Stara Szkoła Miedzianka

01/08/2026

Jeszcze przed wojną niemal w każdą niedzielę grała tu muzyka, odbywały się potańcówki, a mieszkańcy Kupferbergu spotykali się na koncertach, zebraniach i pokazach filmowych. Dzisiaj niewiele osób domyśliłoby się, że był to największy lokal w całej Miedziance.

„Schwarzer Adler”, czyli „Pod Czarnym Orłem”, był czymś więcej niż zwykłą gospodą. Oferował pokoje, ogród, przeszkloną altanę oraz dużą salę ze sceną. Korzystały z niej miejscowe związki, cechy rzemieślnicze i towarzystwo gimnastyczne. Nie działało tu najprawdopodobniej stałe kino, ale przyjeżdżało kino objazdowe, dzięki któremu mieszkańcy mogli oglądać filmy.

Podczas zabaw występowały różne zespoły, między innymi kapela Puschmanna, w której na saksofonie grał Martin Lachmann z Kupferbergu. Według wspomnień jedna tura tańca kosztowała 10 fenigów, a dłuższa seria około jednej marki.

Z czasem gospoda weszła w nową epokę. Na jej podwórzu powstała stacja benzynowa Shell, a Wilhelm Ducksch przebudował dawną stajnię na trzy garaże. Urządzono również izbę taneczną z lożami, gramofonem i wzmacniaczem. Około 1930 roku działała tu także piekarnia i cukiernia, o czym przypomina szyld na przedwojennej pocztówce.

Do około 1926 roku gospodę prowadziła Elisabeth Otto, wspierana przez rodzinę. Następnie przejął ją Wilhelm Ducksch z Wrocławia, a później wydzierżawił Fritzowi i Luzie Kuppigom z Karpnik. Książka adresowa z 1935 roku określała obiekt jako hotel, prawdopodobnie jedyny w Kupferbergu. Miał nawet numer telefonu: 171.

Przed wojną budynek nosił numer 66/68, obecnie to Miedzianka 16. Po wojnie mieściła się tu między innymi siedziba milicji. Pojawia się też informacja o hotelu robotniczym, jednak nie odnaleziono dokumentu, który jednoznacznie potwierdzałby ten etap historii. Dzisiaj zachowana część pełni funkcję mieszkalną.

Miedzianka niemal zniknęła, ale takie miejsca wciąż przechowują ślady jej dawnego życia. Zapisz rolkę, udostępnij ją komuś, kto kocha historię Dolnego Śląska, i obserwuj Starą Szkołę Miedzianka. Odkrywamy Kupferberg budynek po budynku.

29/07/2026

Na jego grobie do dziś brakuje daty śmierci. Kim był Hugo Ueberschaer, tajemniczy oficer policji z Miedzianki?

Urodził się 19 grudnia 1870 roku w Pless, dzisiejszej Pszczynie. Był związany z Prezydium Policji w Breslau. Filip Springer nazywa go porucznikiem, ale zachowane akta określają Hugo jako „Polizeimajor”, czyli majora policji.

Około 1935 roku przyjechał na emeryturę do ówczesnego Kupferbergu. Początkowo mieszkał w kamienicy przy rynku, a później przeniósł się do drewnianego domku myśliwskiego przy drodze do dzisiejszego Mniszkowa.

Według relacji zebranych przez Springera był eleganckim i szanowanym mieszkańcem. Lekko utykał, regularnie odwiedzał miejscową piekarnię i sklep, a jego dom wypełniała ogromna kolekcja książek.

W pobliżu domku Hugo przygotował dla siebie grobowiec. Na betonowej płycie umieścił nazwisko, datę i miejsce urodzenia, słowa „Psalm 70” oraz „R.I.P.”. Pozostawił też puste miejsce na datę śmierci, której nigdy nie dopisano.

Na grobowcu widnieje pelikan karmiący pisklęta własną krwią, dawny chrześcijański symbol ofiary Chrystusa. Towarzyszy mu kotwica, symbol nadziei, wiary i ocalenia.

Według opowieści Springera po wojnie Hugo nie chciał opuszczać Miedzianki. Miał powtarzać, że „starych drzew się nie przesadza”. Założył galowy mundur, odebrał sobie życie i został pochowany w przygotowanej wcześniej krypcie. Dokładna data jego śmierci pozostaje nieznana. Najprawdopodobniej zmarł w 1945 lub na początku 1946 roku.

W 1969 albo 1970 roku do grobowca dostali się młodzi mieszkańcy. Mieli wynieść z niego pruski hełm z wysokim szpicem, blaszany napierśnik oraz szablę. Interweniowała milicja, ale dalszy los przedmiotów pozostaje tajemnicą.

