Muzeum Polaków Ratujących Żydów/ Museum of Poles Saving Jews

28/05/2026

„Auschwitz – oczyszczanie pamięci”. Akademia Sprawiedliwych przypomina o pielgrzymce papieża Benedykta XVI do Oświęcimia.

28 maja mija 20 lat od historycznej wizyty papieża Benedykta XVI w Oświęcimiu. Rocznicy tej poświęcone było sympozjum Akademii Sprawiedliwych pn. „Auschwitz – oczyszczanie pamięci”, które odbyło się 26 i 27 maja br. w Centrum Dialogu i Modlitwy w Oświęcimiu.
Wydarzenie zostało zorganizowane przez Polskie Towarzystwo Naukowe – Akademię Sprawiedliwych we współpracy z Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej, Uniwersytetem Papieskim Jana Pawła II w Krakowie oraz oświęcimskim Centrum Dialogu i Modlitwy. Sympozjum odbywało się w ramach programu „Dialog w sprawie człowieka”, zapoczątkowanego na początku maja w Rzymie, podczas obchodów 40. rocznicy spotkania św. Jana Pawła II ze wspólnotą żydowską w Synagodze Większej.
Sympozjum zainaugurowano w południe 26 maja sesją otwartą dla publiczności, w której udział wzięli członkowie, współpracownicy i sympatycy Akademii Sprawiedliwych, przedstawiciele organizacji społecznych i instytucji edukacyjnych współpracujących z Centrum Dialogu i Modlitwy oraz uczniowie I Liceum Ogólnokształcącego im. ks. Stanisława Konarskiego w Oświęcimiu. Zgromadzeni wysłuchali dokumentalnego nagrania wystąpienia papieża Benedykta XVI na terenie byłego obozu Auschwitz, komentarza do tego wystąpienia autorstwa ks. prof. Roberta Woźniaka, teologa i filozofa z Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II oraz wykładu na temat pielgrzymki i homilii wygłoszonej na terenie byłego obozu Auschwitz 7 czerwca 1979 roku przez papieża Jana Pawła II, który wygłosił prof. Paweł Skibiński, historyk, wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego. Sesji przewodniczył ks. prof. Robert Tyrała, rektor Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Naukowego – Akademia Sprawiedliwych.
Następnie rozpoczęła się część seminaryjna, w której obok członków Akademii Sprawiedliwych wzięli udział także autorzy Memoriału Akademii Oświęcimskiej, który powstał w 2006 roku z okazji wizyty papieża Benedykta XVI w Oświęcimiu.
Tematyka obrad koncentrowała się wokół znaczenia pamięci o Auschwitz, spuścizny II wojny światowej oraz refleksji nad prawami człowieka, dialogiem i odpowiedzialnością za przyszłość świata. Punktem odniesienia była wizyta Benedykta XVI w byłym niemieckim obozie Auschwitz-Birkenau w 2006 roku oraz wygłoszone wówczas przez papieża-Niemca orędzie.
W czasie sympozjum przypomniano także dorobek Akademii Oświęcimskiej – forum dialogu, pracy naukowej i edukacji, działającego w latach 2004–2016 pod patronatem ks. kard. Franciszka Macharskiego. Szczególne miejsce zajęło omówienie Memoriału Akademii Oświęcimskiej, opracowanego dwadzieścia lat temu przez przedstawicieli Akademii Oświęcimskiej i przekazanego Benedyktowi XVI podczas jego wizyty w Oświęcimiu. Dokument ten, który współtworzył m.in. Stefan Wilkanowicz, laureat Oświęcimskiej Nagrody Praw Człowieka im. Jana Pawła II, był próbą refleksji nad znaczeniem Auschwitz dla współczesnego świata. Akademia Sprawiedliwych odwołuje się do dorobku Akademii Oświęcimskiej i uznaje się za kontynuatorkę prac realizowanych i zainicjowanych w czasie jej funkcjonowania.
Kluczowym tematem sympozjum była duchowa i intelektualna więź św. Jana Pawła II i Benedykta XVI – papieży, których doświadczenia II wojny światowej wpłynęły na sposób myślenia i rozumienie odpowiedzialności za człowieka, kulturę pamięci oraz przyszłość Europy i świata.
Centralnym motywem sympozjum, nawiązującym zarówno do treści wystąpienia Benedykta XVI, jak i do treści memoriału, była misja i funkcje współczesnego miasta Oświęcimia, w którego rozwój wpisana została idea międzynarodowego centrum praw człowieka. Wyrazem tak rozumianej koncepcji rozwoju miasta i ziemi oświęcimskiej jest historia powstania i program działalności Centrum Dialogu i Modlitwy, którego twórcą był ks. kard. Franciszek Macharski. Uczestnicy sympozjum odbyli także wizytę studyjną w Muzeum Pamięci Mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej i zapoznali się z historią jego powstania oraz realizowanym w tym miejscu programem działalności. Muzeum jest instytucją kultury samorządu województwa małopolskiego, współprowadzoną przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jest ono zarazem najmłodszą z instytucji, które – w myśl idei Benedykta XVI wypowiedzianej w czasie wystąpienia oświęcimskiego – przyczyniają się do „oczyszczania pamięci” o II wojnie światowej, a o Auschwitz w szczególności. Celem sympozjum było wznowienie debaty naukowej o potrzebie rozwijania edukacji, dialogu społecznego, międzynarodowego i międzyreligijnego, oraz dyplomacji kulturalnej wskazującej na istotną zależność, jaka występuje między kulturą pamięci tworzoną w oparciu o historię II wojny światowej a działalnością kulturotwórczą na rzecz rozwoju międzynarodowego systemu praw człowieka.
Podczas sympozjum rektor Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II, ks. prof. Robert Tyrała dokonał także oficjalnego otwarcia informatorium edukacyjnego przygotowanego przez Centrum Dialogu i Modlitwy z okazji 20. rocznicy wizyty Benedykta XVI w Oświęcimiu. Bogato ilustrowana zdjęciami prezentacja planszowa przypomina przebieg tego historycznego wydarzenia, nad którego znaczeniem dla Oświęcimia, dla Kościoła i dla świata, dopiero zaczynamy się zastanawiać.

