warstw niższych. Status osoby noszącej zaczęła wyznaczać jakość krezy. Podobne w kształcie różniły się rodzajem materiału. Arystokraci mieli krezy z batystu często ozdobione koronką ze złota, srebra bądź jedwabiu. Biedniejsi nosili kołnierze z tańszych często drapiących materiałów. Krezy najczęściej były białe, w czasie krochmalenia farbowano je naturalnymi barwnikami by uzyskać jasne odcienie koloru żółtego, niebieskiego, różowego czy fioletowego. Jasny niebieski miał podkreślać bladość skóry, co było bardzo w tamtych czasach bardzo pożądane. Widoczna na jednym z portretów Katarzyna Doenhoff ma na sobie kołnierz z koronki w delikatnym odcieniu szaroniebieskim. Wszystkie zaprezentowane postacie i ich stroje można zobaczyć na wystawach:
👉 Okruchy przeszłości. Pamiątki z Pruskich dworów
👉 Luterańskie epitafia i portrety upamiętniające
Fot. Archiwum MWiM

28/07/2026

Magnus Ernest i Katarzyna Doenhoff
Magnus urodził się 20 grudnia 1581 roku w rodzinie wojewody dorpackiego Gerarda i Małgorzaty von Zweiffeln. Po ukończeniu studiów w Królewcu udał się do Holandii gdzie zapisał się na studia z zakresu humanistyki i wiedzy wojskowej. Po ukończonych studiach udał się w podróż do Francji. Walczył przeciw Turkom na Węgrzech, a wraz z bratem Gerardem wziął udział w wyprawie chocimskiej. Rok po wyprawie został starostą dorpackim i stopniowo przechodził do pracy w dyplomacji. W 1622 r. brał udział w rokowaniach zakończonych rozejmem mitawskim, a potem rozejmem w Lenowarcie. W czasie wojny szwedzkiej w Prusach uczestniczył w rokowaniach w 1626, 1628 w Prabutach oraz w 1629 w Altmarku. W 1633 roku Władysław IV wysłał go do Berlina i Drezna w celu skłonienia obu elektorów i kanclerza szwedzkiego Oxenstierny do powszechnych traktatów przy pośrednictwie Polskim. Misja skończyła się niepowodzeniem. W 1634 roku został mianowany delegatem do rokowań ze Szwedami i wziął udział w rokowaniach w Pasłęku i kolejno w Sztumskiej Wsi. Po zakończeniu rokowań został mianowany gubernatorem w Prusach, sprawował też funkcję posła królewskiego na sejmik pruski. Od 1634 roku nosi tytuł kasztelana parnawskiego. W 1640 Władysław IV ponownie wysyła go jako posła na sejmik. Pod koniec roku król nadaje mu godność wojewody parnawskiego.
Katarzyna Dohna zostaje żoną Magnusa w roku 1630. Mają pięciu synów: Ernesta, Hneryka, Krzysztofa, Jana i Fryderyka. Katarzyna to córka Fryderyka zu Dohna z linii na Ławkach, ochmistrza dworu książęcego w Królewcu i Marii von Rautter. Była dwukrotnie zamężna. Jej pierwszym mężem był Albrecht von Rautter, a drugim Ernest Magnus Doenhoffa. W posagu wniosła Doenhoffom dobra Wilkowo Wielkie (obecnie Drogosze). Zmarła w 1659 roku.
Obrazy małżonków eksponowane są na wystawie "Okruchy przeszłości. Pamiątki z dworów pruskich".
Fot. Archiwum MWiM

27/07/2026

Bracia Doenhoff i ich kontakty z Niderlandami
"Gdy u schyłku XVI wieku w protestanckich kręgach Polski, Litwy i Ukrainy poznano wysoki poziom niderlandzkich nauk wojskowych, wielu szlachciców zaczęło posyłać swoich synów do Niderlandów, by kształcili się tam w sprawach wojskowych. Niektórzy z nich studiowali prawo morskie i wojenne, inni kartografię lub medycynę wojskową, a jeszcze inni matematykę, budownictwo militarne i astronomię. Jedynym z polskich uczestników bitwy pod Nieuwpoort był Magnus Ernst Doenhoff [...]. Przed bitwą Magnus przebywał jakiś czas na studiach w Lejdzie. Podczas podróży polskiego księcia Władysława przez Południowe Niderlandy w roku 1624 jego brat Gerard wybrał się w prywatną, samotną wyprawę do Amsterdamu [...] 24 września 1627 roku Magnus i Gerard przyjęli w swoim gdańskim domu niderlandzką delegację na czele z burmistrzem Amsterdamu, Andriesem Bickerem."
Lucia Thijssen "Polska i Niderlandy: 1000 lat kontaktów", Zutphen, Walburg Pers 2003
Obrazy prezentowane na wystawie "Okruchy przeszłości. Pamiątki z pruskich dworów"
Fot. portretów: Archiwum MWiM
Fot. wystawy: Ewa Szewczyk

17/07/2026

Portret holenderski XVII wieku z galerii rodu zu Dohna
Wystawa poświęcona jest najcenniejszemu w Polsce zbiorowi XVII-wiecznego portretu holenderskiego pochodzącemu z kolekcji rodziny zu Dohna. Galerie tworzą głównie obrazy, które do 1945 roku zdobiły barokowe siedziby rodowe Dohnów w Gładyszach i Markowie. Portrety prezentują nie tylko przedstawicieli majętnego pruskiego rodu Dohnów, ale także ważne postacie społeczne elity północnych Niderlandów, z którymi Dohnowie byli skoligaceni, poprzez kontakty z haskim dworem książąt van Oranje-Nassau - namiestników Zjednoczonych Prowincji Niderlandów. Kolekcję tworzą prace najwybitniejszych malarzy, którzy pracowali dla dworu orańskiego: Gerrita i Willema Honthorstów, Johannesa Mijtensa, Pietera Nasona oraz Caspara Netschera.
Kuratorki wystawy: Dominika Kałabun-Nakielska i Anna Malinowska
Fot. Radosław Niemczynowicz

16/07/2026

Muzeum Warmii i Mazur zaprasza na Wakacyjne Czwartki z Mikołajem Kopernikiem 😃