Historyczne Głubczyce i okolice

23/09/2026

Witajcie moi Drodzy! 👋

Dzisiaj chciałbym Wam pokazać pamiątkę z II wojny światowej – korespondencję z 1944 roku, napisaną przez niemieckiego żołnierza (z Bogdanowic), który trafił do niewoli amerykańskiej na terenie Francji. ✉️

Zakupiłem ten list niedawno i byłem ogromnie ciekawy, jaką historię w sobie skrywa. Odczytanie odręcznego pisma sprawiło sporo trudności, ale na szczęście z pomocą zawsze przychodzą dobrzy ludzie! 💪

Ogromne podziękowania dla Waldka, który rozszyfrował i przepisał tekst na język niemiecki (możliwy do odczytania). Ja z kolei zająłem się jego tłumaczeniem na język polski. 🇵🇱🇩🇪

Choć w liście poruszane są z pozoru prozaiczne, codzienne sprawy, pozwala on choć na chwilę przenieść się w tamten czas. To unikalna okazja, by dowiedzieć się, czym żyli i o czym myśleli dawni mieszkańcy przedwojennych Bogdanowic. 🕰️🏡

Zapraszam do lektury w języku polskim poniżej! 👇

Niech Pan was błogosławi.
Środa, 1 listopada 1944 r.

Droga Mamo i Tato

Przesyłam wam najserdeczniejsze pozdrowienia – Josef [jestem] zdrowy i pełen energii i mam nadzieję, że u was jest podobnie. Mamo, nie zapomnij wysłać mi pióra z końcówką [stalówką], maszynki do golenia i pędzelka, a także kawałka czarnej nici z igłą do szycia. A co u was poza tym? Jak daleko jesteście w pracach w polu? Czy wkrótce skończycie młócenie? Czy gęsi są już dobrze utuczone? Czy Mia znów się odezwała? Nie zapomnij o adresie waszego Josefa. Co porabia Schneider'ka? 14 dni temu też napisałem kartkę. Czy pani Stak też tam jest? Czy ten więzień nadal tam przebywa? I mamo, zapłać tylko u Alberta Ziebsa. Co się jeszcze dzieje na Kreuzgasse? Czy wszyscy tam są zdrowi? Czy na waszych polnych drogach znów jest dużo brudu? Trzymajcie się zdrowi i w dobrym nastroju. Pozdrowienia od Josefa.

Tekst niemiecki:

Des Herrn Segen zum Gruß.
Mittwoch, den 1. November 1944

Liebe Frau und Vater

Die herzlichsten Grüße sendet Euch Josef | Gesund und Munter, und hoffe von Euch daßselbe. | Also Mutti, vergeß nicht Feder|halter mit Feder, Rasier Apparat und Pinsel, | und ein Streifen Schwarzen Zwirn mit | Nähnadel zu schicken. Und waß | macht Ihr sonst? Wie weit seit Ihr am| Felde? Habt Ihr bald ausgedroschen? | Hast Du die Gänse bald fett? Hatt | sich die Mia schon wieder mal gemel|det? Vergiß nicht die Adresse von Eurem Josef. Was macht die Schneiderin? Hab | vor 14 Tagen auch eine Karte geschrieben. | Ist Frau Stak auch da? Ist der | Gefangene derselbe noch da? Und Mut|ti bezahl in nur bei Ziebs Albert. Was machst sonst die Kreuzgasse. Alle sind | dort alle Gesund? Ist der Dreck wieder | bestimmt Groß bei Euch auf den Feldwe|gen? Nun bleibt Gesund und Munter. Gruß Josef.

Oczywiście, jeżeli ktoś miałby jakieś uwagi do mojego tłumaczenia, to proszę o nie w komentarzach!




wśród fanów
Powiatowe Muzeum Ziemi Głubczyckiej
Kocham Opole & Opolskie
Gmina Głubczyce
Miasto i Gmina Baborów
Gmina Branice
Miasto i Gmina Kietrz
Miasto Kietrz
KGB - Kietrz, Głubczyce, Branice, Baborów
Głubczycki Serwis Informacyjny
Neues Wochenblatt.pl

21/09/2026

Drodzy Miłośnicy Historii! 📜🖋️

Mam dla Was coś wyjątkowego. Zapraszam Was dziś na niezwykłą podróż w czasie śladami dawnych Głubczyc i naszych pięknych okolic.