Grafika 20. rocznica pielgrzymki Benedykta XVI do Oświęcimia. Autor zdjęcia wykorzystanego na grafice - Piotr Tumidajski

22/05/2026

Enjoy the videos and music you love, upload original content, and share it all with friends, family, and the world on YouTube.

20/05/2026

„Noc Muzeów” w Markowej
- Dwa muzea, jedna opowieść

Z okazji Międzynarodowego Dnia Muzeów w Markowej rozpoczynają się obchody 10-lecia otwarcia wystawy stałej Muzeum Polaków Ratujących Żydów i rozpoczęcia działalności pierwszego muzeum poświęconego Polskim Sprawiedliwym

Są miejsca, w których spotkanie z historią nie ogranicza się wyłącznie do przygotowania muzealnej wystawy. W Markowej staje się ono doświadczeniem między pamięcią a codziennością oraz przeszłością a refleksją o odpowiedzialności za świat obecny i przyszły. Tegoroczna „Noc Muzeów” w Markowej będzie czasem autentycznego uczestniczenia w kulturze pamięci, która od ponad czterdziestu lat obecna jest w tym miejscu dzięki lokalnemu dziedzictwu wiejskiej wspólnoty.

Wydarzenie to – tradycyjnie związane z obchodami Międzynarodowego Dnia Muzeów – zainauguruje obchody 10-lecia wystawy stałej Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej i oficjalnego rozpoczęcia działalności pierwszego w naszym kraju muzeum poświęconego Polskim Sprawiedliwym, co stało się 17 marca 2016 roku.

Zaplanowane z tej okazji „spotkania w przestrzeni dziedzictwa Markowej” odbywać się będą 21 i 22 maja, co oznacza możliwość zwiedzania obydwu markowskich muzeów przez dwa dni. Nadarzy się również okazja do spotkań z twórcami wystawy stałej Muzeum Polaków Ratujących Żydów: prof. Elżbietą Rączy i dr. Mateuszem Szpytmą, i włączenia się w debatę na temat miejsca, jakie to muzeum zajmuje w życiu społeczności wsi Markowa oraz na mapie polskiego muzealnictwa.