Dziś po jego domu zostały jedynie fundamenty. Grób wciąż jednak stoi ponad dawną Miedzianką, przypominając o człowieku, który wybrał to miejsce na swój ostatni dom.

Jak odczytujesz symbol kotwicy na jego grobowcu?

24/07/2026

Zanim hełm wz. 31 stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów wyposażenia Wojska Polskiego, żołnierze II RP korzystali między innymi z francuskich hełmów M15, nazywanych Adrianami.

Polskie egzemplarze można rozpoznać po zmodyfikowanym fasunku i charakterystycznych nitach. Jeden z prezentowanych hełmów zachował nawet podpis swojego dawnego właściciela. Nie znamy jego historii, ale właśnie taki ślad sprawia, że eksponat przestaje być anonimowym przedmiotem.

🪖 Drugi egzemplarz został przystosowany dla wojsk pancernych. Zmieniono jego konstrukcję, dodając szeroki nakarczek i skórzaną osłonę, która miała chronić głowę pancerniaka przed uderzeniami wewnątrz ciasnego pojazdu. Takie zmodyfikowane Adriany znajdowały się na wyposażeniu polskich załóg pancernych również w 1939 roku. Potwierdzają to materiały Muzeum Broni Pancernej w Poznaniu.

👀 Wiedzieliście, że Wojsko Polskie używało francuskich hełmów? Napiszcie w komentarzu.

21/07/2026

🏚️ Stara Szkoła Miedzianka przechodzi obecnie remont całego wnętrza budynku. Zakres prac jest duży, dlatego na ten moment obiekt nie jest dostępny dla zwiedzających.

Naszym priorytetem jest jak najszybsze przygotowanie sali wystawowej, aby można było ponownie udostępnić ją odwiedzającym. Nie mamy jeszcze konkretnej daty otwarcia, ale będziemy informować Was o kolejnych etapach prac.

🔨 Przez pewien czas będzie tu więcej kurzu, gruzu i remontowego chaosu. Wszystko po to, żeby Stara Szkoła mogła wrócić w lepszej formie.

👀 Obserwujcie profil, aby nie przegapić postępów remontu i informacji o ponownym otwarciu sali wystawowej.

21/07/2026

Serdecznie zapraszamy.

Święto Miedzianki 2026 – zapraszamy już 15 sierpnia!

Miedzianka (Kupferberg) po raz kolejny stanie się miejscem spotkań z historią, kulturą i ludźmi, którzy tworzą lub tworzyli wyjątkowy charakter tej miejscowości. Już w sobotę, 15 sierpnia 2026 roku, odbędzie się Święto Miedzianki – Dzień Dziedzictwa i Sztuki, organizowane przez Stowarzyszenie dla Miedzianki.

To wydarzenie dla wszystkich – mieszkańców, miłośników historii i turystów. Wstęp na wszystkie wydarzenia jest wolny.

W programie znalazły się:

⛰️ Wycieczka po Miedziance śladami gwarków (11.00–13.00) – wspólny spacer pozwoli odkryć górniczą przeszłość miejscowości i jej najciekawsze zakątki.

👥 Spotkanie z byłymi i obecnymi mieszkańcami Miedzianki (15.00–17.00) – okazja do wysłuchania wspomnień, rozmów o historii miejsca i współtworzenia archiwum mówionego.

🎷 Wieczorny koncert Anny Katarzyny Jiruskiej & Swing Party Yes Jazz (18.00–20.00) przy Browarze Franzky – muzyczne zakończenie dnia w wyjątkowej atmosferze.

Przez cały dzień będzie można również skorzystać z wielu dodatkowych atrakcji:

* warsztatów dla dzieci „Mały Gwarek”,
* wystawy archiwalnych fotografii Miedzianki,
* wystawy w Szybie Miedzianka,
* zwiedzania Muzeum w Starej Szkole,
* strefy gastronomicznej przygotowanej przez KGW Aktywne Rudawy.

Serdecznie zapraszamy do Miedzianki na dzień pełen historii, sztuki, muzyki i spotkań. To doskonała okazja, by lepiej poznać niezwykłe dzieje tego miejsca. Do zobaczenia 15 sierpnia!

Więcej szczegółów na temat wybranych wydarzeń w nadchodzących dniach.

