Prywatne Muzeum Podkarpackich Pól Bitewnych

27/11/2025

27/11/2025

Czasem odkrycie czegoś powoduje odsłonięcie kolejnej tajemnicy. Tak tez się stało w przypadku silnika lotniczego PZInż. Junior nr fabr. 606 wydobytego po 86 latach z ziemnego depozytu w Szebniach. Wraz z nim została odkopana pokrywa górna silnika, którą ukrywający wcześniej spłaszczyli (była częścią omaskowania silnika, osłaniała górę, miała łukowaty kształt i była połączona z pokrywami bocznymi zawiasami typu szafowego). Powierzchnię pokrywy dodatkowo deformowały liczne kratery po odłamkach niemieckich bomb lotniczych o dużych wagomiarach. W czasie prac konserwacyjnych, ku naszemu ogromnemu zaskoczeniu, ujawnione zostało cyfrowe oznakowanie. Naniesione czerwonym kolorem cyfry 34-386 okazały się doskonale zachowanym numerem fabrycznym płatowca RWD-8, z którego mógł pochodzić odnaleziony silnik lotniczy. Z uwagi na miejsce oznakowania, znajdujące się na wewnętrznej części, w okolicy grzbietu (zgięcia) dotarcie tam i oczyszczenie go wymagało zachowania delikatności i niezbędnej ostrożności, aby zapobiec pęknięciu pokrywy wykonanej ze stopu już skruszałego duralu. Samo miejsce oznakowania rodziło również pytanie, czy ukrywający celowo tak spłaszczyli pokrywę, aby w ten sposób uchronić i zabezpieczyć nr płatowca? W dostępnych publikacjach szybko udało się odnaleźć, że Ministerstwo Komunikacji w roku 1937 samolotowi RWD-8 nr fabr. 34-386 nadało znaki rej. SP-BJJ. Statek powietrzny został ufundowany przez Ligę Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej. Jego uroczysty odbiór przez Aeroklub Śląski nastąpił 26 września 1937 r. Użytkowanie przedmiotowego samolotu potwierdzają Sprawozdania A. Śląskiego z roku 1937 i 1938. Z dokumentów wynika, że był on pilotowany przez Stanisława Murłowskiego i brał udział w zawodach i imprezach krajowych. Tuż przed wybuchem II wojny światowej samolot RWD-8 SP-BJJ został „zmobilizowany” do Szkoły Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich w Krośnie. Jego piękną historię lotniczą brutalnie zakończył w dniu 1 września 1939 r. około godziny 6:00 zbrodniczy nalot niemieckiej Luftwaffe na lotnisko w Moderówce, gdzie został on zniszczony. Zamieszczone ilustracje dokumentują omówione odkrycie, dopełniają je 2 fotografie z zasobów Internetu przedstawiające pole mokotowskie 26 września 1937 r. i 126 samolotów serii RWD-8, 10 i 13 przekazanych przez L.O.P.P. Gdzieś tam, wśród nich jest „nasz” RWD-8 SP-BJJ... Pokrywę silnika można już zobaczyć w naszej ekspozycji muzealnej (prawdopodobnie jest to jedyna zachowana tego typu), po zakończeniu konserwacji trafi tam również odnaleziony silnik lotniczy PZInż. Junior nr fabr. 606.

05/11/2025

Odpowiadając na zapytania szkół w sprawie:

Komunikat Ministra Edukacji z dnia 13 października 2025 r. o ustanowieniu przedsięwzięcia pod nazwą „Wyjście z klasą”

Prywatne Muzeum Podkarpackich Pól Bitewnych w Krośnie oferuje zwiedzanie muzeum połączone z warsztatami pn. „Świadectwa działań wojennych odnajdywane na podkarpackich polach bitewnych za pomocą detektorów metali”
Szczegółowe informacje pod numerem: 502994116