W Markowej funkcjonują dwa muzea, które – choć powstały w różnym czasie i z różnych potrzeb – tworzą dziś wspólną przestrzeń dziedzictwa i działają jako ważne instytucje narodowej kultury pamięci. Z jednej strony park etnograficzny, Muzeum – Zagroda Wsi Markowa, powołany ponad cztery dekady temu jako oryginalne przedsięwzięcie lokalnej samorządności i przedsiębiorczości; z drugiej – Muzeum Polaków Ratujących Żydów, memoriał życia i męczeńskiej śmierci Błogosławionej Rodziny Ulmów, a zarazem instytucja kultury pamięci opowiadająca historię pomocy Żydom w okresie Holocaustu.

Jednym z najważniejszych punktów Nocy Muzeów w Markowej stanie się możliwość zwiedzania wystawy stałej Muzeum Polaków Ratujących Żydów wspólnie z jej twórcami. W czwartek 21 maja uczestników oprowadzać będzie dr Mateusz Szpytma, historyk, markowianin, wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej, współautor wystawy stałej i współtwórca Muzeum Polaków Ratujących Żydów, a w piątek 22 maja Elżbieta Rączy, historyk, pracownik naukowy Uniwersytetu Rzeszowskiego i rzeszowskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, specjalizująca się w badaniach zagłady Żydów na Podkarpaciu oraz stosunków polsko-żydowskich podczas II wojny światowej, współautorka wystawy stałej Muzeum Polaków Ratujących Żydów.

Równolegle na terenie Zagrody – Muzeum Wsi Markowa zaplanowano lekcję historii i dziedzictwa Markowej, zwiedzanie domostw i zabudowań gospodarczych zlokalizowanych na terenie skansenu oraz obejrzenie narzędzi pracy i przedmiotów codziennego użytku, których w przeszłości używali mieszkańcy wsi.

Szczególnym obiektem udostępnionym do zwiedzania na terenie skansenu będzie chałupa Szylarów – oryginalny artefakt przestrzeni dziedzictwa Markowej związany bezpośrednio z historią pomocy udzielanej Żydom podczas II wojny światowej. W tym domu podczas okupacji niemieckiej mieszkańcy Markowej Antoni i Dorota Szylarowie udzielili schronienia żydowskiej rodzinie Weltzów z Jarosławia i uratowali ją od Holocaustu. W odtworzonej na poddaszu chałupy Szylarów kryjówce odbędzie się spotkanie z Marią Ryznar-Fołtą, przewodnikiem Zagrody – Muzeum Wsi Markowa, prezesem Towarzystwa Przyjaciół Markowej.

„Noc Muzeów” zainauguruje spotkanie Podkarpackiej Resursy Kultury Pamięci w skansenie, w Zagrodzie – Muzeum Wsi Markowa 21 maja o godz. 19. Zaprezentowany zostanie dorobek realizowanego od pięciu lat strategicznego programu; „Muzeum w przestrzeni Markowej” oraz dokonania w ramach powołanej w tym celu markowskiej konfederacji muzealnej.

W spotkaniu wezmą udział m.in. członkowie Rady Muzeum Polaków Ratujących Żydów: Maria Ryznar-Fołta, prezes Przyjaciół Markowej; Władysław Ortyl, marszałek Województwa Podkarpackiego; prof. Jan Święch, antropolog, etnograf, muzealnik, b. dziekan Wydziału Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego; dr Mateusz Szpytma, historyk, wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej, oraz dyrektor Muzeum Polaków Ratujących Żydów Waldemar Rataj.

Parafia Markowa
Skansen Zagroda - Muzeum Towarzystwa Przyjaciół Markowej
Gmina Markowa
P*K - Podkarpacki Informator Kulturalny

Enjoy the videos and music you love, upload original content, and share it all with friends, family, and the world on YouTube.

19/05/2026

„Noc Muzeów” w Markowej
Dwa muzea, jedna opowieść

Z okazji Międzynarodowego Dnia Muzeów w Markowej rozpoczynają się obchody 10-lecia otwarcia wystawy stałej Muzeum Polaków Ratujących Żydów i rozpoczęcia działalności pierwszego muzeum poświęconego Polskim Sprawiedliwym

Są miejsca, w których spotkanie z historią nie ogranicza się wyłącznie do przygotowania muzealnej wystawy. W Markowej staje się ono doświadczeniem między pamięcią a codziennością oraz przeszłością a refleksją o odpowiedzialności za świat obecny i przyszły. Tegoroczna „Noc Muzeów” w Markowej będzie czasem autentycznego uczestniczenia w kulturze pamięci, która od ponad czterdziestu lat obecna jest w tym miejscu dzięki lokalnemu dziedzictwu wiejskiej wspólnoty.

