01/08/2026
82. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego 1 sierpnia - 2 października 1944 r.
Każda wojna to koszmar. Na lekcjach historii uczymy się o bitwach, walkach i starciach. Pozostaje jednak pytanie, czy potrafimy wyciągać z tych wydarzeń wnioski, czy też stanął się one z czasem jedynie kolejnymi datami i faktami, które nie uchronią nas przed powtarzaniem tych samych błędów.
Wielu niemieckich dowódców odpowiedzialnych za stłumienie Powstania Warszawskiego oraz zbrodnie popełnione na ludności cywilnej po zakończeniu wojny uniknęła odpowiedzialności karnej. Lata II Wojny Światowej przyniosły zbrodnie i okrucieństwo na niespotykaną skalę. Ludzie byli świadkami terroru, masowych egzekucji, mordów i podpaleń. Także mieszkańcy okolic ziemi kępińskiej doświadczyli brutalności niemieckiego okupanta. Tragiczne wydarzenia rozegrały się m.in. w Wyszanowie i Torzeńcu, gdzie ludność cywilna padła ofiarą masowych zbrodni.
W zbiorach Muzeum Ziemi Kępińskiej im. T. P. Potworowskiego znajduje się publikacja Jana Rossa pt. „Von Blaskowitz wkracza do Kępna. Uwagi o Niemcach na tle wspomnień z 1939 r.”, wydana nakładem Krakowskiego Towarzystwa Wydawniczego.
Autor pisał:
„Rozegrał się w Warszawie w sierpniu i wrześniu 1944 dramat, jakiego nie znała historia. Po jednej stronie cała wściekłość szaleńca, rozporządzającego w stosunku do nas jeszcze niezwykła siłą i potęgą militarną, po drugiej stronie heroizm ludzi prawie bezbronnych, lecz zdecydowanie bronić się do upadłego do ostateczności, do samozatracenia. Warszawa z września 1939 pokazała światu, że mimo nierównych sił należy się bronić przed najeźdźcą, Warszawa z sierpnia i września 1944 dała przykład, jak należy się bronić przed takim wrogiem jak Niemcy.”
Źródło: Jan Ross, „Von Blaskowitz wkracza do Kępna. Uwagi o Niemcach na tle wspomnień z 1939 r.”, Krakowskie Towarzystwo Wydawnicze, lata 50. XX w.?, w zbiorach Muzeum Ziemi Kępińskiej im. T. P. Potworowskiego.