23/09/2025

Niemieccy i sowieccy okupanci wyznaczyli Polakom rolę niewolników. Uśmiercając w znacznym stopniu warstwę przywódczą zaingerowali już na zawsze w DNA polskiego narodu. Skutki tego odczuwamy do dzisiaj. Metodycznie niszczyli wszystko co wyrażało jego prężność, kulturę i osiągnięcia cywilizacyjne. Już na zawsze Polacy mieli zapomnieć o swoich wspaniałych osiągnięciach. Dotyczyło to miedzy innymi takiej dziedziny jak lotnictwo. Przejęte przez okupantów polskie samoloty szybko zostały poddane fizycznej likwidacji. Obecnie krajowe muzea mają bardzo skromne ekspozycje ze sprzętem lotniczym z okresu II Rzeczypospolitej. Dlatego tak bardzo cieszy nas silnik lotniczy PZL Inż. JUNIOR z samolotu RWD-8 wydobyty 11 września br. Po zabiegach konserwacyjnych zasili on ekspozycję lotniczą Prywatnego Muzeum Podkarpackich Pól Bitewnych w Krośnie. Akcji naszego muzeum towarzyszyła m. in. ekipa „Było… nie minęło” TVP-Historia, której film dokumentuje to przedsięwzięcie:
https://vod.tvp.pl/programy,88/bylo-nie-minelo-odcinki,274075/odcinek-695,S01E695,2387620

11/09/2025

Silnik lotniczy z legendarnego polskiego samolotu RWD-8 odnaleziony!!!

Akcja badawczo-eksploracyjna organizowana przez Prywatne Muzeum Podkarpackich Pól Bitewnych w Krośnie została uwieńczona kolejnym wspaniałym odkryciem. Z podkarpackiej ziemi (Szebnie) został wydobyty silnik lotniczy z polskiego samolotu RWD-8. Należał on do eskadry szkolnej Szkoły Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich w Krośnie, którą potwornie zmasakrowała niemiecka Luftwaffe około godziny 6:00 w dniu 1 września 1939 r. Towarzyszyła nam ekipa TVP- Historia „Było, nie minęło”, Radio Rzeszów , „Zwiadowca historii” oraz Portal „TerazKrosno.pl”. Na gorąco, jeszcze pełen emocji, dziękuję serdecznie wszystkim, którzy brali w niej udział. Na zdjęciu tabliczka znamionowa z silnika oraz link do opublikowanego już materiału: https://www.terazkrosno.pl/wiadomosci/30621-sensacyjne-znalezisko-zwiazane-z-lotniskiem-w-moderowce

08/09/2025

W wojnie obronnej 1939 r. polscy ułani, strzelcy konni i szwoleżerowie posiadali znakomite, wysokie buty kawaleryjskie. Żołnierze tych formacji świetniej prezentowali się w nich w czasie uroczystych wystąpień i służby garnizonowej. Cenili je również za doskonałe walory użytkowe, które uwydatniały się podczas jazdy konnej i działań w polu. Wykonywano je w zakładach i warsztatach szewskich, które posiadały specjalne wojskowe zatwierdzenie. Ich jakość była wynikiem nie tylko obowiązujących Warunków Technicznych dla tego typu obuwia, ale również kunsztu ówczesnych mistrzów szewskich. Były bardzo drogie, na co rzutowała technologia ich wykonania oraz użyte materiały, szczególnie najlepszego gatunku skóry. Niezrównanie piękny profil buta kawaleryjskiego dopełniały ostrogi z których jeździec robił użytek zarówno w czasie jazdy konnej jak i podczas marszu. W kampanii wrześniowej w użyciu żołnierzy polskich formacji jezdnych były dwa rodzaje obuwia, buty kawaleryjskie wz. 25 i wz. 31. Te pierwsze miały cholewy z podwójnej skóry z charakterystycznym poziomym przeszyciem w ich środkowej części, natomiast drugie z nich były butami juchtowymi (cholewy wykonane z pojedynczej skóry juchtowej). W dobie dzisiejszej oryginalne polskie buty kawaleryjskie są obiektem pożądania kolekcjonerów i muzealników. Jako nieliczni, posiadamy w swoich zbiorach obydwa typy obuwia. Na zdjęciach muzealne buty kawaleryjskie wz. 25 z ostrogami wzoru oficerskiego.
Czyż te około stu letnie polskie buty kawaleryjskie nie są nadal piękne?