Wydarzenie to – tradycyjnie związane z obchodami Międzynarodowego Dnia Muzeów – zainauguruje obchody 10-lecia wystawy stałej Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej i oficjalnego rozpoczęcia działalności pierwszego w naszym kraju muzeum poświęconego Polskim Sprawiedliwym, co stało się 17 marca 2016 roku.

Zaplanowane z tej okazji „spotkania w przestrzeni dziedzictwa Markowej” odbywać się będą 21 i 22 maja, co oznacza możliwość zwiedzania obydwu markowskich muzeów przez dwa dni. Nadarzy się również okazja do spotkań z twórcami wystawy stałej Muzeum Polaków Ratujących Żydów: prof. Elżbietą Rączy i dr. Mateuszem Szpytmą, i włączenia się w debatę na temat miejsca, jakie to muzeum zajmuje w życiu społeczności wsi Markowa oraz na mapie polskiego muzealnictwa.

W Markowej funkcjonują dwa muzea, które – choć powstały w różnym czasie i z różnych potrzeb – tworzą dziś wspólną przestrzeń dziedzictwa i działają jako ważne instytucje narodowej kultury pamięci. Z jednej strony park etnograficzny, Muzeum – Zagroda Wsi Markowa, powołany ponad cztery dekady temu jako oryginalne przedsięwzięcie lokalnej samorządności i przedsiębiorczości; z drugiej – Muzeum Polaków Ratujących Żydów, memoriał życia i męczeńskiej śmierci Błogosławionej Rodziny Ulmów, a zarazem instytucja kultury pamięci opowiadająca historię pomocy Żydom w okresie Holocaustu.

Jednym z najważniejszych punktów Nocy Muzeów w Markowej stanie się możliwość zwiedzania wystawy stałej Muzeum Polaków Ratujących Żydów wspólnie z jej twórcami. W czwartek 21 maja uczestników oprowadzać będzie dr Mateusz Szpytma, historyk, markowianin, wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej, współautor wystawy stałej i współtwórca Muzeum Polaków Ratujących Żydów, a w piątek 22 maja Elżbieta Rączy, historyk, pracownik naukowy Uniwersytetu Rzeszowskiego i rzeszowskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, specjalizująca się w badaniach zagłady Żydów na Podkarpaciu oraz stosunków polsko-żydowskich podczas II wojny światowej, współautorka wystawy stałej Muzeum Polaków Ratujących Żydów.

Równolegle na terenie Zagrody – Muzeum Wsi Markowa zaplanowano lekcję historii i dziedzictwa Markowej, zwiedzanie domostw i zabudowań gospodarczych zlokalizowanych na terenie skansenu oraz obejrzenie narzędzi pracy i przedmiotów codziennego użytku, których w przeszłości używali mieszkańcy wsi.

Szczególnym obiektem udostępnionym do zwiedzania na terenie skansenu będzie chałupa Szylarów – oryginalny artefakt przestrzeni dziedzictwa Markowej związany bezpośrednio z historią pomocy udzielanej Żydom podczas II wojny światowej. W tym domu podczas okupacji niemieckiej mieszkańcy Markowej Antoni i Dorota Szylarowie udzielili schronienia żydowskiej rodzinie Weltzów z Jarosławia i uratowali ją od Holocaustu. W odtworzonej na poddaszu chałupy Szylarów kryjówce odbędzie się spotkanie z Marią Ryznar-Fołtą, przewodnikiem Zagrody – Muzeum Wsi Markowa, prezesem Towarzystwa Przyjaciół Markowej.

„Noc Muzeów” zainauguruje spotkanie Podkarpackiej Resursy Kultury Pamięci w skansenie, w Zagrodzie – Muzeum Wsi Markowa 21 maja o godz. 19. Zaprezentowany zostanie dorobek realizowanego od pięciu lat strategicznego programu; „Muzeum w przestrzeni Markowej” oraz dokonania w ramach powołanej w tym celu markowskiej konfederacji muzealnej.