Wspólnie z panem Tomaszem Schmidtem ruszamy z zupełnie nowym cyklem w tej grupie! Będziemy publikować osobistą korespondencję pana Tomasza – serię listów, z których każdy poruszy inny, fascynujący temat związany z przeszłością naszego regionu i odkryje przed nami kolejne karty lokalnej historii. To unikalne, bardzo osobiste spojrzenie na dawne dzieje, które z pewnością Was wciągnie.

Przed Wami pierwszy z listów. Usiądźcie wygodnie, przenieście się myślami do minionych lat i dajcie się porwać tej opowieści.

Zachęcam do lektury i dzielenia się swoimi przemyśleniami w komentarzach! Jesteśmy bardzo ciekawi Waszych wrażeń. 👇

List z Łubczyc
Tomasz P. Schmidt,
osobista korespondencja.
Zainspirowany przez Pana Sylwestra Fulneczka chęci odkrywania i przypominania ciekawych momentów historii naszego miasta (gdzie mieszkam już ponad 80 lat!), dołączam do tych, którym „Historyczne Głubczyce i okolice” są bliskie. Wyrazem tego niech będzie „List z Łubczyc” - mój głos o tym, co wiem, pamiętam, usłyszałem kiedyś na temat jak wyżej.
Ale na początek objaśnię, dlaczego list jest z „Łubczyc”. Oczywiście z góry wiadomo, że chodzi o Głubczyce oraz zmiany tej nazwy w bliższej i dalszej przeszłości. Ale wśród tych licznych zmian, dla jednej udało mi się odnaleźć ciekawą etymologię; słowiańską, oryginalną i logiczną! I tą zapożyczyłem do tytułu mojej korespondencji i chcę ją tu i teraz przedstawić.
Najpierw jednak przypomnienie, jak to z tymi nazwami było. Otóż wiemy, że nasze miasto przed II Wojną Światową nazywało się „Leobschütz”. Nazwa ta powstała z połączenia dwóch niemieckich słów: „Leo” - lew i „schütz” - bronić, chronić. Piękne literackie uzasadnienie tej nazwy znajdujemy w łacińskiej inskrypcji na sgraffitowym wizerunku herbu miasta zdobiącym fronton tzw. „Czerwonej szkoły” (foto 1): „TECTA TUERE LEO VIGIL CIVIBUS UT TRIPLEX ARCE TU ANGELE FLAMMAS HARPAGO NON SIT OPUS”. W tekście od razu zwraca uwagę czytających „Leo vigil” - lew strażnik, czyli dosłowne niemieckie Leobschütz. Jest to też bezpośrednie przywołanie lwa z tarczy herbowej czeskiego rodu Przemyślidów, a ściśle - Przemysła Ottokara II, który w 1275 r. zadecydował, że pewna osada będzie miastem (i aktualnie nie ma nawet ulicy swojego imienia, a w Leobschütz patronował głównej ulicy!). Drugim w napisie istotnym elementem są „flammas harpago”, dosłownie niemieckie „Feuerhaken” (ogniowe haki), czyli polskie bosaki. Pełne brzmienie zapisu po przetłumaczeniu na język polski jest swojego rodzaju wezwaniem: „Lwie strażniku chroń dachy obywateli po trzykroć, ty aniele bądź ochroną, aby bosaki nie były potrzebne”. Tu z racji tłumaczenia łaciny, z sentymentem wspomnę Panią Jadwigę Bryghier, moją nauczycielkę filologii klasycznej w Liceum głubczyckim.
I jeszcze jedna dygresja; Anioł w herbie Głubczyc to Archanioł Michał, niebiański szef wszelkich służb, który jednak w naszych wersjach współcześnie miejskich wygląda raczej jak hoże dziewczę…
Ale wrócę do dawnych nazw miasta; to Leobschütz pojawiło się ok. 1500 r., a przedtem były „Glubcici” (1107), Glupcici (1131), Hlubschitz (1187), Lubschisz (1124), Lubsic (1275) i później jeszcze Lubschutz (1561). Tu istotny szczegół: we wszystkich pojawia się sylaba „Lub” (Lup). Ta zbieżność podsunęła mi pomysł poszukiwań. Mam taką rodzinną pamiątkę – słownik polsko-niemiecki autorstwa dra Augusta Mosbacha (foto 2), którego pierwsze wydanie ukazało się w Berlinie w 1845 r. (foto 3). Uczył się z niego mój Dziadek Karol Koziczuk w roku 1903 (foto 4). W tym słowniku na str. 1183, w rozdziale „Spis imion własnych i nazwisk jeograficznych” pod „Ł” mamy „Łubczyce Leobschütz (Pr. Schl.)” Provinz Schlesien (foto 5), Prowincja Śląsk, więc bez wątpienia chodzi o nasze Głubczyce! Źródłosłów tej nazwy znajduję w tym samym słowniku na str. 340: „łub – Lindenrinde”, kora lipowa (foto 6 i 7). Niżej jest tam też objaśnienie innej nazwy miejscowości: „Łubiany, von Lindenrinde” czyli „…od kory lipowej”. Chodzi tu prawdopodobnie o Łubniany na Opolszczyźnie. Pochodzenie obu nazw jest czysto polskie, co potwierdza Encyklopedia Popularna PWN wyd. 1982 str. 431 (foto 7); „Łub, kora drzewna... z… lipy... dawniej do wyplatania... współcześnie - łubianek na owoce”. I zaraz następna pozycja podaje jeszcze jeden przykład nazwy innej polskiej miejscowości: „Łubiana” na Pomorzu (foto 8).
Nazwę „Łubczyce” Niemcy znali od dawna, była oczywiście pisana przez „L” z braku „Ł” w niemieckim alfabecie, z końcówką fonetycznie podobną do „…czyce” - vide „…schütz”. Była też głęboko osadzona w historii równoległej do czeskiej „Hlubčice” (foto 9).
W 1945 r. miasto nazwano „Głąbczyce”, co wzięto właśnie z czeskiej wersji i tłumaczono np. mnie w podstawówce, że Czesi widzą je ze swoich gór „w głębinie” – „hlubince”. Ówczesnym władzom miasta, pochodzącym głównie z Zagłębia, kojarzyła się jednak z głąbem, więc szybko zmieniono ją na „Głubczyce”. Ta była niemal identyczna z najstarszymi, wspomnianymi tu już wcześniej „Glubcici” i „Glupcici” – słowiańska, historyczna, ale dająca jednoznaczne skojarzenia w naszych czasach... ileż ja dostawałem listów adresowane na „Głupczyce”, a w różnych stronach Polski „dowcipne” aluzje…
Tomasz P. Schmidt