20/07/2026

.......a u nas pomimo remontu, ciągle aktywnie. 😊👌

17/07/2026

Znikające miasto i radioaktywny pałac ☢️ Miedzianka (dawniej Kupferberg) to miejsce z historią przypominającą mroczny thriller. Teren dawnego pałacu to obecnie zaledwie ruiny i zarośnięte resztki piwnic, ale kiedyś działy się tutaj niesamowite rzeczy.
Zabudowa istniała w tym rejonie już w 1311 roku, a niektóre źródła historyczne podają, że to książę Bolko II w 1353 roku wzniósł tu zamek . Przez stulecia miejsce to trawiły ogromne katastrofy. W 1637 roku, podczas wojny trzydziestoletniej, chorwaccy żołnierze spalili miejscowość niemal do zera . Dwór jednak z czasem odbudowano, a w latach 1813-1819 z inicjatywy hrabiego Gustava Marii von Matuschka na jego fundamentach wyrósł nowy, klasycystyczny pałac . Konstrukcja okazała się na tyle solidna, że budynek – jako jeden z nielicznych – przetrwał kolejny tragiczny pożar, który zrujnował miasteczko w 1824 roku . (Swoją drogą: u nas w szkole do dziś możecie zobaczyć na własne oczy oryginalny list hrabiego von Matuschki!).
Prawdziwy, radioaktywny epizod Miedzianki rozpoczął się zaraz po 1945 roku. Kompleks pałacowy przejęli sowieccy żołnierze i wkrótce zorganizowano tam m.in. administrację lokalnej kopalni oraz stołówkę robotniczą ``. W starej spiżarni i głębokich pałacowych piwnicach stworzono za to główny magazyn do składowania wydobywanej w tajemnicy rudy uranu. Skutki widać i czuć do dziś, bo miejsce w dalszym ciągu wykazuje podwyższony poziom radioaktywności.
Stanowczo odradzamy eksplorację tych piwnic na własną rękę. Stare, murowane z cegły stropy są ekstremalnie delikatne i w każdej chwili mogą runąć komuś na głowę. O wiele bezpieczniej jest chłonąć ten klimat wyłącznie z naszego nagrania.
Słyszeliście wcześniej o sudeckim miasteczku, które dosłownie zapadło się pod ziemię? Dajcie znać w komentarzach! 👇

15/07/2026

Wyobrażacie sobie, że szkolne boisko może być wyłożone... roztłuczonymi nagrobkami? 🪦
Dawny cmentarz w Kupferbergu urodą wcale nie odbiegał od słynnego barokowego cmentarza przy kościele garnizonowym w Jeleniej Górze. Niestety, po wojnie to miejsce zostało brutalnie zniszczone. Co stało się z pomnikami?
Początkowo nagrobki zostały zrzucone na jedną wielką hałdę na końcu cmentarza.
Część z nich okoliczni mieszkańcy rozebrali i wykorzystali do własnych prac budowlanych.
Pozostałe płyty rzekomo zakupiła gmina z Janowic, po czym zostały one roztłuczone i użyte do wyłożenia boiska szkolnego w Janowicach lub Radomierzu.
Dziś o zmarłych przypomina jedynie pamiątkowy kamień, ufundowany w 1994 roku przez byłych mieszkańców Kupferbergu oraz ich potomków.
Jako Stowarzyszenie dla Miedzianki nieustannie badamy tę historię. Z dawnych dokumentów wiemy już, że w miasteczku funkcjonowały łącznie trzy cmentarze – ten z początku XIX wieku, kolejny na terenie dawnego kościoła katolickiego, oraz prawdopodobnie jeszcze jeden zlokalizowany obok domu modlitewnego.
👇
Mamy do Was ogromną prośbę. Szukamy jakichkolwiek zdjęć, litografii czy grafik przedstawiających ten cmentarz w latach jego świetności. Wystarczą nam nawet ich kopie. Jeśli posiadacie takie materiały – koniecznie dajcie znać w komentarzu lub wiadomości prywatnej!

14/07/2026

..... badania historii Miedzianki, wciąż w toku 👏👏

13/07/2026

Wiedzieliście, że tajna kopalnia uranu w powojennej Miedziance oficjalnie wcale nie była kopalnią? ☢️
W latach 1948–1953 funkcjonował tu zakład wydobywczy, który dla niepoznaki nosił przykrywkową nazwę „Zakłady Papiernicze R1 z Janowic Wielkich”. Rosyjscy inżynierowie wykorzystali w tym miejscu stary, niemiecki szyb kopalni Adler. To właśnie główną drogą górnicy docierali do wejścia, zjeżdżali głównym szybem w dół i rozchodzili się na poszczególne korytarze.
Co ciekawe, w Miedziance są dwa miejsca, w których do dziś występuje podwyższone promieniowanie. Spokojnie – mieści się ono w granicach dopuszczalnej normy i nie jest szkodliwe dla ludzi. Gdzie dokładnie pikują liczniki Geigera?
Pierwszym miejscem o wyższym promieniowaniu jest dawna główna droga prowadząca do szybu.
Drugim takim miejscem są piwnice pałacu, ponieważ to właśnie tam składowano wydobyty uran.
👇
Wyobrażacie sobie ukrywanie uranu w pałacowych piwnicach tuż pod nosami mieszkańców? Dajcie znać w komentarzach, co o tym myślicie!