08/06/2026
English below.
Wczoraj minęły 82 lata od śmierci, rozstrzelanego na terenie niemieckiego obozu karno-śledczego Jana Kamińskiego, pseudonim „Rokita”.
Szefa sztabu Armii Krajowej Okręgu Poznań.
Urodził się 27 września 1912 roku w Ostrowie Wielkopolskim, jego ojciec był Powstańcem Wielkopolskim. Szkołę podstawową i gimnazjum ukończył w rodzinnym mieście. W 1928 roku wstąpił do Korpusu Kadetów w Rawiczu. Tam zdał egzamin dojrzałości.
Jeszcze przed wojną uzyskał stopień podporucznika.
Brał udział w walkach Kampanii Wrześniowej, walczył w składzie 29 dywizji piechoty włączonej do Armii „Prusy”. Jeszcze przed kapitulacja zgłosił dowództwu chęć prowadzenia działalności konspiracyjnej. Udało mu się dostać do Warszawy, gdzie krótko przebywał u brata Józefa. Wrócił do Ostrowa Wielkopolskiego w grudniu 1939 roku już po złożeniu przysięgi organizacyjnej w Służbie Zwycięstwu Polski.
Był aktywnym organizatorem, nawiązał kontakt z różnymi organizacjami konspiracji wielkopolskiej. Sam angażował się w tworzenie struktur organizacyjnych Związku Walki Zbrojnej w Poznaniu.
Tworzył obwody Związku Walki Zbrojnej w Kępnie, Jarocinie, Krotoszynie, Ostrowie Wielkopolskim.
Od początku 1941 roku był przedstawicielem komendanta Okręgu Poznańskiego ZWZ do utrzymywania kontaktów z Komendą Główną ZWZ.
Odbudowywał struktury Okręgu Poznańskiego ZWZ po fali aresztowań jaka dotknęła sztab organizacji we wrześniu 1941 roku.
W tym samym roku od grudnia prowadził działania scalające organizacje konspiracyjne w Wielkopolsce.
Odbudował i kierował Wydziałem Biura Informacji i Propagandy oraz Wydziałem Łączności w sztabie Okręgu.
Awansował do stopnia kapitana. W czerwcu 1943 roku przejął obowiązki oficera zrzutowego, organizował akcje zrzutów lotniczych dla Okręgu Poznańskiego AK.
Został p.o. szefa sztabu Okręgu.
Aresztowany 15 października 1943 roku w wyniku prowokacji, przeszedł długie i brutalne śledztwo, nie przyznając się ani do swojego nazwiska ani pełnionej funkcji. Postawa w czasie śledztwa przyniosła mu awans do stopnia majora.
Został rozstrzelany 7 czerwca 1944 roku na podstawie wyroku Policyjnego Sądu Doraźnego.
Miał 32 lata. Osierocił dwoje dzieci: syna Andrzeja i córkę Małgorzatę.
W działalności konspiracyjnej brała udział także jego najbliższa rodzina. Funkcję łączników pełniła jego żona Stefania pseudonim „Mama”, szwagierka Teresa Musiał pseudonim „Ewa” i jej mąż Wiktor.
Jan Kamiński został odznaczony Krzyżem Walecznych, pośmiertnie Krzyżem Virtuti Militari V Klasy, Krzyżem AK i Medalem Wojska czterokrotnie.
Zdjęcia z archiwum rodzinnego, przekazane do zbiorów Muzeum przez Andrzeja Kamińskiego.
Opracowane na podstawie materiałów archiwalnych Muzeum i Encyklopedii Konspiracji Wielkopolskiej 1939-1945.
======
Yesterday marked 82 years since the ex*****on of Jan Kamiński, codename “Rokita,” on the grounds of the German penal and investigative camp.
Chief of Staff of the Poznań District of the Home Army.
He was born on September 27, 1912, in Ostrów Wielkopolski. His father was a participant in the Greater Poland Uprising. He completed primary school and secondary education in his hometown. In 1928, he joined the Cadet Corps in Rawicz, where he passed his final secondary school examinations.
Before the war, he attained the rank of Second Lieutenant.
He took part in the fighting during the September Campaign, serving in the 29th Infantry Division attached to the “Prusy” Army. Even before the capitulation, he informed his superiors of his willingness to engage in underground resistance activities. He managed to reach Warsaw, where he briefly stayed with his brother Józef. He returned to Ostrów Wielkopolski in December 1939, having already taken the organizational oath in the Service for Poland’s Victory (Służba Zwycięstwu Polski).
He was an active organizer and established contacts with various underground organizations operating in Greater Poland. He personally engaged in building the organizational structures of the Union of Armed Struggle (ZWZ) in Poznań.
He established ZWZ districts in Kępno, Jarocin, Krotoszyn, and Ostrów Wielkopolski.
From the beginning of 1941, he served as the representative of the commander of the Poznań District of the ZWZ, maintaining contact with the ZWZ Headquarters.
He rebuilt the structures of the Poznań District of the ZWZ after a wave of arrests that struck the organization’s staff in September 1941.
Later that year, beginning in December, he led efforts to unite underground organizations throughout Greater Poland.
He rebuilt and headed both the Information and Propaganda Bureau Department and the Communications Department within the District staff.
He was promoted to the rank of Captain. In June 1943, he assumed the duties of an airdrop officer, organizing aerial supply drops for the Poznań District of the Home Army.
He became Acting Chief of Staff of the District.
He was arrested on October 15, 1943, as a result of a provocation. He endured a long and brutal investigation, never revealing either his name or his position. His conduct during the investigation earned him a promotion to the rank of Major.
On June 7, 1944, he was executed by firing squad pursuant to a sentence issued by the Police Summary Court.
He was 32 years old.
He left behind two children: a son, Andrzej, and a daughter, Małgorzata.
His immediate family also took part in underground resistance activities. His wife Stefania, known by the pseudonym “Mama,” his sister-in-law Teresa Musiał, known as “Ewa,” and her husband Wiktor served as couriers.
Jan Kamiński was awarded the Cross of Valour, and posthumously the Virtuti Militari Cross, 5th Class, the Home Army Cross, and the Army Medal.
Photographs from the family archive, donated to the Museum by Andrzej Kamiński.
Article based on archival materials from the Museum and the Encyclopedia of the Greater Poland Underground Resistance 1939–1945.