W spotkaniu wezmą udział m.in. członkowie Rady Muzeum Polaków Ratujących Żydów: Maria Ryznar-Fołta, prezes Przyjaciół Markowej; Władysław Ortyl, marszałek Województwa Podkarpackiego; prof. Jan Święch, antropolog, etnograf, muzealnik, b. dziekan Wydziału Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego; dr Mateusz Szpytma, historyk, wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej, oraz dyrektor Muzeum Polaków Ratujących Żydów Waldemar Rataj.

Skansen Zagroda - Muzeum Towarzystwa Przyjaciół Markowej
Gmina Markowa
Parafia Markowa

19/05/2026

„Noc Muzeów” w Markowej
Dwa muzea, jedna opowieść.

Z okazji Międzynarodowego Dnia Muzeów w Markowej rozpoczynają się obchody 10-lecia otwarcia wystawy stałej Muzeum Polaków Ratujących Żydów i rozpoczęcia działalności pierwszego muzeum poświęconego Polskim Sprawiedliwym

Są miejsca, w których spotkanie z historią nie ogranicza się wyłącznie do przygotowania muzealnej wystawy. W Markowej staje się ono doświadczeniem między pamięcią a codziennością oraz przeszłością a refleksją o odpowiedzialności za świat obecny i przyszły. Tegoroczna „Noc Muzeów” w Markowej będzie czasem autentycznego uczestniczenia w kulturze pamięci, która od ponad czterdziestu lat obecna jest w tym miejscu dzięki lokalnemu dziedzictwu wiejskiej wspólnoty.

Wydarzenie to – tradycyjnie związane z obchodami Międzynarodowego Dnia Muzeów – zainauguruje obchody 10-lecia wystawy stałej Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej i oficjalnego rozpoczęcia działalności pierwszego w naszym kraju muzeum poświęconego Polskim Sprawiedliwym, co stało się 17 marca 2016 roku.

Zaplanowane z tej okazji „spotkania w przestrzeni dziedzictwa Markowej” odbywać się będą 21 i 22 maja, co oznacza możliwość zwiedzania obydwu markowskich muzeów przez dwa dni. Nadarzy się również okazja do spotkań z twórcami wystawy stałej Muzeum Polaków Ratujących Żydów: prof. Elżbietą Rączy i dr. Mateuszem Szpytmą, i włączenia się w debatę na temat miejsca, jakie to muzeum zajmuje w życiu społeczności wsi Markowa oraz na mapie polskiego muzealnictwa.

W Markowej funkcjonują dwa muzea, które – choć powstały w różnym czasie i z różnych potrzeb – tworzą dziś wspólną przestrzeń dziedzictwa i działają jako ważne instytucje narodowej kultury pamięci. Z jednej strony park etnograficzny, Muzeum – Zagroda Wsi Markowa, powołany ponad cztery dekady temu jako oryginalne przedsięwzięcie lokalnej samorządności i przedsiębiorczości; z drugiej – Muzeum Polaków Ratujących Żydów, memoriał życia i męczeńskiej śmierci Błogosławionej Rodziny Ulmów, a zarazem instytucja kultury pamięci opowiadająca historię pomocy Żydom w okresie Holocaustu.

Jednym z najważniejszych punktów Nocy Muzeów w Markowej stanie się możliwość zwiedzania wystawy stałej Muzeum Polaków Ratujących Żydów wspólnie z jej twórcami. W czwartek 21 maja uczestników oprowadzać będzie dr Mateusz Szpytma, historyk, markowianin, wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej, współautor wystawy stałej i współtwórca Muzeum Polaków Ratujących Żydów, a w piątek 22 maja Elżbieta Rączy, historyk, pracownik naukowy Uniwersytetu Rzeszowskiego i rzeszowskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, specjalizująca się w badaniach zagłady Żydów na Podkarpaciu oraz stosunków polsko-żydowskich podczas II wojny światowej, współautorka wystawy stałej Muzeum Polaków Ratujących Żydów.

Równolegle na terenie Zagrody – Muzeum Wsi Markowa zaplanowano lekcję historii i dziedzictwa Markowej, zwiedzanie domostw i zabudowań gospodarczych zlokalizowanych na terenie skansenu oraz obejrzenie narzędzi pracy i przedmiotów codziennego użytku, których w przeszłości używali mieszkańcy wsi.

