02/04/2026
ANNA GROCHOLSKA
(01.09.1931 - 27.03.2026)
W dniu 27 marca 2026 roku, w wieku 95 lat, zmarła Anna Grocholska – wybitna rzeźbiarka.
Była jednym z dziesięciorga dzieci Adama Remigiusza Grocholskiego oraz Barbary z Czetwertyńskich. Oboje rodzice odznaczali się znacznym talentem artystycznym, który odziedziczyła również ich córka.
W 1951 roku ukończyła liceum Sióstr Niepokalanek w Wałbrzychu, a następnie podjęła studia na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Po ich ukończeniu w 1957 roku poświęciła się przede wszystkim sztuce sakralnej.
Wśród licznych dzieł, które wyszły spod Jej dłuta, na szczególne wyróżnienie zasługują: płaskorzeźba „Kazanie św. Antoniego do ryb” w kościele św. Antoniego w Pruszkowie, a także „św. Marcin na koniu z żebrakiem” oraz „św. Marcin biskup” w kościele św. Marcina w Warszawie. W 1985 roku rozpoczęła pracę nad Drogą Krzyżową przy kościele Wieczerzy Pańskiej w Górze Kalwarii – dziełem wyjątkowym, które powstawało przez 12 lat. Wszystkie stacje zostały wyrzeźbione w piaskowcu i opracowane z czterech stron.
Uczestniczyła również w pracach konserwatorskich, m.in. przy pałacach w Radzyniu Podlaskim i Lubartowie. Pozostawiła po sobie także liczne prace malarskie oraz projekty wnętrz obiektów sakralnych.
W 1956 roku, podczas pierwszej powojennej wizyty Augusta Zamoyskiego w Polsce, uczestniczyła w jego wykładach na temat rzeźby, organizowanych na Politechnice Warszawskiej. Przez wiele lat prowadziła z nim bogatą korespondencję dotyczącą zagadnień artystycznych i filozoficznych. W 1967 roku odwiedziła artystę w jego pracowni w Saint-Clar-de-Rivière we Francji. Swoje wspomnienia ze współpracy opisała w artykule „Wspomnienia o Wuju Guciu”, opublikowanym w książce „Zamoyscy w Jabłoniu”, wydanej przez Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Jabłońskiej.
Od chwili powstania Izby Pamięci, a następnie Muzeum Augusta Zamoyskiego w Jabłoniu, pozostawała z nim w stałym kontakcie i aktywnie wspierała działalność tej placówki. Brała także udział w wyjazdach do Saint-Clar i Sylvanès we Francji wraz z przedstawicielami Jabłonia.
Ostatni raz odwiedziła Jabłoń podczas spotkania zorganizowanego w 2024 roku w Muzeum Augusta Zamoyskiego.
Żegnamy Annę Grocholską – przyjaciela Muzeum, wielką artystkę i wspaniałego człowieka.