wśród fanów
Powiatowe Muzeum Ziemi Głubczyckiej
Kocham Opole & Opolskie
Starostwo Powiatowe w Głubczycach
Gmina Głubczyce
Miasto i Gmina Baborów
Gmina Branice
Miasto i Gmina Kietrz
Miasto Kietrz
KGB - Kietrz, Głubczyce, Branice, Baborów
Głubczycki Serwis Informacyjny
Neues Wochenblatt.pl

18/09/2026

Dzisiaj mała fikcja wygenerowana przez AI na podstawie wczoraj udostępnionego zdjęcia. 🎞️✨

Czy tak mogła wyglądać rozmowa osób ze zdjęcia pod koniec I wojny światowej? Tego się już na pewno nie dowiemy, ale kto komu zabroni pomarzyć... 😉💭

Ciekawy jestem, o czym Waszym zdaniem mogli wtedy dyskutować? Dajcie znać w komentarzach! 👇




wśród fanów
Powiatowe Muzeum Ziemi Głubczyckiej
Kocham Opole & Opolskie
Starostwo Powiatowe w Głubczycach
Gmina Głubczyce
Miasto i Gmina Baborów
Gmina Branice
Miasto i Gmina Kietrz
Miasto Kietrz
Głubczycki Serwis Informacyjny
KGB - Kietrz, Głubczyce, Branice, Baborów
Neues Wochenblatt.pl

17/09/2026

Dziś mała podróż w czasie do maja 1918 roku – trudnego okresu końcówki I wojny światowej. 🕰️ Przyglądamy się niezwykle ciekawej korespondencji wysłanej z naszych Głubczyc (Leobschütz).

Na pozór to zwykła, prywatna kartka od Artura do Felixa z zapytaniem o zdrowie teściowej. Najciekawsze jednak jak zawsze kryje się w detalach! 🧐

Transkrypcja z języka niemieckiego:

Leobschütz 24. 5. 18

Lieber Felix!
Für Deinen werthen ausführlichen Brief, dessen Inhalt mich vielfach interessierte, recht vielen Dank.
Hoffentlich werdet Ihr Eure l[iebe]. Schwiegermutter vollständig hergestellt haben, bitte gieb mir von dem Erfolg Nachricht.
Wegen Wein habe ich mich daerkundigt, allerdings in sehr mäßiger
Ausführung, u.[nd] kostet auch viel u.[nd] ich habe darum Abstand genommen.
Ganz viele Grüße sendet u.[nd] verbleibt für
Alle Dein treuer
Artur Proskauer

Tłumaczenie na język polski:

Głubczyce, 24 maja 1918 r.

