06/06/2026
Jak porusza się grupa, kiedy nikt nią nie kieruje. Jak rodzi się spontaniczna dynamika wspólnoty i co ją wyzwala.
„Ławica” Aleka Polis to projekt badający funkcjonowanie zbiorowości, spontaniczną dynamikę wspólnego działania bez narzuconych ról, hierarchii, czy gotowych scenariuszy. Punktem wyjścia jest uważność na własne odczucia, na obecność innych osób, wzajemną obserwację i interakcję. Ruch – jako grupowe, nieuregulowane działanie – integruje, wyzwala wspólnotę i zależność.
Ciała obserwują się, podążają za sobą, odzwierciedlają, naśladują, poszukują. Każde spotkanie rejestrowane jest filmowo; ujęcie z góry pozbawia postaci wertykalności, redukując obraz do skontrastowanych figur na płaskim tle. W tej perspektywie ludzkie sylwetki zaczynają przypominać proste organizmy poruszające się według pierwotnej dynamiki przybliżania, oddalania i wzajemnego oddziaływania. Współczesne ciała powracają tu do ruchowych – jak nazwałby to Lowen – archaicznych warstw siebie, będących pierwotnym impulsem życia, falowaniem ekspansji i kontrakcji.
Tegoroczne działania w ramach „Ławicy” odbyły się między innymi w Cricoteka w Krakowie oraz w Katowice Miasto Ogrodów.
W Centrum Integracji Międzypokoleniowej w Chorzowie w eksperymencie ruchowym pozbawionym choreografii i gotowych instrukcji uczestniczyły mieszkanki miasta. Seniorki tak wspominają to doświadczenie:
„Na początku oczekiwało się, że dostaniemy konkretne wskazówki, co będziemy robić. Potem się okazało, że to wszystko jest tzw. spontan. Dostaliśmy tylko wskazówkę, żeby kto nie chce się dotykać, żeby nie mieć tego z bliskiego kontaktu. Więc uważałyśmy, żeby się nie zderzyć. I po jakimś czasie jakby swobodniej żeśmy się poczuły. Na początku takie zestresowane, a potem nagle żeśmy czuły się w te falowanie.”
W trakcie pojawiło się poczucie wspólnego rytmu i nieświadomego porozumienia.
„To nie jest coś zaprogramowane, wyuczone, tylko to jest tak zwana improwizacja, która jakby scementowała naszą czwórkę, żeśmy się poczuły na takie jedno ciało, nie? Nie mówiąc, jaki ruch zrobimy, tylko patrząc na siebie, bo myśmy nie wiedziały, co będziemy robić. Patrząc na siebie. Szum był muzyką.”
Dziękujemy seniorkom z Chorzowa oraz Centrum Integracji Międzypokoleniowej w Chorzowie za współtworzenie tego spotkania.
Dziękujemy CIM https://www.facebook.com/cimchorzow
Kadry pochodzą z rejestracji filmowej działań artystki, które odbyły się w Centrum Integracji Międzypokoleniowej w Chorzowie 23 kwietnia 2026 r.
Realizacja współinicjuje program KONGRES ESTETYCZNY – całoroczny program wystawienniczo-performatywny ukierunkowany na aktualizację formuły instytucji sztuki, realizowany przy zaangażowaniu zróżnicowanych, dopełniających się wzajemnie języków i narzędzi sztuki oraz przy udziale osób artystycznych i kuratorskich. Podstawowym punktem odniesienia i jednocześnie punktem wyjścia staje się BWA Katowice, instytucja wdrukowana w centrum tkanki urbanistycznej i społecznej miasta jako narzędzie inżynierii społecznej. Modernistyczny pawilon, stanowiący dziś zabytek architektury to równolatek zaczynu polskiej fali krytyki instytucjonalnej. Konieczność jego aktualizacji przestrzennej oraz ideowej staje się punktem wyjścia do dyskursu dotyczącego sensów i dynamiki instytucji sztuki rozumianej w wymiarze uniwersalnym. Na czas projektu główna przestrzeń ekspozycyjna przeistoczy się w całoroczne laboratorium sztuki. Realizacje historyczne dialogować będą z zupełnie nowymi formując kolektywną refleksję.
kurator Łukasz Trzciński
współpraca kuratorska Jessica Kufa