15/08/2025

⚔️ Bitwa, która zmieniła losy świata 🇵🇱

💪 Kiedy bolszewicy zbliżyli się do Warszawy, sądzili że stolica Polski podda się w ciągu paru godzin. Opór i determinacja, z jaką Polacy bronili warszawskiego przedmościa, uniemożliwiły bolszewikom zniszczenie Rzeczypospolitej. O polskim zwycięstwie przesądził geniusz Naczelnego Wodza, marszałka Józefa Piłsudskiego.

📅 1⃣0⃣5⃣ lat temu, 15 sierpnia 1920 roku, polska armia powstrzymała na przedpolach Warszawy ofensywę bolszewicką. Zwycięska Bitwa Warszawska rozpoczęła się 13 sierpnia.

📚 Jej znaczenie w 1931 roku docenił brytyjski dyplomata lord Edgar Vincent d'Abernon, bezpośredni świadek wydarzeń, który w swojej książce „Osiemnasta decydująca bitwa w dziejach świata”, napisał:
💬„Współczesna historia cywilizacji zna mało wydarzeń, posiadających znaczenie większe od bitwy pod Warszawą w roku 1920. Nie zna zaś ani jednego, które by było mniej doceniane”.

❓ Jak wyglądały pierwsze starcia? Komu musieli stawić czoła polscy żołnierze?Bezpośrednio Warszawie zagrażał Front Zachodni pod dowództwem Michaiła Tuchaczewskiego, byłego oficera carskiej gwardii, nazywanego „Czerwonym Napoleonem”. Na kierunku warszawsko-modlińskim wystawił on: 19 dywizji strzelców, 2 brygady strzelców oraz 2 dywizje kawalerii zgrupowane w czterech armiach, jak również oddział zbiorczy Grupy Mozyrskiej.

➡️ Jednostki Tuchaczewskiego, które od czasu rozpoczęcia ofensywy 4 lipca przeszły 600 km, zajęły Białoruś i dotarły do Wisły, 13 sierpnia starły się w śmiertelnym boju z Polakami zajmującymi linie fortyfikacji i umocnień przedmościa warszawskiego. Bolszewikom stawiła opór 1 Armia gen. por. Franciszka Latinika, która pierwszego dnia bitwy przyjęła uderzenie sześciu dywizji wroga.

➡️ Walki były niezwykle zacięte. Zwycięstwo Polaków w bitwie pod Ossowem oraz zaciekła obrona Radzymina, który 1⃣0⃣5⃣ lat temu przechodził z rąk do rąk, stały się symbolami pierwszego etapu Bitwy Warszawskiej.

💪🇵🇱 Dowiedz się więcej o polskim zwycięstwie, które zmieniło losy świata. Sięgnij po materiały przygotowane przez IPN ➡ tinyurl.com/y6tzcd32

🖼 Jerzy Kossak, Cud nad Wisłą, 1930 r., olej na płótnie 201,5 x 291,3 cm, Zamek Królewski w Warszawie – muzeum, fot. Andrzej Ring, Małgorzata Niewiadomska.