Szczególnym obiektem udostępnionym do zwiedzania na terenie skansenu będzie chałupa Szylarów – oryginalny artefakt przestrzeni dziedzictwa Markowej związany bezpośrednio z historią pomocy udzielanej Żydom podczas II wojny światowej. W tym domu podczas okupacji niemieckiej mieszkańcy Markowej Antoni i Dorota Szylarowie udzielili schronienia żydowskiej rodzinie Weltzów z Jarosławia i uratowali ją od Holocaustu. W odtworzonej na poddaszu chałupy Szylarów kryjówce odbędzie się spotkanie z Marią Ryznar-Fołtą, przewodnikiem Zagrody – Muzeum Wsi Markowa, prezesem Towarzystwa Przyjaciół Markowej.

„Noc Muzeów” zainauguruje spotkanie Podkarpackiej Resursy Kultury Pamięci w skansenie, w Zagrodzie – Muzeum Wsi Markowa 21 maja o godz. 19. Zaprezentowany zostanie dorobek realizowanego od pięciu lat strategicznego programu; „Muzeum w przestrzeni Markowej” oraz dokonania w ramach powołanej w tym celu markowskiej konfederacji muzealnej.

W spotkaniu wezmą udział m.in. członkowie Rady Muzeum Polaków Ratujących Żydów: Maria Ryznar-Fołta, prezes Przyjaciół Markowej; Władysław Ortyl, marszałek Województwa Podkarpackiego; prof. Jan Święch, antropolog, etnograf, muzealnik, b. dziekan Wydziału Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego; dr Mateusz Szpytma, historyk, wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej, oraz dyrektor Muzeum Polaków Ratujących Żydów Waldemar Rataj.

Skansen Zagroda - Muzeum Towarzystwa Przyjaciół Markowej
Gmina Markowa
Parafia Markowa
P*K - Podkarpacki Informator Kulturalny

18/05/2026

POWITANIEJM ks. prof. dr hab. Robert Tyrała, Rektor UPJPIIUROCZYSTOŚĆ NADANIA TYTUŁU DOKTORA HONORIS CAUSAJE kard. Larsowi Andersowi Arboreliusowi OCDLAUDACJ...

12/05/2026

„Dialog w sprawie człowieka” – międzynarodowe sympozjum Akademii Sprawiedliwych

Rzym – miasto, w którym nieustannie historia łączy się ze współczesnością – stał się w dniach 5–7 maja br. miejscem refleksji nad jednym z najważniejszych pytań współczesności: Jak dzisiaj traktować sprawę człowieka, jego godność i prawa, zakorzeniając je w doświadczeniu i etyce? I właśnie w rzymskiej przestrzeni dziedzictwa odbyło się pierwsze międzynarodowe sympozjum Akademii Sprawiedliwych, inaugurujące zarazem program „Dialog w sprawie człowieka”.

Spotkanie zorganizowano z okazji 40. rocznicy historycznego spotkania św. Jana Pawła II z żydowską wspólnotą Rzymu. Gest ten nie tylko zmienił relacje chrześcijańsko-żydowskie, ale także nadał nowy wymiar refleksji nad prawami człowieka, ukazując ich źródła w doświadczeniu spotkania i wzajemnego uznania odmiennych kulturowych tożsamości. W tym wypadku dotyczy to również uznania wspólnego źródła wiary i kultury etycznej zawartych w Dekalogu.

Głównym punktem sympozjum był wykład prof. George’a Weigla, jednego z najwybitniejszych biografów i interpretatorów pontyfikatu papieża Jana Pawła II. Jego refleksja nad duchowymi i intelektualnymi korzeniami papieskiego dialogu z judaizmem stała się okazją do dalszych rozważań. Prof. Rocco Buttiglione, przyjaciel i wieloletni współpracownik Ojca Świętego, zaprezentował Jana Pawła II jako człowieka dialogu, a dr José Ramón Garitagoitia Equia podjął temat świadectwa i poświęcenia Rodziny Ulmów w kontekście myśli Jana Pawła II. Obydwa wystąpienia dowiodły, że dialog nie jest wyłącznie zwykłą formą komunikacji społecznej, ale przede wszystkim konkretnym zobowiązaniem wpisanym w historię i ludzkie decyzje.