Drogi Feliksie!
Za Twój cenny, szczegółowy list, którego treść bardzo mnie zainteresowała, serdecznie dziękuję.
Mam nadzieję, że Wasza droga teściowa w pełni wyzdrowiała (dosł. została w pełni przywrócona do zdrowia), proszę daj mi znać o rezultacie.
W sprawie wina dowiadywałem się, jednak jest ono bardzo przeciętnej jakości (dosł. w bardzo miernym wykonaniu) i kosztuje też dużo, dlatego zrezygnowałem z tego.
Bardzo dużo pozdrowień przesyła i pozostaje dla wszystkich Twój wierny
Arthur Poskauer

Jeżeli komuś uda się dokonać odczytania tekstu i odnajdzie inne informacje niż moje, to oczywiście podzielcie się nimi w komentarzach👇




wśród fanów
Powiatowe Muzeum Ziemi Głubczyckiej
Starostwo Powiatowe w Głubczycach
Gmina Głubczyce
Miasto i Gmina Baborów
Gmina Branice
Miasto i Gmina Kietrz
Miasto Kietrz
Głubczycki Serwis Informacyjny
KGB - Kietrz, Głubczyce, Branice, Baborów
Neues Wochenblatt.pl

16/09/2026

16/09/2026

Witajcie moi drodzy! 👋

Dzisiaj mam przyjemność uczestniczyć w II Kongresie Śląskich Samorządowców jako przedstawiciel Stowarzyszenia Miłośników Muzeum i Ziemi Głubczyckiej. 🏛️

Moja obecność tutaj absolutnie nie jest przypadkowa! Do wzięcia udziału w tym ważnym wydarzeniu zachęciła mnie pani Róża Zgorzelska – niezastąpiona kustosz muzeum „Farska Stodoła” w Biedrzychowicach (Farska Stodoła Biedrzychowice). 🤝

To będzie doskonała okazja do szerokiej wymiany poglądów i cennych doświadczeń. 🗣️ Podczas kuluarowych rozmów i dyskusji zamierzam szczególnie mocno akcentować nasze głubczyckie inicjatywy i wydarzenia związane z ochroną oraz zachowaniem bogatego dziedzictwa naszego powiatu. Mamy się czym chwalić i warto o tym mówić głośno! ✨

Bądźcie ze mną myślami i trzymajcie kciuki za owocne rozmowy! ✊🍀



wśród fanów
Powiatowe Muzeum Ziemi Głubczyckiej
Kocham Opole & Opolskie
Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego
Województwo Opolskie
Starostwo Powiatowe w Głubczycach
Gmina Głubczyce
Głubczycki Serwis Informacyjny
KGB - Kietrz, Głubczyce, Branice, Baborów
Radio Opole
TVP3 Opole
Neues Wochenblatt.pl

15/09/2026

Witajcie, Moi Drodzy!👋

Dzisiaj chciałbym Wam przybliżyć postać pana Tomasza Schmidta, który zgodził się ze mną współpracować i podzielić swoją wiedzą o powojennych Głubczycach. Pan Tomasz będzie miał tutaj możliwość publikowania również własnych materiałów i refleksji.

Chciałbym, aby ten fanpage był platformą, na której każdy dzieli się swoimi pamiątkami, wspomnieniami, historiami itd. Pan Tomasz ma ogromną wiedzę, dlatego bardzo mnie cieszy fakt, że będziemy mogli wspólnie wspominać przeróżne dzieje naszego miasta.

Tomasz Schmidt (ur. 27 maja 1945 r. w Nadwórnej).

Do Głubczyc przybył w sierpniu 1945 roku wraz z rodziną, jako przesiedlony z Kresów Wschodnich. Z miastem i regionem związał całe swoje życie zawodowe, a także pasje społecznikowskie i historyczne.