26/07/2025

Nasi chłopcy. 3 szwadron 20 Pułku Ułanów. Pozują do zdjęcia w ostatnich dniach pokoju. W środku drugiego rzędu płk dypl. Andrzej Kunachowicz - dowódca jednostki, po jego prawej dowódca szwadronu rotmistrz Jan Ptak z Krosna, jeden z najwybitniejszych oficerów II Rzeczypospolitej. Stanowią awangardę ułanów im. Króla Jana III Sobieskiego z Rzeszowa. Dumne oblicza, letnie mundury, na nich błyszczące klamry pasów wz. 38 (tzw. rembertowskie), które prawdopodobnie jako jedyni na Podkarpaciu maja przywilej nosić. Ci chłopcy malowani udowadniają w kampanii wrześniowej czym jest męstwo i honor polskiego żołnierza. Szwadron jest w boju od pierwszego tygodnia września. Po rozbiciu pułku, pododdział wycofując się znad Warty traci w walkach odwrotowych wielu kawalerzystów, w tym 1 pluton dowodzony przez ppor. Mariana Rottera, który musiał pozostać osłaniając polskie oddziały cofające się pod naporem niemieckim. Po przekroczeniu Wisły pod Modlinem, razem z innymi jednostkami zostali skierowani na wschód, później dostają rozkaz kierować się na południe. Pomimo trudów, zmęczony i osłabiony szwadron ciągle zachowuje wysoką dyscyplinę i wartość bojową. W Lasach Janowskich jego ułani udowadniają po raz kolejny swoją wartość bojową walcząc w składzie zgrupowania płk Zieleniewskiego. Toczą boje i odnoszą zwycięstwa nad Armią Czerwoną i Wehrmachtem. Tylko garstka ułanów rotmistrza Jana Ptaka, do której przyłączyli się kawalerzyści z innych pułków unika niewoli kapitulującego zgrupowania 2 października 1939 r. Przedzierając się z sowiecko-niemieckiego okrążenia mają zamiar przedostać się na Węgry. Jednak wobec ogromnego nasycenia terenu wojskami niemieckimi, w dniu następnym, na wysokości Rzeszowa, rotmistrz rozpuszcza swoich ostatnich 12 kawalerzystów do domu. Jeszcze dłużej walczy wspomniany 1 pluton. Po wielu perypetiach marszowych przyłącza się on do Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” gen. Franciszka Kleeberga i bierze udział 5 października w zwycięskiej bitwie pod Kockiem, ostatniej bitwie kampanii wrześniowej. To są prawdziwi nasi chłopcy…

21/06/2025

Odsłonięcie i poświęcenie muralu ks. mjr Mieczysława Janasa, kapelana Centrum Wyszkolenia Lotnictwa nr w 1 Dęblinie otoczyła wspaniała, uroczysta aura modlitwy, patriotyzmu i radosnego, wspólnego świętowania licznych uczestników tego wydarzenia. Społeczność Świerzowej Polskiej, a także rzesza uczestniczących w nim osób dały piękne świadectwo pamięci o Męczenniku Golgoty Wschodu. Dla mnie był to również bardzo osobisty moment. W trakcie uroczystości zostałem odznaczony Medalem Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego „Błogosławiony Ksiądz Jerzy Popiełuszko”. Relacja na filmiku pana Jerzego Szczura.

07/06/2025

Zapraszam w imieniu Organizatorów i własnym...

16/05/2025

15 maja 2025 r. nasi przyjaciele ze Stowarzyszenia Eksploracyjno-Historycznego „Galicja” świętowali jubileusz 10-lecia swojej działalności. Emocjonującą prelekcją wiceprezes Artur Hejnar uzmysłowił słuchaczom wypełniającym po brzegi salę konferencyjną pałacu w Dukli skalę dokonań organizacji. Na przestrzeni dekady członkowie Stowarzyszenia brali udział w 250 akcjach badawczo-eksploracyjnych… Na ten wręcz niewiarygodny wynik złożyły się również akcje organizowane przez Prywatne Muzeum Podkarpackich Pól Bitewnych w Krośnie, owocujące, co zostało podkreślone najbardziej spektakularnymi odkryciami. Wyrazem uznania wspólnych dokonań było uhonorowanie mnie, wśród kilku innych osób medalem pamiątkowym.
Gospodarzem uroczystości było Muzeum Historyczne - Pałac w Dukli.
Gratulujemy i życzmy koleżankom i kolegom z „Galicji” dobrego zdrowia i niesłabnącej pasji w odkrywaniu tajemnic przeszłości na następne dekady!!!