Sympozjum miało charakter nie tylko naukowy. Jego integralną część stanowiło odkrywanie genius loci Rzymu zarówno w wymiarze chrześcijańskim, polskim, jak i żydowskim. Spotkania i wizyty studyjne w różnych miejscach pozwoliły uczestnikom lepiej zrozumieć kontekst historyczny i duchowy gestu Jana Pawła II. Szczególne znaczenie i wydźwięk miał wieczór w Kościele i Hospicjum św. Stanisława Biskupa Męczennika – miejscu jednoznacznie związanym z polskim dziedzictwem chrześcijańskim i narodowym, a poprzez osobę i przesłanie świętości biskupa Stanisława także z filozofią praw człowieka Karola Wojtyły. W czasie tego spotkania wybrzmiała wojtyliańska idea traktująca ład moralny zakorzeniony w tradycji jako źródło praw człowieka. Jej wyrazem pozostaje opór tyrańskiej władzy i męczeńska

śmierć św. Stanisława. Właśnie w takim duchu – odwołującym się do dziedzictwa, ale jednocześnie skierowanym ku przyszłości – ma być rozwijany „Dialog w sprawie człowieka”.

Rzymskie spotkanie potwierdziło, że Akademia Sprawiedliwych – kształtowana jako towarzystwo naukowe, któremu patronuje Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej oraz Uniwersytet Papieski im. Jana Pawła II w Krakowie – kontynuuje i twórczo rozwija wcześniejsze dokonania kulturotwórcze, które w pierwszej dekadzie XXI wieku realizowano w formule seminarium naukowego i forum pracy twórczej pn. Akademia Oświęcimska. Jej patronem i czynnym uczestnikiem podejmowanych wówczas działalności był ks. Franciszek kardynał Macharski. W centrum tak rozumianej pracy twórczej od początku pozostawał człowiek czy „sprawa człowieka” – jak zwykł o tym mówić Jan Paweł II – jego godność, prawa i kultura etyczna rozumiane nie abstrakcyjnie, lecz jako konkretne świadectwa historii.

Inicjatywa „Dialog w sprawie człowieka” zapoczątkowana sympozjum w Wiecznym Mieście będzie rozwijana jako długofalowy cykl przedsięwzięć naukowych, edukacyjnych i społecznokomunikacyjnych. Jego celem jest odkrywanie historycznych źródeł kultury klasycznej i tworzenie kultury dialogu zdolnej odpowiadać na wyzwania współczesnego świata.

Sympozjum Akademii Sprawiedliwych w Rzymie zostało zorganizowane przez Polskie Towarzystwo Naukowe – Akademię Sprawiedliwych, Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie i Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej we współpracy z Kościołem i Hospicjum św. Stanisława Biskupa Męczennika oraz Papieskim Uniwersytetem Świętego Krzyża w Rzymie.

19/04/2026

83. rocznica powstania w Getcie Warszawskim jednego z najbardziej symbolicznych aktów oporu wobec zagłady podczas II wojny światowej.

Pamiętamy!

19/04/2026

19 kwietnia 1943 około godziny 6 rano na teren warszawskiego getta w celu rozpoczęcia akcji ostatecznej likwidacji wkroczyły niemieckie oddziały wojskowe i policyjne. Siły te natrafiły na opór powstańców z Żydowskiej Organizacji Bojowej oraz Żydowskiego Związku Wojskowego skutkiem czego zostały zmuszone do wycofania się.

Wydarzenia te rozpoczęły powstanie w getcie warszawskim
trwające od 19 kwietnia do 16 maja 1943 r;
choć powstanie nie miało militarnych celów strategicznych, stanowiło zbrojną odpowiedź na ludobójstwo.

Ze względu na swoją symboliczną wymowę, powstanie w getcie warszawskim uważane jest przez naród żydowski za jedno z najważniejszych wydarzeń w jego historii.

Dziś przypada 83. rocznica powstania w Getcie Warszawskim jednego z najbardziej symbolicznych aktów oporu wobec zagłady podczas II wojny światowej.

Cześć i chwała bohaterom!

Fragment fotografii wykonanej w czasie trwania powstania ukazuje:
Ulica Zamenhofa 25 róg Wołyńskiej 2, widok w kierunku północnym w kierunku Miłej.

Fotografia pochodzi z: Raport Stroopa; Kopia IPN Nr.23, Kopia NARA Nr.27

18/04/2026