Edukacja i wczesna działalność:
Ukończył głubczycką „jedenastolatkę” (1964), w której współtworzył Klub Niezależnych Historyków. Aby uniknąć służby w owianym złą sławą Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego, podjął naukę w raciborskim Studium Nauczycielskim. Ostatecznie, w trybie wieczorowym, zdobył wykształcenie techniczne (1967 r.) i inżynierskie z zakresu budownictwa na Wyższej Szkole Inżynierskiej w Opolu. W latach 1965-1969 był również aktywnym działaczem ZHP i współzałożycielem lokalnych klubów harcerskich.

Kariera zawodowa (architektura i budownictwo):
Karierę rozpoczynał jako kierownik terenów zielonych w Głubczycach. Później pracował jako projektant i inspektor nadzoru budowlanego (m.in. w opolskim Zakładzie Usług Technicznych, głubczyckim MPGK, zarządzie szkół oraz Wojewódzkim Zarządzie Inwestycji Rolniczych).

Główne realizacje:
Zaprojektował m.in. głubczyckie zieleńce, strefę wejściową i pergolę na miejscowym basenie, pergolę w Otmuchowie oraz liczne wnętrza obiektów użyteczności publicznej, oświatowych i sakralnych. Uczył również rysunku technicznego w głubczyckich szkołach średnich.

Przedsiębiorczość i rewitalizacja zabytków:
W 1990 r. wspólnie z żoną, Marią Wolanin-Schmidt, tworzą zespół aptek odznaczających się ciekawym wystrojem z akcentami historycznymi. Zaprojektował ich unikalne, nawiązujące do historii wnętrza (m.in. „Apteka Pod Herbem” i „Apteka Pod Białym Lwem” w Głubczycach). państwo Schmidt przeprowadzili też rewitalizację zabytkowego budynku przy ul. Wałowej 6, czyli dawnej plebanii ewangelickiej.

Galeria Jednego Autora:
We wspomnianym wcześniej budynku (dawnej plebanii ewangelickiej) mieści się dziś galeria, w której Tomasz Schmidt prezentuje swój bogaty dorobek projektowy, publicystyczny oraz amatorską twórczość malarską, w tym ikony.

Załączone zdjęcie zostało przesłane przez Pana Tomasza Schmidt i prezentujące jego osobę.

11/09/2026

Witajcie moi drodzy :)

Na wstępie chciałbym skierować ogromne słowa uznania dla Sebastian Ruszała, który z pasją prowadzi zaprzyjaźniony fanpage Kocham Opole & Opolskie! Sebastian, robisz niesamowitą robotę dla odkrywania i promowania historii naszego regionu. To właśnie dzięki Twoim bezcennym wskazówkom udało mi się pociągnąć temat i znaleźć ponad 200 unikalnych fotografii z powiatu głubczyckiego z lat 50. i 60. XX wieku! 📸✨

Dzisiaj mam dla Was przedsmak tej wyjątkowej podróży w czasie – na początek zabieram Was w okolice naszego głubczyckiego ratusza. Część z tych zdjęć pokrywa się z materiałami ostatnio opublikowanymi przez Sebastiana, ale zależało mi na pokazaniu w jednym miejscu ujęć z okresu, którym niebawem będziemy się tu szerzej zajmować.

To jednak dopiero początek! Wkrótce pokażę Wam kolejne perełki z tego niezwykłego zbioru.

👇 Dajcie znać w komentarzach: Co sądzicie o zmianach, jakie zaszły? A może Wasi bliscy mają w domowych archiwach podobne pamiątki? Zapraszam do podzielenia się swoimi historiami związanymi z tym charakterystycznym miejscem w naszym mieście!




wśród fanów
Powiatowe Muzeum Ziemi Głubczyckiej
Starostwo Powiatowe w Głubczycach
Gmina Głubczyce
Miasto i Gmina Baborów
Gmina Branice
Miasto i Gmina Kietrz
Miasto Kietrz
KGB - Kietrz, Głubczyce, Branice, Baborów
Głubczycki Serwis Informacyjny
Neues Wochenblatt.pl
TVP3 Opole
Radio Opole

Źródło zdjęć: Narodowy Instytut Dziedzictwa

08/09/2026

Dziękuję za taki opis naszej ostatniej akcji 😃 według mnie zostało to bardzo trafnie ujęte 😃👍 polecam przeczytać 😃

Co można robić w piątek? Można myśleć o nadchodzącym weekendzie, kończyć ostatnie rzeczy w pracy, pić kawę… albo poćwiczyć operowanie grabiami, kopaczkami i piłami. To ostatnie wybrali pasjonaci historii z Głubczyc, którzy po raz trzeci zebrali się na akcji porządkowania nowego c...